Skara

Skara
	Şəhər
Skara
	; Skara kafedralı
	58°23′03″ şm. e. 13°26′05″ ş. u.HGYO
Ölkə	İsveç
Tabeliyində	Skara bələdiyyəsi
Əyalət	Vesterqotland
Qraflıq	Vestra Yotaland qraflığı
Tarixi və coğrafiyası
Sahəsi	8,4 km²
Saat qurşağı	UTC+1 , yayda UTC+2
Əhalisi
Əhalisi	11.475 nəfər (2024)
Sıxlığı	1.366 nəfər/km²
	Xəritəni göstər/gizlə Skara
	Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Skara — İsveçin Vestra Yotaland qraflığında yerləşən şəhər və Skara bələdiyyəsinin inzibati mərkəzidir. 2023-cü ildə şəhərin əhalisi 11.475 nəfər olmuşdur.^[1] Kiçik ölçüsünə baxmayaraq, İsveçin ən qədim şəhərlərindən biri hesab olunur və uzunmüddətli təhsil və dini tarixə malikdir. İsveçin ən qədim orta məktəblərindən biri olan Katedralskolan şəhərdə yerləşir. Keçmiş Skaraborq qraflığı adını şəhərin yaxınlığındakı qaladan almışdır.

Coğrafiya

Skara E20 avtomobil yolunun yaxınlığında, Vesterqotlandın mərkəzində, Göteborq şəhərindən təxminən 130 km şimal-şərqdə yerləşir. Şəhərin şərqindəki təpələrin o biri tərəfində, təxminən 25 km məsafədə daha böyük Skövde şəhəri yerləşir.

Tarix

Yerli əfsanəyə görə, Skara eramızın 988-ci ildə salınmışdır və bu, onu İsveçin ən qədim şəhərlərindən birinə çevirir. Sonradan Vesterqotland adlanacaq ərazidə yalnız iki şəhər mövcud idi və digəri Lödöse idi. Skara regional toplantıların keçirildiyi yer olmuşdur.

Təxminən 1000-ci ildə İsveçin xristianlaşdırılması ilə Skara yepiskop iqamətgahına və sonrakı əsrlər ərzində dini mərkəzə çevrildi.^[2] O vaxtdan bu günədək Skara yepiskoplarının ardıcıl siyahısı mövcuddur.

Orta əsrlərdə Skarada bir çox mühüm toplantılar keçirilmişdir. Bunlara 1326-cı ildə keçirilən mühüm İsveç kansler toplantısı və 1458-ci ildə İsveç, Danimarka və Norveç nümayəndələrinin iştirak etdiyi, sonradan Kalmar İttifaqının yaranmasına gətirib çıxaran görüş daxildir.

Sonrakı orta əsrlərdə şəhərdə monastırlar və digər kilsələr inşa edilmişdir. İlk monastır Dominikan ordeninə məxsus Müqəddəs Olaf monastırı idi və 1234-cü ildə açılmışdır. Digəri isə Fransiskan ordeninə məxsus, Müqəddəs Yekaterina və ya isveçcə Katarina adlanan monastır idi və onun haqqında 1259-cu ildə məlumat verilmişdir.

Skara kafedralının təməllərinin təxminən 1050-ci ilə aid olduğu hesab edilir. Mövcud kafedral 1150-ci ildə istifadəyə verilmişdir, lakin son 50 ildə aparılan araşdırmalar onun ən azı bir əsr daha qədim olduğunu göstərir. Kafedralın hazırkı görünüşü isə 1880-ci illərdə Helgo Zettervall tərəfindən aparılmış yenidənqurma işlərinin nəticəsidir. O, həmçinin Uppsala kafedralını da yeniləmişdir.

Orta əsrlər

Skara kafedralında və onun yaxınlığında orta əsrlərə aid artefaktlar aşkar edilmişdir. 1064-cü ildə vəfat etmiş yepiskop Böyük Adalvardın qəbrində onun qədəhi XVIII əsrdə aşkar edilmişdir. Bir müddət Adalvardskalken müqəddəs kommunion mərasimində istifadə olunmuşdur.

