Edukira joan

Fons (Lot)

Wikipedia, Entziklopedia askea
Fons
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Lot
BarrutiFigeaceko barrutia
Kantonamenducanton of Figeac-Ouest
Izen ofizialaFons
Posta kodea46100
Geografia
Koordenatuak44°39′51″N 1°57′05″E / 44.6642°N 1.9514°E / 44.6642; 1.9514
Mapa
Azalera14,95 km²
Altitudea260 m, 212 m, 425 m eta 337 m
MugakideakLe Bouyssou, Cambes, Camburat, Fourmagnac, Issepts, Lissac-et-Mouret, Reyrevignes eta Saint-Bressou
Demografia
Biztanleria403 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 200 (%50) (%50) 200 alt_right
Dentsitatea27 bizt/km²
fons-lot.fr

Fons (frantsesez eta ofizialki: Fons) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lot departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 403 biztanle zituen 14,9 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Le Bouyssou, Cambes, Camburat, Fourmagnac, Issepts, Lissac-et-Mouret, Reyrevignes eta Saint-Bressou.

Mapa
Fons eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
FonsFons
Població amb 141 habitants (2000)Fourmagnac (2,4 km)
Població amb 178 habitants (2000)Issepts (2,4 km)
Població amb 137 habitants (2000)Le Bouyssou (3,0 km)
Població amb 274 habitants (2000)Reyrevignes (3,0 km)
Població amb 554 habitants (2000)Cardaillac (4,0 km)
Població amb 420 habitants (2000)Camburat (4,4 km)
Població amb 105 habitants (2000)Saint-Bressou (4,8 km)
Població amb 355 habitants (2000)Cambes (5,6 km)
Població amb 678 habitants (2000)Assier (5,9 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatuaren eta mendiko klimaren arteko trantsizio-eremuan dago, eta Massif Centraleko mendebaldea eta ipar-mendebaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 900-1500 mm artekoa, gehiena udazkenean eta neguan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,3 °C-koa da, 15,7 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1037 mm-koa da, urtarrilean 11,1 euri-egun eta uztailean 6,7 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Faycelles udalerrian dago, 10,7 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,1 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 806,2 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,5 °C-koa da, 2019ko ekainaren 27an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -12,6 °C-koa da, 2012ko otsailaren 9an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 12,3 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (20,9 °C) eta hotzena urtarrila (4,6 °C). Urteko prezipitazioa 1144 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (119 mm) eta lehorrena uztaila (64 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,25 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (11,5 °C) baino 1,4 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2011, 2018, 2020, 2022 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (13,9 °C) eta hotzena 1980 (10,4 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Fons)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 4.6 5.2 8.5 11.2 15.0 18.8 20.9 20.6 16.5 12.9 8.0 5.4 12.3
Pilatutako prezipitazioa (mm) 104 86 91 109 108 81 64 74 93 98 119 118 1144
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,5 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,3−0,3+1,3+1,3+1,5+1,8+1,1+1,6−0,3+0,1+0,3+0,4
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,5 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea200400600800100012001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 200 gizon, 200 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
7.50
0.00
 
85-89
 
0.00
2.50
 
80-84
 
5.00
12.50
 
75-79
 
2.50
2.50
 
70-74
 
7.50
7.50
 
65-69
 
5.00
0.00
 
60-64
 
5.00
2.50
 
55-59
 
2.50
15.00
 
50-54
 
7.50
7.50
 
45-49
 
12.50
0.00
 
40-44
 
2.50
12.50
 
35-39
 
5.00
12.50
 
30-34
 
10.00
2.50
 
25-29
 
5.00
5.00
 
20-24
 
0.00
5.00
 
15-19
 
12.50
5.00
 
10-14
 
5.00
0.00
 
5-9
 
2.50
7.50
 
0-4
 
2.50
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Fons udalerrian 399 biztanle zeuden eta 187 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,13 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 32,6). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 32,6 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

399biztanle
187elkarbizitza-unitate
2,13lagun elkarbizitza-unitateko
126familia
Udalerria
% 27
% 33
% 8
% 33
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 126 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (61). Guraso bakarreko 15 familietatik 15etan ama zen guraso bakarra. 76 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

61
50
15
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 35,3), enplegatuak (% 16,0), eskulangileak (% 16,0), erdi-mailako lanbideak (% 10,7). Talde nagusia (erretiratuak, % 35,3) Lot departamenduko batez bestekoaren (% 41,1) azpitik dago. 15 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 8,0).[10]

Udalerria
% 8
% 11
% 16
% 16
% 35
% 8
Lot
% 13
% 14
% 12
% 41
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 272 etxebizitza zeuden. Horietatik 189 egoitza nagusi ziren, 37 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 46 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (252), eta apartamentuak gutxi ziren (9). Egoitza nagusietatik 165 beren jabearen bizilekuak ziren, 14 alokairuan zeuden, 2 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 9 doan lagata.[11]

272etxebizitza
189egoitza nagusi
252etxe
9apartamentu

Etxebizitza multzoa

189
37
46
Egoitza nagusia (189)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (37)Hutsik (46)

Etxe mota

252
Etxea (252)Apartamentua (9)

Jabetza egoera

165
Jabeak (165)Alokairuan (14)HLM (2)Doan lagata (9)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (62).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik62
1919-194518
1946-197011
1971-199026
1991-200531
2006-202037

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (91). 85 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 132 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 76 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 99tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela3
2 gela8
3 gela29
4 gela57
5 gela edo gehiago91

Berogailu mota

53
43
85
Gas sarea (1)Fuel-olioa (53)Elektrizitatea (43)Gas botila (6)Bestelakoak (85)

Aparkalekua eta ibilgailuak

132aparkalekua
76ibilgailu 1
99ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 225 biztanleetatik 171 aktibo ziren (% 76,0), horietako 154 lanean (% 68,4) eta 17 langabezian (aktiboen % 9,9).

22515-64 urteko biztanle
% 76,0aktibo
% 68,4lanean
% 9,9langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 23,5
25-54 urte% 95,0
55-64 urte% 59,6
Gizonak% 73,9
Emakumeak% 78,3

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 22,2
BEPC, brebeta% 33,3
CAP-BEP% 7,3
Batxilergoa% 6,1
Goi-mailako +2% 13,9
Goi-mailako +3/4% 3,8
Goi-mailako +5% 13,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 9,9). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

54 ez-aktibotik 21 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 38,9), 17 erretiraturik zeuden (% 31,5) eta 16 bestelako ez-aktibo ziren (% 29,6).

Ez-aktiboak

% 39
% 31
% 30
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 9
% 20
% 41
% 17
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 71 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 154 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

71enplegu udalerrian
% 67,6soldatapeko
% 32,4ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.150 eurokoa zen.

25.150 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.740 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 29 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 10 eraikuntza enpresak ziren, 7 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 4 zerbitzu enpresak ziren eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 9 zerbitzu publikoetatik, 4 igeltseroak ziren, 2 zurginak, 1 iturgina, 1 jatetxe eta 1 higiezinen agentzia.[13]

2000. urtean Fons udalerrian 32 nekazaritza-ustiategi zeuden, 928 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 2004ko irailaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 2,6 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Faycelles », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Fons_(Lot)&oldid=11338800"(e)tik eskuratuta