Edukira joan

Esplas

Esplas
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Ariège
BarrutiPamierseko barrutia
Kantonamenducanton of Saverdun
Izen ofizialaEsplas
Posta kodea09700
Geografia
Koordenatuak43°11′15″N 1°29′56″E / 43.1875°N 1.4989°E / 43.1875; 1.4989
Mapa
Azalera7,64 km²
Altitudea259 m, 370 m eta 311 m
MugakideakBrie, Durfort, Saint-Martin-d'Oydes, Saverdun eta Unzent
Demografia
Biztanleria104 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 62 (%56,4) (%43,6) 48 alt_right
Dentsitatea14 bizt/km²

Esplas (frantsesez eta ofizialki: Esplas) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Ariège departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 104 biztanle zituen 7,6 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Brie, Durfort, Saint-Martin-d'Oydes, Saverdun eta Unzent.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
EsplasEsplas
Població amb 123 habitants (2000)Unzent (2,6 km)
Població amb 167 habitants (2000)Brie (2,6 km)
Població amb 51 habitants (2000)Justiniac (2,9 km)
Població amb 91 habitants (2000)Lescousse (3,9 km)
Població amb 178 habitants (2000)Durfort (3,9 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatuaren eta mendiko klimaren arteko trantsizio-eremuan dago, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,5 °C-koa da, 2,4 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 834 mm-koa da, urtarrilean 9,6 euri-egun eta uztailean 6 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Montaut_(Ariège) udalerrian dago, 11,7 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,7 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 677,1 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,1 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 23an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -11,7 °C-koa da, 2012ko otsailaren 9an lortua[oh 1][5].

2007an Esplas udalerrian erroldatutako biztanleak 89 ziren. Familiak 36 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea501001502002503003501750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 48 gizon, 62 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
0.00
0.00
 
80-84
 
0.00
0.00
 
75-79
 
0.00
0.00
 
70-74
 
0.00
0.00
 
65-69
 
0.00
10.42
 
60-64
 
0.00
37.50
 
55-59
 
22.58
0.00
 
50-54
 
8.06
10.42
 
45-49
 
8.06
0.00
 
40-44
 
14.52
10.42
 
35-39
 
0.00
0.00
 
30-34
 
8.06
0.00
 
25-29
 
8.06
0.00
 
20-24
 
0.00
10.42
 
15-19
 
8.06
0.00
 
10-14
 
0.00
10.42
 
5-9
 
14.52
10.42
 
0-4
 
8.06
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Esplas udalerrian 104 biztanle zeuden eta 41 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,54 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 9 kide bakarrekoak ziren, 9 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 18 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[9]

104biztanle
41elkarbizitza-unitate
2,54lagun elkarbizitza-unitateko
32familia
18Bikotea seme-alabekin
9Bikotea seme-alabarik gabe etxean
5Guraso bakarrekoak
9Kide bakarrekoa
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 32 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (18). Guraso bakarreko 5 familietatik 5etan ama zen guraso bakarra. 14 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[9]

9
18
5
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

2023 erroldaren arabera, udalerrian 59 etxebizitza zeuden. Horietatik 46 egoitza nagusi ziren, 9 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 4 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (56), eta apartamentuak gutxi ziren (3). Egoitza nagusietatik 40 beren jabearen bizilekuak ziren, 6 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 0 doan lagata.[10]

59etxebizitza
46egoitza nagusi
56etxe
3apartamentu

Etxebizitza multzoa

46
9
Egoitza nagusia (46)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (9)Hutsik (4)

Etxe mota

56
Etxea (56)Apartamentua (3)

Jabetza egoera

40
6
Jabeak (40)Alokairuan (6)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik17
1919-19451
1946-19704
1971-19906
1991-20052
2006-202015

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (26). 27 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 42 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 19 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 23tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela1
3 gela6
4 gela13
5 gela edo gehiago26

Berogailu mota

6
10
27
Fuel-olioa (6)Elektrizitatea (10)Gas botila (3)Bestelakoak (27)

Aparkalekua eta ibilgailuak

42aparkalekua
19ibilgailu 1
23ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 61 biztanleetatik 48 aktibo ziren (% 78,7), horietako 43 lanean (% 70,5) eta 5 langabezian (aktiboen % 10,4).

6115-64 urteko biztanle
% 78,7aktibo
% 70,5lanean
% 10,4langabezia-tasa

14 ez-aktibotik 3 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 21,4), 6 erretiraturik zeuden (% 42,9) eta 5 bestelako ez-aktibo ziren (% 35,7).

Ez-aktiboak

% 21
% 43
% 36
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 13 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 43 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 3]

13enplegu udalerrian
% 30,8soldatapeko
% 69,2ez-soldatapeko

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 51 ziren, horien artean 31 aktiboak ziren eta 20 inaktiboak ziren. 31 pertsona aktiboetatik 28 lanean zeuden (16 gizon eta 12 emakume) eta 3 langabezian zeuden (1 gizon eta 2 emakume). 20 pertsona inaktiboetatik 5 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.[11]

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 6 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen eta 2 zerbitzu enpresak ziren.[12]

2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra igeltseroa zen.[13]

2000. urtean Esplas udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden, 560 hektarea erabiltzen.[14]

  1. ↑ Estazioko erregistroak 2002ko maiatzaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Montaut », fiche climatologique. .
  6. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  9. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]