Edukira joan

Darney

Wikipedia, Entziklopedia askea
Darney
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Ekialde Handia
Departamendua Vosgeak
Barrutiarrondissement of Neufchâteau
Izen ofizialaDarney
Posta kodea88260
Geografia
Koordenatuak48°05′06″N 6°02′45″E / 48.085°N 6.0458°E / 48.085; 6.0458
Mapa
Azalera7,92 km²
Altitudea260 m, 351 m eta 309 m
MugakideakRelanges, Attigny, Belmont-lès-Darney, Belrupt, Bonvillet eta Hennezel
Demografia
Biztanleria1.091 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 509 (%47,1) (%52,9) 572 alt_right
Dentsitatea138 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakSlavkov u Brna eta Humenné
darney.fr

Darney Frantziako udalerria da, Vosgeak departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.091 biztanle zituen 7,9 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Relanges, Attigny, Belmont-lès-Darney, Belrupt, Bonvillet eta Hennezel.

Mapa
Darney eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
DarneyDarney
Població amb 339 habitants (2000)Bonvillet (1,5 km)
Població amb 258 habitants (2000)Attigny (2,5 km)
Població amb 107 habitants (2000)Belrupt (3,5 km)
Població amb 219 habitants (2000)Relanges (3,6 km)
Població amb 163 habitants (2000)Nonville (4,1 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatuaren eta klima kontinentalaren arteko trantsizio-eremuan dago, eta Lorena, Langres goi-lautada eta Morvaneko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: negu gogorra (1,5 °C); haize moderatuak; laino maiz udazkenean eta neguan)[2].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 9,8 °C-koa da, 17,1 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 952 mm-koa da, urtarrilean 12,7 euri-egun eta uztailean 9,6 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Lignéville udalerrian dago, 10,5 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10,3 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 856,3 mm-koa delarik[3]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 38,7 °C-koa da, 2019ko uztailaren 25an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -17,5 °C-koa da, 2009ko abenduaren 20an lortua[oh 1][3].

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[4]

BiztanleriaUrtea1000120014001600180020001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 572 gizon, 509 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.87
 
95+
 
2.95
0.87
 
90-94
 
4.91
0.87
 
85-89
 
5.89
3.50
 
80-84
 
2.95
6.12
 
75-79
 
11.79
4.37
 
70-74
 
2.95
7.87
 
65-69
 
10.81
8.74
 
60-64
 
5.89
12.24
 
55-59
 
8.64
6.82
 
50-54
 
6.68
6.82
 
45-49
 
0.98
4.20
 
40-44
 
6.48
5.94
 
35-39
 
1.96
3.50
 
30-34
 
3.73
5.07
 
25-29
 
0.98
3.50
 
20-24
 
5.70
11.36
 
15-19
 
4.52
3.15
 
10-14
 
6.29
3.32
 
5-9
 
4.32
0.87
 
0-4
 
1.57
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[5].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Darney udalerrian 898 biztanle zeuden eta 487 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 1,84 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 47,6), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[7]

898biztanle
487elkarbizitza-unitate
1,84lagun elkarbizitza-unitateko
235familia
Udalerria
% 15
% 30
% 48
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 235 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (144). Guraso bakarreko 20 familietatik 10etan ama zen guraso bakarra. 153 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 39k seme-alaba bakarra zuten etxean, 33k bi, eta 10k hiru edo gehiago.[7]

144
72
20
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean153
Seme-alaba bat39
Bi seme-alaba33
Hiru seme-alaba5
Lau edo gehiago5

15 urte edo gehiago zituzten 962 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 8,8 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 24,6. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 65-79 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 54,7). 80 urte edo gehiagoko 134 biztanleetatik 52 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 82 kolektibitateren batean.[7]

Bakarrik bizi da
15-24% 9
25-39% 26
40-54% 26
55-64% 26
65-79% 29
80 +% 25
Bikotean bizi da
15-24% 15
25-39% 51
40-54% 52
55-64% 54
65-79% 55
80 +% 16

