Ο έρωτας, o χρόνος και η φθορά

Ήδη από τον τίτλο της ποιητικής συλλογής του Σουλεϊμάν Αλάγιαλη-Τσιαλίκ, Τσιαλίκ, Η λευκή αθωότητα της Βιλελμίνης, το το ενδιαφέρον επικεντρώνεται σε ένα πρόσωπο που μοιάζει να διαθέτει περισσότερο την υπόσταση ποιητικής μορφής παρά συγκεκριμένης γυναίκας.

Το ασυνήθιστο, κάπως παλαιικό άκουσμα του ονόματος, σε συνδυασμό με τη «λευκή αθωότητα» που του αποδίδεται, απομακρύνει εξαρχής τη Βιλελμίνη από την καθημερινότητα και την περιβάλλει με την αχλύ του ιδεατού. Θα μπορούσε αρχικά να θεωρηθεί μια εξιδανικευμένη ερωμένη, ένα πλάσμα που συγκεντρώνει επάνω του την ομορφιά και το άφθαστο της ερωτικής επιθυμίας. Όσο όμως προχωρεί η ανάγνωση, η μορφή της περιπλέκεται. Η Βιλελμίνη μετακινείται ανάμεσα στο πραγματικό και το φαντασιακό, στο σώμα και στη μνήμη, στην παρουσία και στην απουσία, ώσπου γίνεται ο τόπος όπου συναντώνται ο έρωτας, ο χρόνος, η φθορά, η ιστορική εμπειρία και η ίδια η ποίηση.

Η συλλογή αναπτύσσεται ως σπονδυλωτή ποιητική σύνθεση σε δύο μέρη, των οποίων οι τίτλοι χαρτογραφούν μια εσωτερική διαδρομή. Στο Α΄ μέρος, που ανοίγει με το Σώμα ακίνητο, κυριαρχεί αρχικά το ερωτικό και αισθησιακό πεδίο («Το σύνταγμα του έρωτα», «Τα οράματα του ερωτισμού», «Γιάφκες της ηδονής»), για να εμφανιστούν σταδιακά τα «Ρήγματα των συναισθημάτων» και, προς το τέλος, τα «Σημάδια της μοίρας» και τα «Αφυδατωμένα όνειρα». Το Β΄ μέρος μοιάζει να αρχίζει ακριβώς από το σημείο όπου καταλήγει το πρώτο: η «Ανατροπή των πραγμάτων» και η «Ανακαίνιση των ψευδαισθήσεων» δίνουν πλέον τη θέση τους στο «Βλέμμα του αποχωρισμού», στην «Τέχνη της απώλειας» και στα «Γρανάζια του παρελθόντος». Ωστόσο, η πορεία δεν ολοκληρώνεται με τη ματαίωση. Τίτλοι όπως «Το βάθος της αγνότητας», «Το ρήγμα της αθανασίας» και, κυρίως, «Τα κοντέρ της αντοχής» υποδηλώνουν μια αντίρροπη κίνηση απέναντι στη φθορά. Τα δύο μέρη σχηματίζουν έτσι μια ενιαία τροχιά: από την έξαρση της ερωτικής επιθυμίας στη δοκιμασία της και από την εμπειρία της απώλειας στην αναζήτηση της αντοχής. Ο έρωτας παραμένει ο συνεκτικός ιστός της συλλογής, αλλά διευρύνεται σε υπαρξιακή εμπειρία, καθώς η επιθυμία αναμετριέται με τον χρόνο, τη μνήμη και τη φθορά χωρίς να ακυρώνεται.

Κεντρική θέση σε αυτή την περιπέτεια έχει ασφαλώς η Βιλελμίνη. Το β΄ πρόσωπο, στο οποίο εκφέρονται πολλά από τα ποιήματα, εγκαθιδρύει έναν επίμονο διάλογο μαζί της. Η προσφώνηση την καθιστά πότε σχεδόν σωματικά παρούσα και πότε, αντιθέτως, υπογραμμίζει την απόστασή της. Η Βιλελμίνη υπάρχει επειδή κάποιος αδιάκοπα της μιλά, τη φαντάζεται, τη θυμάται, την παρατηρεί και την προτρέπει. Ταυτόχρονα, όσο περισσότερο γίνεται αντικείμενο του λόγου τόσο δυσκολότερο είναι να αποκτήσει μια σταθερή ταυτότητα. Αναδύεται πρωτίστως ως μορφή της επιθυμίας, ως αντικείμενο μιας αναζήτησης που αντλεί ίσως τη δύναμή της ακριβώς από την αδυναμία της να ολοκληρωθεί.