Edukira joan

Chitenay

Chitenay
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Erdialdea-Loira Harana
DepartamenduaLoir eta Cher
BarrutiBloiseko barrutia
Kantonamenducanton of Contres
Izen ofizialaChitenay
Posta kodea41120
Geografia
Koordenatuak47°29′50″N 1°22′14″E / 47.4972°N 1.3706°E / 47.4972; 1.3706
Mapa
Azalera15,61 km²
Altitudea67 m, 116 m eta 92 m
MugakideakCellettes, Cormeray, Seur eta Le Controis-en-Sologne
Demografia
Biztanleria1.132 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 579 (%51,1) (%48,9) 555 alt_right
Dentsitatea73 bizt/km²
mairiechitenay.fr

Chitenay Frantziako udalerri bat da, Loir eta Cher departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.132 biztanle zituen 15,6 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Cellettes, Cormeray, Seur eta Le Controis-en-Sologne.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
ChitenayChitenay
Població amb 1357 habitants (2000)Cormeray (2,7 km)
Població amb 457 habitants (2000)Seur (2,9 km)
Població amb 2238 habitants (2000)Cellettes (3,5 km)
Població amb 1644 habitants (2000)Les Montils (5,5 km)
Població amb 811 habitants (2000)Ouchamps (5,5 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Loirako erdiko haranako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: eguzkialdi ona (1850 ordu/urte), uda lehorra)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2b zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,1 °C-koa da, 15,1 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 665 mm-koa da, urtarrilean 10,6 euri-egun eta uztailean 0,7 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Cheverny udalerrian dago, 5 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,8 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 675,8 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,1 °C-koa da, 2026ko ekainaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -19 °C-koa da, 1987ko urtarrilaren 17an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 11,8 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (20,1 °C) eta hotzena urtarrila (4,7 °C). Urteko prezipitazioa 692 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (74 mm) eta lehorrena abuztua (47 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,33 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,6 °C) baino 1,9 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenetatik lau 2000tik aurrerakoak dira (2018, 2020, 2022 eta 2023). Urterik beroena 2022 izan zen (13,2 °C) eta hotzena 1963 (9,6 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Chitenay)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 4.7 5.0 8.0 10.7 14.5 18.1 20.1 19.8 15.8 12.1 7.7 5.2 11.8
Pilatutako prezipitazioa (mm) 62 53 50 53 63 50 53 47 50 68 70 74 692
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,6 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,2+0,6+1,4+1,2+1,4+1,5+1,4+1,7+0,4+0,8+1,2+1,0
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,6 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea60080010001200140016001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 555 gizon, 579 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.86
0.90
 
85-89
 
0.86
2.70
 
80-84
 
2.59
2.70
 
75-79
 
2.59
7.21
 
70-74
 
4.32
4.50
 
65-69
 
10.36
3.60
 
60-64
 
5.18
7.21
 
55-59
 
6.04
4.50
 
50-54
 
8.64
9.19
 
45-49
 
7.08
3.60
 
40-44
 
3.45
4.50
 
35-39
 
7.94
10.99
 
30-34
 
4.32
7.21
 
25-29
 
11.40
2.70
 
20-24
 
0.86
8.29
 
15-19
 
4.32
7.39
 
10-14
 
5.18
5.41
 
5-9
 
7.08
7.39
 
0-4
 
6.91
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Chitenay udalerrian 1.132 biztanle zeuden eta 498 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,27 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 34,5). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 29,9 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

1.132biztanle
498elkarbizitza-unitate
2,27lagun elkarbizitza-unitateko
349familia
Udalerria
% 32
% 35
% 30
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 349 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (172). Guraso bakarreko 20 familietatik 10etan ama zen guraso bakarra. 192 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 65k seme-alaba bakarra zuten etxean, 76k bi, eta 16k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 157 bikoteetatik 10tan (% 6,4) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[10]