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 30,2 ezkonduta zegoen, eta beste % 14,4 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 11,6 izatezko bikotean eta % 2,8 PACS bidez lotuta). % 35,8 ezkongabeak ziren, % 13,7 alargunak eta % 5,9 dibortziatuak.[7]

Ezkongabea% 35,8
Ezkonduta% 30,2
Alarguna% 13,7
Izatezko bikotean% 11,6
Dibortziatuta% 5,9
PACS bidez lotuta% 2,8

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 39,0), eskulangileak (% 23,4), enplegatuak (% 13,3), erdi-mailako lanbideak (% 9,2). Talde nagusia (erretiratuak, % 39,0) Vosgeak departamenduko batez bestekoaren (% 36,8) gainetik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,0).[7]

Udalerria
% 9
% 13
% 23
% 39
Vosgeak
% 14
% 15
% 18
% 37
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 663 etxebizitza zeuden. Horietatik 487 egoitza nagusi ziren, 41 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 135 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (373), eta apartamentuak gutxi ziren (269). Egoitza nagusietatik 255 beren jabearen bizilekuak ziren, 227 alokairuan zeuden, 102 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 6 doan lagata.[8]

663etxebizitza
487egoitza nagusi
373etxe
269apartamentu

Etxebizitza multzoa

487
135
Egoitza nagusia (487)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (41)Hutsik (135)

Etxe mota

373
269
Etxea (373)Apartamentua (269)

Jabetza egoera

255
227
102
Jabeak (255)Alokairuan (227)HLM (102)Doan lagata (6)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (148).[8]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik111
1919-194563
1946-1970120
1971-1990148
1991-200517
2006-202019

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (207). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (203 etxebizitzatan). 280 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 234 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 121tan bi edo gehiago.[8]

Gela kopurua

1 gela11
2 gela53
3 gela88
4 gela128
5 gela edo gehiago207

Berogailu mota

203
64
107
106
Gas sarea (203)Fuel-olioa (64)Elektrizitatea (107)Gas botila (7)Bestelakoak (106)

Aparkalekua eta ibilgailuak

280aparkalekua
234ibilgailu 1
121ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 594 biztanleetatik 370 aktibo ziren (% 62,3), horietako 308 lanean (% 51,9) eta 62 langabezian (aktiboen % 16,8).

59415-64 urteko biztanle
% 62,3aktibo
% 51,9lanean
% 16,8langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 31,0
25-54 urte% 78,8
55-64 urte% 49,0
Gizonak% 63,4
Emakumeak% 60,9

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 19,8
BEPC, brebeta% 17,6
CAP-BEP% 25,0
Batxilergoa% 9,2
Goi-mailako +2% 11,4
Goi-mailako +3/4% 0,0
Goi-mailako +5% 7,7

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 16,8). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

224 ez-aktibotik 35 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 15,6), 51 erretiraturik zeuden (% 22,8) eta 138 bestelako ez-aktibo ziren (% 61,6).

Ez-aktiboak

% 16
% 23
% 62
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 15
% 32
% 44
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 703 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 308 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

703enplegu udalerrian
% 92,2soldatapeko
% 7,8ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 21.460 eurokoa zen.

21.460 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.320 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 58 komertzioetatik, 5 janari enpresak ziren, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 4 eraikuntza enpresak ziren, 18 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 6 finantziazio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 5 zerbitzu enpresak ziren, 7 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[9]

2009an zeuden norbanakoentzako 18 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 4 banku bulegoak, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 1 autoeskola, 1 igeltseroa, 2 iturginak, 1 eraikuntza enpresa, 2 ile apaindegiak eta 2 jatetxeak.[10]

2009an zeuden 13 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 4 okindegiak, 1 harategi zen, 1 liburu denda zen, 1 etxerako tresna denda zen, 1 zapata-denda zen, 1 elektrotresna denda zen, 1 lurrin-denda zen eta 1 lore-denda zen.[11]

2000. urtean Darney udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an tratamendu laburretarako ospitale 1 eta botika 1 bat zegoen.

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Darney udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 2001ko abenduaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  3. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Lignéville », fiche climatologique. .
  4. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  5. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  6. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  7. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  8. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  9. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  10. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  11. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Darney&oldid=11327089"(e)tik eskuratuta