Edukira joan

Borg Lastic

Borg Lastic
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua Puy-de-Dôme
BarrutiClermont-Ferrandeko barrutia
Kantonamenducanton of Bourg-Lastic
Izen ofizialaBourg-Lastic
Posta kodea63760
Geografia
Koordenatuak45°38′50″N 2°33′30″E / 45.6472°N 2.5583°E / 45.6472; 2.5583
Mapa
Azalera40,46 km²
Altitudea637 m, 931 m eta 772 m
MugakideakMesseix, Feyt, Laroche-près-Feyt, Monestier-Merlines, Briffons, Lastic, Saint-Germain-près-Herment eta Saint-Sulpice
Demografia
Biztanleria874 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 435 (%49,7) (%50,3) 440 alt_right
Dentsitatea22 bizt/km²
bourg-lastic.fr

Borg Lastic (okzitanieraz Borg Lastic, frantsesez eta ofizialki: Bourg-Lastic) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Puy-de-Dôme departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 874 biztanle zituen 40,5 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Messeix, Feyt, Laroche-près-Feyt, Monestier-Merlines, Briffons, Lastic, Saint-Germain-près-Herment eta Saint-Sulpice.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Bourg-LasticBourg-Lastic
Població amb 1190 habitants (2000)Messeix (3,8 km)
Població amb 104 habitants (2000)Saint-Sulpice (5,5 km)
Població amb 211 habitants (2000)Avèze (6,3 km)
Població amb 115 habitants (2000)Lastic (7,0 km)
Població amb 818 habitants (2000)Merlines (7,6 km)
Població amb 100 habitants (2000)Feyt (7,9 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak mendiko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko mendebaldea eta ipar-mendebaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 900-1500 mm artekoa, gehiena udazkenean eta neguan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 8,9 °C-koa da, 14,9 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1118 mm-koa da, urtarrilean 13,3 euri-egun eta uztailean 8,5 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Saint-Sulpice_(Puy-de-Dôme) udalerrian dago, 3,1 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 9,4 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1001,7 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 36,8 °C-koa da, 2015ko uztailaren 17an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -17,7 °C-koa da, 2005ko martxoaren 1an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea60090012001500180021002400270030001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 440 gizon, 435 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
1.14
 
95+
 
3.45
1.14
 
90-94
 
5.75
2.27
 
85-89
 
4.60
4.55
 
80-84
 
4.60
6.82
 
75-79
 
4.60
7.73
 
70-74
 
4.60
10.00
 
65-69
 
12.41
8.86
 
60-64
 
8.97
11.14
 
55-59
 
5.75
4.55
 
50-54
 
8.97
4.55
 
45-49
 
6.67
8.86
 
40-44
 
3.45
1.14
 
35-39
 
1.15
5.68
 
30-34
 
3.45
4.55
 
25-29
 
4.60
1.14
 
20-24
 
2.30
3.41
 
15-19
 
3.45
5.68
 
10-14
 
1.15
1.14
 
5-9
 
7.82
5.68
 
0-4
 
2.30
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Bourg-Lastic udalerrian 810 biztanle zeuden eta 434 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 1,87 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 47,0), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[9]

810biztanle
434elkarbizitza-unitate
1,87lagun elkarbizitza-unitateko
230familia
Udalerria
% 18
% 27
% 47
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 230 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (118). Guraso bakarreko 34 familietatik 24etan ama zen guraso bakarra. 157 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 29k seme-alaba bakarra zuten etxean, 29k bi, eta 14k hiru edo gehiago.[9]

118
78
34
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean157
Seme-alaba bat29
Bi seme-alaba29
Hiru seme-alaba14
Lau edo gehiago0

15 urte edo gehiago zituzten 766 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 13,0 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 35,5. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 25-39 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 72,7). 80 urte edo gehiagoko 110 biztanleetatik 63 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 47 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 13
25-39% 14
40-54% 21
55-64% 34
65-79% 30
80 +% 35
Bikotean bizi da
15-24% 17
25-39% 73
40-54% 72
55-64% 62
65-79% 63
80 +% 24