172
157
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean192
Seme-alaba bat65
Bi seme-alaba76
Hiru seme-alaba16
Lau edo gehiago0

15 urte edo gehiago zituzten 935 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 0,0 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 50,8. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 25-39 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 83,0).[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 0
25-39% 7
40-54% 12
55-64% 22
65-79% 23
80 +% 51
Bikotean bizi da
15-24% 3
25-39% 83
40-54% 78
55-64% 73
65-79% 76
80 +% 51

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 44,9 ezkonduta zegoen, eta beste % 22,9 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 9,8 izatezko bikotean eta % 13,0 PACS bidez lotuta). % 20,6 ezkongabeak ziren, % 6,3 alargunak eta % 5,1 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 44,9
Ezkongabea% 20,6
PACS bidez lotuta% 13,0
Izatezko bikotean% 9,8
Alarguna% 6,3
Dibortziatuta% 5,1

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 29,1), erdi-mailako lanbideak (% 19,9), eskulangileak (% 14,1), enplegatuak (% 13,9). Talde nagusia (erretiratuak, % 29,1) Loir eta Cher departamenduko batez bestekoaren (% 37,8) azpitik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[10]

Udalerria
% 10
% 13
% 20
% 14
% 14
% 29
Loir eta Cher
% 8
% 14
% 15
% 16
% 38
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 567 etxebizitza zeuden. Horietatik 498 egoitza nagusi ziren, 37 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 32 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (552), eta apartamentuak gutxi ziren (13). Egoitza nagusietatik 440 beren jabearen bizilekuak ziren, 56 alokairuan zeuden, 2 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 2 doan lagata.[11]

567etxebizitza
498egoitza nagusi
552etxe
13apartamentu

Etxebizitza multzoa

498
Egoitza nagusia (498)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (37)Hutsik (32)

Etxe mota

552
Etxea (552)Apartamentua (13)

Jabetza egoera

440
56
Jabeak (440)Alokairuan (56)HLM (2)Doan lagata (2)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (130).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik100
1919-194527
1946-197048
1971-1990130
1991-200575
2006-2020101

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (310). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (243 etxebizitzatan). 431 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 180 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 301tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela4
2 gela14
3 gela62
4 gela108
5 gela edo gehiago310

Berogailu mota

75
243
43
131
Gas sarea (6)Fuel-olioa (75)Elektrizitatea (243)Gas botila (43)Bestelakoak (131)

Aparkalekua eta ibilgailuak

431aparkalekua
180ibilgailu 1
301ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 684 biztanleetatik 575 aktibo ziren (% 84,1), horietako 537 lanean (% 78,5) eta 38 langabezian (aktiboen % 6,6).

68415-64 urteko biztanle
% 84,1aktibo
% 78,5lanean
% 6,6langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 48,5
25-54 urte% 96,9
55-64 urte% 71,9
Gizonak% 86,0
Emakumeak% 82,1

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 8,6
BEPC, brebeta% 0,0
CAP-BEP% 6,7
Batxilergoa% 10,1
Goi-mailako +2% 3,7
Goi-mailako +3/4% 6,4
Goi-mailako +5% 5,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 6,6). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

109 ez-aktibotik 47 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 43,1), 38 erretiraturik zeuden (% 34,9) eta 23 bestelako ez-aktibo ziren (% 21,1).

Ez-aktiboak

% 43
% 35
% 21
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 12
% 13
% 37
% 19
% 18
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 95 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 537 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

95enplegu udalerrian
% 72,6soldatapeko
% 26,3ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 27.670 eurokoa zen.

27.670 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 25.240 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 38 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 11 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 2 finantziazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 6 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 14 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 margolariak, 2 zurginak, 3 iturginak, 2 argiketariak eta 2 ile apaindegiak.[13]

2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen eta 1 lore-denda zen.[14]

2000. urtean Chitenay udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden, 552 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1975ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 4,5 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Cheverny », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]