Edukira joan

Arboras

Arboras
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Hérault
Izen ofizialaArboras
Posta kodea34150
Geografia
Koordenatuak43°42′39″N 3°29′05″E / 43.7108°N 3.4847°E / 43.7108; 3.4847
Mapa
Azalera6,73 km²
Altitudea137 m, 702 m eta 356 m
MugakideakMontpeyroux, Saint-Privat eta Saint-Saturnin-de-Lucian
Demografia
Biztanleria107 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 46 (%45,5) (%54,5) 55 alt_right
Dentsitatea16 bizt/km²

Arboras (okzitanieraz Arboras, frantsesez eta ofizialki: Arboras) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Hérault departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 107 biztanle zituen 6,7 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Montpeyroux, Saint-Privat eta Saint-Saturnin-de-Lucian.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
ArborasArboras
Població amb 1183 habitants (2000)Montpeyroux (2,3 km)
Població amb 376 habitants (2000)Jonquières (4,0 km)
Població amb 220 habitants (2000)Saint-Guiraud (4,4 km)
Població amb 123 habitants (2000)Lagamas (5,1 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima mediterraneo garbia du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima mediterraneo du, eta Proventza eta Lengadoka-Roselloneko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak udan; eguzkialdi oso ona (2600 ordu/urte); uda beroa (21,5 °C); haize gogorrak; laino gutxi)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H3 zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,9 °C-koa da, 16 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1047 mm-koa da, urtarrilean 7,5 euri-egun eta uztailean 3,4 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Saint-André-de-Sangonis udalerrian dago, 5,5 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 15,5 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 652,4 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 43,5 °C-koa da, 2019ko ekainaren 28an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -10,2 °C-koa da, 2018ko otsailaren 27an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 14,0 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (23,1 °C) eta hotzena urtarrila (6,5 °C). Urteko prezipitazioa 891 mm-koa da; hilabeterik euritsuena urria da (137 mm) eta lehorrena uztaila (27 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,41 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (12,7 °C) baino 2,1 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (15,7 °C) eta hotzena 1963 (11,6 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Arboras)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 6.5 6.8 9.7 12.3 16.1 20.4 23.1 22.6 18.3 14.4 10.0 7.2 14.0
Pilatutako prezipitazioa (mm) 83 60 66 78 68 45 27 44 92 137 106 85 891
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,7 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,1+0,4+1,5+1,4+1,7+2,0+1,8+2,0+0,3+0,5+1,0+1,0
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,7 °C)
+4 °C−4 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

2007an Arboras udalerrian erroldatutako biztanleak 88 ziren. Familiak 40 ziren, horien artean 18 pertsona bakarrekoak ziren (7 bakarrik bizi ziren gizonak eta 11 bakarrik bizi ziren emakumeak), 7 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 15 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea60901201501802101750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 55 gizon, 46 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
0.00
0.00
 
80-84
 
0.00
0.00
 
75-79
 
0.00
0.00
 
70-74
 
10.87
18.18
 
65-69
 
0.00
9.09
 
60-64
 
0.00
0.00
 
55-59
 
0.00
9.09
 
50-54
 
21.74
9.09
 
45-49
 
34.78
9.09
 
40-44
 
21.74
0.00
 
35-39
 
0.00
9.09
 
30-34
 
0.00
0.00
 
25-29
 
10.87
9.09
 
20-24
 
0.00
9.09
 
15-19
 
0.00
9.09
 
10-14
 
0.00
9.09
 
5-9
 
0.00
0.00
 
0-4
 
0.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Arboras udalerrian 107 biztanle zeuden eta 61 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,75 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 31 kide bakarrekoak ziren, 10 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 10 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[10]

107biztanle
61elkarbizitza-unitate
1,75lagun elkarbizitza-unitateko
31familia
10Bikotea seme-alabekin
10Bikotea seme-alabarik gabe etxean
10Guraso bakarrekoak
31Kide bakarrekoa
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 31 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (10). Guraso bakarreko 10 familietatik 10etan ama zen guraso bakarra. 15 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

10
10
10
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

2023 erroldaren arabera, udalerrian 84 etxebizitza zeuden. Horietatik 59 egoitza nagusi ziren, 21 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 3 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (70), eta apartamentuak gutxi ziren (11). Egoitza nagusietatik 35 beren jabearen bizilekuak ziren, 21 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 3 doan lagata.[11]

84etxebizitza
59egoitza nagusi
70etxe
11apartamentu

Etxebizitza multzoa

59
21
Egoitza nagusia (59)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (21)Hutsik (3)

Etxe mota

70
11
Etxea (70)Apartamentua (11)

Jabetza egoera

35
21
Jabeak (35)Alokairuan (21)Doan lagata (3)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik24
1919-19451
1946-19706
1971-199012
1991-200511
2006-20204

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (23). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (26 etxebizitzatan). 25 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 23 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 34tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela6
2 gela6
3 gela11
4 gela13
5 gela edo gehiago23

Berogailu mota

9
26
23
Fuel-olioa (9)Elektrizitatea (26)Gas botila (1)Bestelakoak (23)

Aparkalekua eta ibilgailuak

25aparkalekua
23ibilgailu 1
34ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 71 biztanleetatik 59 aktibo ziren (% 83,1), horietako 47 lanean (% 66,2) eta 12 langabezian (aktiboen % 20,3).

7115-64 urteko biztanle
% 83,1aktibo
% 66,2lanean
% 20,3langabezia-tasa

13 ez-aktibotik 2 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 15,4), 3 erretiraturik zeuden (% 23,1) eta 8 bestelako ez-aktibo ziren (% 61,5).

Ez-aktiboak

% 15
% 23
% 62
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 27 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 47 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

27enplegu udalerrian
% 77,8soldatapeko
% 22,2ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 23.150 eurokoa zen.

23.150 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.280 €

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 59 ziren, horien artean 48 aktiboak ziren eta 11 inaktiboak ziren. 48 pertsona aktiboetatik 38 lanean zeuden (22 gizon eta 16 emakume) eta 11 langabezian zeuden (5 gizon eta 6 emakume). 11 pertsona inaktiboetatik 6 erretiraturik zeuden, 1 ikasten zegoen eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.[12]

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 3 zerbitzu enpresak ziren.[13]

2000. urtean Arboras udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden, 39 hektarea erabiltzen.[14]

  1. ↑ Estazioko erregistroak 2004ko urriaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 1,3 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « St Andre De Sangonis », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
  13. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]