Amy Tan
| Amy Tan | |
|---|---|
 | |
| Bizitza | |
| Jaiotza | Oakland, 1952ko otsailaren 19a (74 urte) |
| Herrialdea |  Ameriketako Estatu Batuak |
| Hezkuntza | |
| Heziketa | San Jose State University (en)  Linfield University (en) Peterson High School University of California, Santa Cruz (en) Kaliforniako Unibertsitatea Berkeleyn San José City College (en) |
| Hizkuntzak | ingelesa mandarin txinera |
| Jarduerak | |
| Jarduerak | idazlea, eleberrigilea, saiakeragilea, gidoilaria eta haur literaturaren idazlea |
| Lan nabarmenak | ikusi
|
| Jasotako sariak | ikusi
|
| Kidetza | Arteen eta Zientzien Ameriketako Estatu Batuetako Akademia |
| Ideologia eta sinesmenak | |
| Erlijioa | baptismoa |
| amytan.net | |
       | |
 | |
Amy Tan (Oakland, Kalifornia, 1952ko otsailaren 19a) estatubatuar idazlea da, eta bere lanek ama-alaba harremanak eta txinatar-estatubatuar esperientzia aztertzen dituzte. The Joy Luck Club eleberria 1993an egokitu zuen Wayne Wang zuzendariak film batean[1].
Tanek beste hainbat eleberri idatzi ditu, besteak beste, The Kitchen God's Wife, The Hundred Secret Senses, The Bonesetter Daughter, Saving Fish from Drowning eta The Valley of Amazement. Tanen azken liburua Where The Past Begins: A Writer's Memoir (2017) izeneko memoria da[2]. Hauetaz gain, Tanek bi haur liburu idatzi ditu: The Moon Lady (1992) eta Sagwa, the Chinese Siamese Cat (1994), PBS-n emititu zen animaziozko serie bihurtu zena.
Arrakasta izan badu ere, Tanek kritika garrantzitsuak ere jaso ditu Txinako kulturaren egindako irudikapenengatik eta itxuraz estereotipoekin atxikimendua egiteagatik[3][4].
Bizitza pertsonala
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Tan Oaklanden jaio zen, Kalifornian. John eta Daisy Tan txinatarren hiru haurretatik bigarrena da. Aita ingeniari elektrikoa eta ministro baptista izan zen, EEUra Txinako Gerra Zibilaren kaosetik ihes egiteko asmoz joan zena[5][6]. Tanek Sunnyvaleko Marian A. Peterson institutuan lan egin zuen urtebetez. Hamabost urte zituenean, aita eta anaia nagusia Peter burmuineko tumoreengatik hil ziren bata bestearengandik sei hilabetetako aldearekin[7].
Gero, Daisy Amy eta bere anaia txikiarekin, John Jr., Suitzara joan ziren bizitzera, eta han Amyk institutua amaitu zuen Institut Monte Rosan (Montreux)[8]. Garai horretan, Amyk Txinan beste gizon batekin bere amaren aurreko ezkontza ezagutu zuen, bere lau seme-alabena (haur txikia zenean hil zen seme bat eta bere hiru alabak) eta nola amak haurrak atzean utzi zituen Shanghai-n. Gertakari hori izan zen Tanen lehen eleberriaren oinarria, The Joy Luck Club[6]. 1987an, Amy Daisyrekin Txinara bidaiatu zuen. Han, Amyk bere hiru ahizpa erdiak ezagutu zituen[9].
Tanek amarekin harreman zaila izan zuen. Une batean, Daisyk aizto bat jarri zion eztarrian eta hiltzeko mehatxua egin, biak Amyren mutil-lagun berriari buruz eztabaidatzen ari ziren bitartean[10]. Bere amak Tan independentea izatea nahi zuen, Tanek buruaskia zela ziurtatu behar zuela nabarmenduz. Tanek geroago jakin zuen amak hiru abortu izan zituela Txinan zegoen bitartean. Daisyk sarritan bere buruaz beste egiteko mehatxua egiten zuen, amarekin bat egin nahi zuela esanez (Tanen amonak ere bere buruaz beste egin zuen)[11]. Bere buruaz beste egiten saiatu zen, baina ez zuen inoiz arrakastarik izan[11]. Daisy 1999an hil zen[12][10].
Tanek eta bere amak ez zioten sei hilabetez elkarri hitz egin, Tanek amak aukeratutako unibertsitate baptista, Oregongo Linfield College, utzi eta bere mutil-laguna jarraitzeko Kaliforniako San Jose City Collegera joan zenean[6][13][14]. Zita itsu batean ezagutu zuen Lou DeMattei[10], eta 1974an ezkondu zen berarekin[7][13][14]. Geroago, ingeleseko eta hizkuntzalaritzako lizentziatura eta maisutza lortu zituen San Joseko Estatu Unibertsitatean[15]. C Santa Cruz eta UC Berkeleyko hizkuntzalaritza ikasketetan ere parte hartu zuen, baina 1976an doktorego ikasketak utzi zituen[16].
Eskolan zegoen bitartean, Tan noizbehinkako lanetan aritu zen —telefonogune operadore, drive-in zerbitzari, tabernari eta