Edukira joan

Chabrillan

Wikipedia, Entziklopedia askea
Chabrillan
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua Drôme
BarrutiDieko barrutia
Kantonamenducanton of Crest-Sud
Izen ofizialaChabrillan
Posta kodea26400
Geografia
Koordenatuak44°43′26″N 4°56′29″E / 44.7239°N 4.9414°E / 44.7239; 4.9414
Mapa
Azalera17,75 km²
Altitudea149 m, 352 m eta 232 m
MugakideakAutichamp, Divajeu, Eurre, Grâne eta La Roche-sur-Grane
Demografia
Biztanleria752 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 384 (%50,8) (%49,2) 372 alt_right
Dentsitatea42 bizt/km²
chabrillan.fr

Chabrillan (frantsesez eta ofizialki: Chabrillan) Frantziako udalerri bat da,Drôme departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 752 biztanle zituen 17,8 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Autichamp, Divajeu, Eurre, Grâne eta La Roche-sur-Grane.

Mapa
Chabrillan eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
ChabrillanChabrillan
Població amb 1694 habitants (2000)Grâne (1,6 km)
Població amb 2413 habitants (2000)Allex (4,9 km)
Població amb 145 habitants (2000)Autichamp (5,0 km)
Població amb 1103 habitants (2000)Eurre (5,5 km)
Població amb 578 habitants (2000)Divajeu (6,5 km)
Població amb 7789 habitants (2000)Crest (6,8 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Hego-mendebaldeko arroko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klimaren eta klima mediterraneoren arteko trantsizio-eremuan dago, eta erdiko Rodano haranako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko anplitude termiko handia (4-20 °C); aire lehorra urte osoan; mistral haize gogorra; prezipitazio handiak udazkenean)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2d zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,8 °C-koa da, 17,6 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 890 mm-koa da, urtarrilean 7,1 euri-egun eta uztailean 4,3 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Livron-sur-Drôme udalerrian dago, 11,7 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,5 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 917 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,7 °C-koa da, 2003ko abuztuaren 5an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -15,1 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 7an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 12,0 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (21,6 °C) eta hotzena urtarrila (3,6 °C). Urteko prezipitazioa 949 mm-koa da; hilabeterik euritsuena urria da (130 mm) eta lehorrena otsaila (47 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,41 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,7 °C) baino 2,3 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2020, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (13,9 °C) eta hotzena 1963 (9,7 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Chabrillan)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 3.6 4.3 7.9 11.1 15.2 19.3 21.6 21.1 16.5 12.4 7.4 4.3 12.0
Pilatutako prezipitazioa (mm) 63 47 54 81 89 66 58 70 112 130 120 60 949
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,7 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,4+0,6+1,7+1,7+1,8+2,0+1,3+1,8+0,3+0,9+1,3+1,5
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,7 °C)
+4 °C−4 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea400500600700800900100011001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 372 gizon, 384 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
1.04
0.00
 
85-89
 
0.00
5.11
 
80-84
 
0.00
5.11
 
75-79
 
8.59
3.76
 
70-74
 
8.59
5.11
 
65-69
 
6.25
7.53
 
60-64
 
7.29
7.80
 
55-59
 
0.00
9.68
 
50-54
 
11.72
4.30
 
45-49
 
5.21
8.87
 
40-44
 
9.38
5.91
 
35-39
 
6.77
4.57
 
30-34
 
4.43
4.03
 
25-29
 
2.60
6.99
 
20-24
 
2.60
5.65
 
15-19
 
2.86
1.61
 
10-14
 
4.17
3.23
 
5-9
 
12.76
10.75
 
0-4
 
5.73
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Chabrillan udalerrian 752 biztanle zeuden eta 326 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,31 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 37,7). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 29,1 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

752biztanle
326elkarbizitza-unitate
2,31lagun elkarbizitza-unitateko
231familia
Udalerria
% 30
% 38
% 29
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 231 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (123). Guraso bakarreko 10 familietatik 10etan ama zen guraso bakarra. 128 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 35k seme-alaba bakarra zuten etxean, 52k bi, eta 17k hiru edo gehiago.[10]

