Husi
| Huti | |
|---|---|
| arap. أنصار الله (Ensarullah) | |
 Zvanični slogan i zaštitni znak pokreta Huti |
Huti (arapski: الحوثيون, al-Ḥūthiyyūn), zvanično poznati kao Ensarullah (arapski: أنصار الله; prev. "Božiji pomagači"), su zejdijska šiitska politička i militantna organizacija koja djeluje u Jemenu. Pokret je osnovan tokom 1990-ih, a ime je dobio po svom osnivaču Husseinu al-Houthiju, koji je ubijen 10. septembra 2004. u sukobu sa jemenskim vojnim snagama. Trenutni vođa pokreta je Abdul-Malik al-Houthi, brat pokojnog osnivača.[1]
Huti su proizašli iz manjinske zejdijske zajednice u sjevernom Jemenu i pozicionirali su se kao otpor protiv navodne marginalizacije od strane centralne vlade i vanjskog utjecaja u regionu, prvenstveno od strane Sjedinjenih Američkih Država i Saudijske Arabije.[2]
Historija
[uredi | uredi izvor]Pokret je započeo 1994. kao teološki i obrazovni projekat u sjevernoj provinciji Saada, sa ciljem oživljavanja zejdijske tradicije koja je bila pod pritiskom zbog širenja selefizma iz susjedne Saudijske Arabije. Početkom 2000-ih, organizacija se radikalizirala i ušla u otvoreni oružani sukob sa vladom tadašnjeg predsjednika Ali Abdullaha Saleha. Prvi rat između jemenskih snaga i Huta izbio je 2004., kada je vlada pokušala uhapsiti Husseina al-Houthija.[2]
Tokom 2011. pokret je učestvovao u protestima protiv jemenske vlade, što je dovelo do Salehove ostavke. Krajem 2014. Huti su preuzeli kontrolu nad glavnim gradom Sanom, čime je započeo Jemenski građanski rat. U martu 2015. koalicija predvođena Saudijskom Arabijom pokrenula je vojnu intervenciju u pokušaju da vrati međunarodno priznatu jemensku vladu na vlast, ali su Huti uspješno zadržali kontrolu nad većim dijelom sjevernog Jemena i zapadnom obalom.[3]
Ideologija
[uredi | uredi izvor]Ideološka osnova Huta temelji se na zejdizmu, sekti unutar šiitskog islama. Njihova politička vizija snažno je prožeta antiimperijalizmom i anticionizmom. Huti sebe smatraju dijelom šire mreže koju podržava Iran, a koja uključuje i libanski Hezbollah te palestinski Hamas.[1]
Slogan pokreta glasi: "Bog je najveći, smrt Americi, smrt Izraelu, prokletstvo Jevrejima, pobjeda islamu." Ovaj slogan usvojen je početkom 2000-ih pod utjecajem političkih previranja na Bliskom istoku i rastućeg antiameričkog raspoloženja u regionu.[4]
Napadi u Crvenom moru
[uredi | uredi izvor]Od 19. novembra 2023. Huti su počeli izvoditi napade na trgovačke brodove u Crvenom moru. Organizacija je saopćila da su ovi napadi čin solidarnosti sa Palestincima u Pojasu Gaze tokom oružanog sukoba, te da će mete biti isključivo brodovi povezani sa Izraelom ili oni koji plove prema izraelskim lukama.[3] Zbog ovih napada, mnoge velike brodarske kompanije obustavile su tranzit kroz Crveno more, preusmjeravajući brodove oko juga Afrike.
Kao odgovor na ugrožavanje međunarodne pomorske trgovine, Sjedinjene Američke Države i Ujedinjeno Kraljevstvo su u januaru 2024. započeli seriju zračnih udara na vojne ciljeve Huta unutar teritorije Jemena.
Literatura
[uredi | uredi izvor]- Winter, Lucas (2011). Conflict in Yemen: Simple People, Complicated Ties. Washington, D.C.: Middle East Policy Council.
Reference
[uredi | uredi izvor]- 1 2 "Who are the Houthis, and why are they attacking Red Sea ships?". BBC News (jezik: engleski). 2024-01-12. Pristupljeno 2026-03-01.
- 1 2 "Houthi movement". Encyclopedia Britannica (jezik: engleski). 2024-02-15. Pristupljeno 2026-03-01.
- 1 2 "Who are Yemen's Houthis and why are they attacking Red Sea ships?". Reuters (jezik: engleski). 2023-12-19. Pristupljeno 2026-03-01.
- ↑ Salmoni, Barak A. (2010). Regime and Periphery in Northern Yemen: The Huthi Phenomenon. Santa Monica: RAND Corporation. ISBN 978-0833049339.