XI əsrə aid katolik ayinlərinin mətnləri və ilahilərindən ibarət kitabın təxminən 44 səhifəsi Skarada saxlanılır və nümayiş etdirilir. Bu əlyazma Skara messası adlanır.^[3]

Monastır və kilsələrdə aparılan qazıntılar zamanı digər qədim əşyalar da aşkar edilmişdir.

Təhsil

Skara şəhərində İsveç Kənd Təsərrüfatı Elmləri Universitetinin (Sveriges Lantbruksuniversitet) filialı yerləşir.

Mədəniyyət və görməli yerlər

Şəhər mərkəzində, əsas meydanın yaxınlığında möhtəşəm Skara kafedralı yerləşir. Kafedraldan piyada məsafəsində Vesterqotland muzeyi və onun yanında yerləşən Fornbyn açıq hava muzeyi yerləşir. Burada yerli ərazidən gətirilmiş bir sıra qədim kənd evləri və digər tarixi tikililər nümayiş etdirilir.

Erkən yazda minlərlə durna Hornborqa gölünün ətrafında toplanır. Quşlar cənubi Avropadan şimali Skandinaviyaya illik miqrasiyaları zamanı burada dayanırlar. Bu hadisə mart və aprel aylarında bir neçə həftə ərzində çoxsaylı turistləri cəlb edir.

Bələdiyyənin ərazisində, lakin şəhərdən kənarda yerləşən Varnhem orta əsrlərə aid sistersi monastırına və İsveçdəki ən qədim xristian kilsəsi olduğu ehtimal edilən kilsənin qalıqlarına ev sahibliyi edir. Monastırın yaxınlığında təxminən 1150-ci ildə inşa edilmiş sistersi monastırının xarabalıqları yerləşir.

Skarada bir sıra musiqi və əyləncə sənətçiləri fəaliyyət göstərir. Skara Sommarland məşhur əyləncə parkıdır. Parkın ən diqqətçəkən hissəsi su sürüşkənləri, süni sal və digər attraksionların yerləşdiyi su parkıdır.

Vesterqotland muzeyi Skarada yerləşir. Şəhərdə həmçinin Skara dəmir yolu muzeyi fəaliyyət göstərir.

Qardaş şəhərlər

Skara aşağıdakı şəhərlərlə qardaş şəhər münasibətlərinə malikdir:^[4]

Radviliškis, Litva^[5]
Eidsvoll, Norveç
Soro, Danimarka
Flotsdalsheryad, İslandiya
Zeven, Almaniya

İstinadlar

↑ "Statistiska tätorter 2023, befolkning, landareal, befolkningstäthet per tätort" (isveç). Statistics Sweden. 28 noyabr 2024. 27 sentyabr 2024 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 9 mart 2026.
↑ Alexandra Sanmark: Power and conversion : a comparative study of Christianization in Scandinavia; Uppsala : Department of Archaeology and Ancient History, Uppsala University, Occasional papers in archaeology: 34; p. 85
↑ "Skaramissalet daterat till 1150" (isveç). Radio Sweden. İstifadə tarixi: 23 iyul 2014.
↑ "Twin cities".
↑ "Radviliskis". Radviliskis. 8 aprel 2014 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 3 may 2014.

Xarici keçidlər

Skara Turizm Bürosu
Skara — rəsmi sayt
Skara — marketinq agentliyi
(isveç.) Skara, Nordisk familjebok ensiklopediyasında (isveç dilində)

[scb-1] "Statistiska tätorter 2023, befolkning, landareal, befolkningstäthet per tätort" (isveç). Statistics Sweden. 28 noyabr 2024. 27 sentyabr 2024 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 9 mart 2026.

[Sanmark04-85-2] Alexandra Sanmark: Power and conversion : a comparative study of Christianization in Scandinavia; Uppsala : Department of Archaeology and Ancient History, Uppsala University, Occasional papers in archaeology: 34; p. 85

[sr-3] "Skaramissalet daterat till 1150" (isveç). Radio Sweden. İstifadə tarixi: 23 iyul 2014.

[4] "Twin cities".

[5] "Radviliskis". Radviliskis. 8 aprel 2014 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 3 may 2014.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]