123
99
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean128
Seme-alaba bat35
Bi seme-alaba52
Hiru seme-alaba11
Lau edo gehiago6

15 urte edo gehiago zituzten 615 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 4,5 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 57,1. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 79,9).[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 5
25-39% 9
40-54% 11
55-64% 17
65-79% 22
80 +% 57
Bikotean bizi da
15-24% 5
25-39% 76
40-54% 80
55-64% 74
65-79% 76
80 +% 39

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 49,4 ezkonduta zegoen, eta beste % 17,6 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 12,8 izatezko bikotean eta % 4,7 PACS bidez lotuta). % 22,4 ezkongabeak ziren, % 4,2 alargunak eta % 6,2 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 49,4
Ezkongabea% 22,4
Izatezko bikotean% 12,8
Dibortziatuta% 6,2
PACS bidez lotuta% 4,7
Alarguna% 4,2

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 38,7), enplegatuak (% 17,2), eskulangileak (% 15,0), erdi-mailako lanbideak (% 13,8). Talde nagusia (erretiratuak, % 38,7) Drôme departamenduko batez bestekoaren (% 33,8) gainetik dago. 10 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 3,1).[10]

Udalerria
% 14
% 17
% 15
% 39
Drôme
% 10
% 16
% 14
% 15
% 34
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 383 etxebizitza zeuden. Horietatik 325 egoitza nagusi ziren, 36 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 22 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (323), eta apartamentuak gutxi ziren (57). Egoitza nagusietatik 231 beren jabearen bizilekuak ziren, 81 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 13 doan lagata.[11]

383etxebizitza
325egoitza nagusi
323etxe
57apartamentu

Etxebizitza multzoa

325
36
Egoitza nagusia (325)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (36)Hutsik (22)

Etxe mota

323
57
Etxea (323)Apartamentua (57)

Jabetza egoera

231
81
Jabeak (231)Alokairuan (81)Doan lagata (13)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (99).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik99
1919-194515
1946-197040
1971-199070
1991-200541
2006-202050

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (186). 145 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 270 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 126 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 188tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela7
2 gela24
3 gela29
4 gela79
5 gela edo gehiago186

Berogailu mota

61
99
145
Gas sarea (2)Fuel-olioa (61)Elektrizitatea (99)Gas botila (18)Bestelakoak (145)

Aparkalekua eta ibilgailuak

270aparkalekua
126ibilgailu 1
188ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 451 biztanleetatik 376 aktibo ziren (% 83,4), horietako 340 lanean (% 75,4) eta 36 langabezian (aktiboen % 9,6).

45115-64 urteko biztanle
% 83,4aktibo
% 75,4lanean
% 9,6langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 59,1
25-54 urte% 93,9
55-64 urte% 66,3
Gizonak% 84,2
Emakumeak% 82,1

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 10,0
BEPC, brebeta% 22,2
CAP-BEP% 16,2
Batxilergoa% 8,8
Goi-mailako +2% 9,0
Goi-mailako +3/4% 8,1
Goi-mailako +5% 3,1

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 9,6). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

75 ez-aktibotik 25 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 33,3), 26 erretiraturik zeuden (% 34,7) eta 25 bestelako ez-aktibo ziren (% 33,3).

Ez-aktiboak

% 33
% 35
% 33
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 11
% 13
% 25
% 25
% 22
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 107 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 340 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

107enplegu udalerrian
% 53,3soldatapeko
% 47,7ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 27.150 eurokoa zen.

27.150 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 25.210 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 21 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 6 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 iturgina eta 2 argiketariak.[13]

2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.[14]

2000. urtean Chabrillan udalerrian 29 nekazaritza-ustiategi zeuden, 920 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1975ko urtarrilaren 1an eta 2021ko martxoaren 31an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 4,8 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Livron », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM mensuelle. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Chabrillan&oldid=11343027"(e)tik eskuratuta