Michael Jackson
| Michael Jackson | |
_(contrast).jpg) | |
| Fùl miono ë nôzwëskò | Michael Joseph Jackson |
| Data i môl narodzeniégò | 29 zélnika 1958 Gary |
| Data i môl smiercë | 25 czerwińca 2009 Los Angeles |
| Przëczëna smiercë | przedôwkòwanié propòfòlu |
| Wark, zajãcé | artista mùzyk, spiéwôrz, tuniôrz, aktór, ùsôdzca, filantrop |
| Nôrodnosc | amerikańskô |
| Wëznanié | chrzescëjaństwò |
| Małżeństwò | Lisa Marie Presley (1994-1996), Deborah Jeanne Rowe (1996-1999) |
| Dzecë | Michael Joseph Jackson Jr., Paris-Michael Katherine Jackson, Prince Michael Jackson II |
 | |
Michael Joe Jackson (ùr. 29 zélnika 1958 w Gary, ùm. 25 czerwińca 2009 w Los Angeles) – amerikańsczi mùzyk a spiéwôrz mùzyczi pòp, R&B, soul, rock i funk, aùtór tekstów, estradowi artista, tuniôrz, aktór, ùsôdzca i filantrop. Spiéwôł tenorã, dispònowôł głosã o skalë trzech i pół òktawë. Pòzéwóny „królã pòpù”, trzimóny je za jednã òd nôbarżi ikònicznëch pòstacjów swiata kùlture XX stalatégò.
Dzãka swòjim mùzycznym wëstãpóm ë telediskóm spòpùlarizowôł charakteristiczné tuńcowé rëchë, jaczé stałë sã jegò rozpòznôwczim céchã. Jegò głos a sztil wpłiwôł na artistów wielnëch mùzycznëch gatënków. Jackson je nôbarżi nôdgrôdzónym artistą w historie pòpùlarny mùzyczi.
Żëcopis
[edicëjô | edituj kòd]Jackson zaczął wëstãpòwac we wiekù piãc lat. Pòd dozorã rigòristicznégò òjca, Josepha Jacksona, Michael i czwórka jegò starszich bracynów ùtwòrza karno The Jackson 5, jaczé pózni òstało przemionowóné na The Jacksons. Jich nôwikszim szlagróm słëchało I Want You Back (1969), Dancing Machine (1973), Blame It on the Boogie (1978), ABC (1970), and Who's Lovin' You (1969). Pierszi solowi albùm Michaela, Off the Wall, òstôł wëpùszczony w 1979 i zajãdrzniôł czile szlagrama, taczima jak Don't Stop 'Til You Get Enough, Rock With You, a Off the Wall. W 1983 wëszedł albùm Thriller. Nawetka pò wicy jak 40 latach, òstôwô nôlepi przedôwającym sã albùmã na swiece a zamikô w se zacht jegò nôwikszich szlagrów, w tim Billie Jean. Za Thriller zdobéł òsmë nôdgrodów Grammy. Michael rëgnął w promòcyjną turã albùmù ze swòjima bracynama mët. Òb nen cząd òdkrił, że cerpi na bielactwò, chòrosc, jakô sprôwia, co tracył melaninã w skórze. W gwësnym sztóce pòniechtërne òbrëmia jegò skórë stałë sã na tëli jasné, co ùżiwanié pòcemniwającégò makijażu ju nie bëło prakticzné – doprowadzëło to do ne, co przëbrôł „biôłi” wëzdrzatk — ta decyzja przëcygnã wiele kriticzi òd pùbliczi a mediów. W dodôwkù z pòwòdu wëbùchù pirotechniczi òb czas nagriwaniô reklamë Pepsi doznôł pòpieczeniów drëdżegò ë trzecégò stãpienia na skórze głowë, dlôte mùszôł brëkòwac przedłużeniów włosów a cziszów. Jegò trzecy solowi albùm, Bad, wëpùszczony òstôł w 1987 i stanowił nôwikszi rozkòlib w jegò kariérze. Stôł sã drëdżim nôlepi przedôwającym sã albùmã wszechczasów a towarzącô mù tura bëła jedną òd nôwikszich czedëkòlwiek. Dangerous, wëdóné trzë lata pózni, bëło téż kòmercyjną zwënégą. Jackson òstôwôł na czëpie swiata mùzyczi przez pònad trzë dekadë, wëdôwającë trzë pòsobné albùmë w 1995, 1997 a 2001. Òb czas swòjich turów pò swiece òdwiedzywôł dzecë w szpitalach a w swòjim żëcym przekôzôł wicy jak 300 milionów dolarów na humanitarné céle. Dzãka charitatiwnym kampanióm a swòjim gwôsnym frańtówkóm (taczim jak We Are the World ë What More Can I Give), ùdało mù sã zebrac milionë dolarów dlô pòtrzebùjącëch. Do dzysdnia òstôwô nôwikszim filantropã òd wszetczich celebritów[pòtrzébny przëpis].
Na swòji parcelë, Neverland, dze zbùdowôł, midzë jinyma, zoò a park zôbawów, gòscył wielné familie a chòré dzecë. Niechtërne dzecë spãdzywałë z nim całé dnie, nawetka zasypiającë w jegò łóżkù. Jegò dobrziństwò òstało ale zakwestionowóné pò 1993 przez òbskôrżenié ò seksualné wëkòrzëstiwanié dzecy. Pózni wëszło na jôw, co nie bëło dokazów pòcwierdzywającëch òbskôrdżi i że bëłë òne mòtiwòwóné chãcą financowégò zwëskù. Cobë òstawic za sobą nieprzijemné doswiôdczenia jak nôrëchli i ùchilëc sã òd dłudżégò procesu, Jackson zawiarł ùgôdënk na 20 milionów dolarów. Spòwòdowało to negatiwny pòmión westrzód pùbliczny òpinii, jakô ùzna to za próbã ùcëszeniô òfiarë. To dało pòsobné òbskôrżenia. Przez wnet dekadã béł pòd nadzorã FBI z ti przëczënë, ale niżóden dokôz na jegò winã nie òstôł nalazłi. Sąd ùznôł Jacksona niewinnym nëch pòstãpnëch zarzëtów ò seksualné wëkòrzistanié[pòtrzébny przëpis].
W 1994 rokù òżenił sã z Lisą Marie Presley, córką Elvisa Presleya, równak zdënk nie béł ùdóny. Rozlezlë sã pò dwùch latach ale pòtikelë sã jesz przez jaczis czas pózni. 14 lëstopadnika 1996 Jackson zdôł sã ze swòją dermatolożką, Deborah Jeanne Rowe, z jaką miôł sëna, Michaela „Prince’a” Josepha (ùr. 1997), i córkã, Paris-Michael Katherine (ùr. 1998), rozlezlë sã równak w 1999 rokù. W 2002 Jacksonowi ùrodzył sã drëdżi syn, Prince „Blankett” Michael, jaczégò ùrodza mù zastãpczô matka, jaczi juwernota nie òsta ùpùblicznionô.
25 czerwińca 2009 rokù zamiarł z pòwòdu przedôwkòwaniô propòfòlu (chtërnégò stosowanié w domôcëch warënkach je zakôzóné) pòdónégò mù przez Conrada Murraya, priwatnégò lékarza Jacksona.
Òbaczë téż
[edicëjô | edituj kòd]Bùtnowé lënczi
[edicëjô | edituj kòd]
Commons: Michael Jackson – Zbiérk òdjimków na Wikimedia Commons
- 🚧To je blós ùzémk artikla. Rôczimë do jegò rozwicégò.
