Edukira joan

Buanas

Wikipedia, Entziklopedia askea
Buanas
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Landak
BarrutiMont-de-Marsango barrutia
Kantonamenducanton of Aire-sur-l'Adour
Izen ofizialaBuanes
Posta kodea40320
Geografia
Koordenatuak43°42′39″N 0°25′18″W / 43.7108°N 0.4217°W / 43.7108; -0.4217
Mapa
Azalera6,62 km²
Altitudea69 m, 149 m eta 111 m
MugakideakClassun, Fargues, Larrivière-Saint-Savin eta Saint-Loubouer
Demografia
Biztanleria236 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 123 (%51,3) (%48,8) 117 alt_right
Dentsitatea36 bizt/km²

Buanas (okzitanieraz Buanas, frantsesez eta ofizialki: Buanes) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Landak departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. Azken erroldaren arabera 236 biztanle zituen 6,6 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Classun, Fargues, Larrivière-Saint-Savin eta Saint-Loubouer.

Mapa
Buanes eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
BuanesBuanes
Població amb 226 habitants (2000)Classun (0,7 km)
Població amb 307 habitants (2000)Fargues (3,1 km)
Població amb 303 habitants (2000)Vielle-Tursan (4,4 km)
Població amb 195 habitants (2000)Sarraziet (5,4 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoa du, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,1 °C-koa da, 14,7 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1047 mm-koa da, urtarrilean 12,2 euri-egun eta uztailean 7,6 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Urgons udalerrian dago, 8 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 14 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1009,4 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,8 °C-koa da, 2010ko abuztuaren 26an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -11,2 °C-koa da, 1987ko urtarrilaren 18an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 13,4 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena abuztua da (20,9 °C) eta hotzena urtarrila (6,4 °C). Urteko prezipitazioa 1087 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (132 mm) eta lehorrena uztaila (59 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,38 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (12,3 °C) baino 1,9 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2020, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (15,2 °C) eta hotzena 1963 (11,3 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Buanas)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 6.4 7.1 10.0 12.3 15.9 19.1 20.9 20.9 17.7 14.2 9.5 7.1 13.4
Pilatutako prezipitazioa (mm) 105 81 85 103 96 77 59 64 83 95 132 107 1087
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,3 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,0+0,4+1,5+1,3+1,6+1,5+0,9+1,5+0,3+0,9+1,1+1,2
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,3 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea020040060080010001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 117 gizon, 123 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
0.00
4.27
 
80-84
 
0.00
0.00
 
75-79
 
4.07
5.13
 
70-74
 
0.00
8.55
 
65-69
 
8.94
13.68
 
60-64
 
17.07
13.68
 
55-59
 
21.95
9.40
 
50-54
 
8.94
0.00
 
45-49
 
4.07
7.69
 
40-44
 
11.38
4.27
 
35-39
 
0.00
4.27
 
30-34
 
8.13
0.00
 
25-29
 
0.00
12.82
 
20-24
 
0.00
0.00
 
15-19
 
0.00
7.69
 
10-14
 
4.07
8.55
 
5-9
 
7.32
0.00
 
0-4
 
4.07
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Buanes udalerrian 236 biztanle zeuden eta 115 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,05 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 35 kide bakarrekoak ziren, 42 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 27 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[10]

236biztanle
115elkarbizitza-unitate
2,05lagun elkarbizitza-unitateko
75familia
27Bikotea seme-alabekin
42Bikotea seme-alabarik gabe etxean
5Guraso bakarrekoak
35Kide bakarrekoa
5Bestelakoak
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 75 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (42). Guraso bakarreko 5 familietatik 5etan ama zen guraso bakarra. 42 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

42
27
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 144 etxebizitza zeuden. Horietatik 114 egoitza nagusi ziren, 21 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 9 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (120), eta apartamentuak gutxi ziren (24). Egoitza nagusietatik 82 beren jabearen bizilekuak ziren, 31 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 1 doan lagata.[11]

144etxebizitza
114egoitza nagusi
120etxe
24apartamentu

Etxebizitza multzoa

114
21
Egoitza nagusia (114)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (21)Hutsik (9)

Etxe mota

120
24
Etxea (120)Apartamentua (24)

Jabetza egoera

82
31
Jabeak (82)Alokairuan (31)Doan lagata (1)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik35
1919-194512
1946-19709
1971-199016
1991-200527
2006-202016

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (65). 51 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 80 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 48 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 61tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela8
3 gela10
4 gela30
5 gela edo gehiago65

Berogailu mota

11
47
51
Fuel-olioa (11)Elektrizitatea (47)Gas botila (5)Bestelakoak (51)

Aparkalekua eta ibilgailuak

80aparkalekua
48ibilgailu 1
61ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 156 biztanleetatik 116 aktibo ziren (% 74,4), horietako 106 lanean (% 67,9) eta 10 langabezian (aktiboen % 8,6).

15615-64 urteko biztanle
% 74,4aktibo
% 67,9lanean
% 8,6langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 35,7
25-54 urte% 96,2
55-64 urte% 55,7
Gizonak% 73,8
Emakumeak% 75,0

40 ez-aktibotik 9 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 22,5), 20 erretiraturik zeuden (% 50,0) eta 11 bestelako ez-aktibo ziren (% 27,5).

Ez-aktiboak

% 22
% 50
% 28
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 19 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 106 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

19enplegu udalerrian
% 0,0soldatapeko
% 100,0ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 23.800 eurokoa zen.

23.800 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 25.650 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 12 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen eta 1 ile apaindegia.[13]

2000. urtean Buanes udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1985ko azaroaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 4,8 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Urgons », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM mensuelle. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Buanas&oldid=11343707"(e)tik eskuratuta