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 40,7 ezkonduta zegoen, eta beste % 16,2 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,4 izatezko bikotean eta % 5,7 PACS bidez lotuta). % 21,1 ezkongabeak ziren, % 13,3 alargunak eta % 8,7 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 40,7
Ezkongabea% 21,1
Alarguna% 13,3
Izatezko bikotean% 10,4
Dibortziatuta% 8,7
PACS bidez lotuta% 5,7

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 41,0), erdi-mailako lanbideak (% 17,1), eskulangileak (% 13,6), enplegatuak (% 11,3). Talde nagusia (erretiratuak, % 41,0) Puy-de-Dôme departamenduko batez bestekoaren (% 31,8) gainetik dago. 20 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 4,6).[9]

Udalerria
% 17
% 11
% 14
% 41
Puy-de-Dôme
% 11
% 15
% 15
% 13
% 32
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 625 etxebizitza zeuden. Horietatik 437 egoitza nagusi ziren, 90 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 98 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (552), eta apartamentuak gutxi ziren (74). Egoitza nagusietatik 336 beren jabearen bizilekuak ziren, 90 alokairuan zeuden, 10 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 12 doan lagata.[10]

625etxebizitza
437egoitza nagusi
552etxe
74apartamentu

Etxebizitza multzoa

437
90
98
Egoitza nagusia (437)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (90)Hutsik (98)

Etxe mota

552
74
Etxea (552)Apartamentua (74)

Jabetza egoera

336
90
Jabeak (336)Alokairuan (90)HLM (10)Doan lagata (12)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1946-1970 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (134).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik72
1919-194545
1946-1970134
1971-1990117
1991-200535
2006-202031

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (198). 151 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 329 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 226 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 159tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela3
2 gela23
3 gela77
4 gela137
5 gela edo gehiago198

Berogailu mota

145
122
151
Gas sarea (7)Fuel-olioa (145)Elektrizitatea (122)Gas botila (13)Bestelakoak (151)

Aparkalekua eta ibilgailuak

329aparkalekua
226ibilgailu 1
159ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 446 biztanleetatik 354 aktibo ziren (% 79,4), horietako 328 lanean (% 73,5) eta 26 langabezian (aktiboen % 7,3).

44615-64 urteko biztanle
% 79,4aktibo
% 73,5lanean
% 7,3langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 60,9
25-54 urte% 95,8
55-64 urte% 54,6
Gizonak% 78,9
Emakumeak% 79,9

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 7,4
BEPC, brebeta% 10,5
CAP-BEP% 10,0
Batxilergoa% 5,2
Goi-mailako +2% 4,2
Goi-mailako +3/4% 8,3
Goi-mailako +5% 0,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 7,3). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

92 ez-aktibotik 17 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 18,5), 52 erretiraturik zeuden (% 56,5) eta 23 bestelako ez-aktibo ziren (% 25,0).

Ez-aktiboak

% 18
% 57
% 25
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 9
% 28
% 25
% 28
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 348 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 328 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

348enplegu udalerrian
% 75,3soldatapeko
% 25,0ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.500 eurokoa zen.

24.500 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 26.040 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 55 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 2 janari enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 10 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 6 garraio enpresak ziren, 6 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 4 higiezinen enpresak ziren, 6 zerbitzu enpresak ziren, 8 administrazio publikoko enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 16 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 1 banku bulegoa, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 1 margolaria, 1 iturgina, 1 argiketaria, 1 ile apaindegia eta 5 jatetxeak.[12]

2009an zeuden 5 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 2 okindegiak eta 1 elektrotresna denda zen.[13]

2000. urtean Bourg-Lastic udalerrian 35 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.728 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an botika 1 eta anbulantzia 1 bat zegoen.

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen. Bourg-Lastic udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 89 ikaslekin.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 2001ko urriaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Saint-Sulpice », fiche climatologique. .
  6. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]