Edukira joan

Gex

Wikipedia, Entziklopedia askea
Gex (Ain)
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Herrialdea Frantzia
Eskualdea
Departamendua
Barrutia
Kantoia		Auvernia-Rodano-Alpeak
Ain
 
 
Izen ofizialaGex (Ain)
Posta kodea01170
Geografia
Koordenatuak46°20′00″N 6°03′28″E / 46.3333°N 6.0578°E / 46.3333; 6.0578
Mapa
Azalera32,02 km²
Altitudea532 m, 1.614 m eta 921 m
MugakideakCessy, Échenevex, Grilly, Mijoux eta Vesancy
Demografia
Biztanleria13.627 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 6.831 (%50,8) (%49,2) 6.623 alt_right
Dentsitatea426 bizt/km²
gex.fr

Gex (Ain) Ain departamenduko udalerria da, Frantziako Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 13.627 biztanle zituen 32 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Cessy, Échenevex, Grilly, Mijoux eta Vesancy.

Mapa
Gex eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak mendiko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Jurako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio handiak urte osoan (1000-1500 mm/urte); negu gogorra; eguzkialdi eskasa)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 9,1 °C-koa da, 9,2 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1445 mm-koa da, urtarrilean 12,1 euri-egun eta uztailean 9,5 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Cessy udalerrian dago, 3,1 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10,9 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1063,2 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 38,5 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -16,3 °C-koa da, 2003ko otsailaren 1an lortua[oh 1][5].

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

BiztanleriaUrtea0200040006000800010.00012.00014.0001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 6.623 gizon, 6.831 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.78
0.08
 
90-94
 
1.19
0.74
 
85-89
 
0.91
1.42
 
80-84
 
1.07
1.36
 
75-79
 
1.93
2.23
 
70-74
 
2.37
2.63
 
65-69
 
3.28
4.06
 
60-64
 
3.89
6.36
 
55-59
 
5.84
5.95
 
50-54
 
6.31
6.16
 
45-49
 
6.28
7.32
 
40-44
 
6.75
9.10
 
35-39
 
8.81
11.70
 
30-34
 
10.58
10.04
 
25-29
 
9.08
5.00
 
20-24
 
4.73
5.72
 
15-19
 
4.25
6.21
 
10-14
 
7.32
6.05
 
5-9
 
7.00
7.87
 
0-4
 
7.64
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[6].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Gex udalerrian 13.373 biztanle zeuden eta 6.253 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,14 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 39,2), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[8]

13.373biztanle
6.253elkarbizitza-unitate
2,14lagun elkarbizitza-unitateko
3.731familia
Udalerria
% 26
% 23
% 11
% 39
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 3.731 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (1.636). Guraso bakarreko 669 familietatik 489etan ama zen guraso bakarra. 1.554 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 1.084k seme-alaba bakarra zuten etxean, 765k bi, eta 327k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 1.636 bikoteetatik 154tan (% 9,4) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[8]

1.426
1.636
669
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean1.554
Seme-alaba bat1.084
Bi seme-alaba765
Hiru seme-alaba252
Lau edo gehiago75

15 urte edo gehiago zituzten 10.953 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 12,5 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 34,3. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 55-64 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 70,6). 80 urte edo gehiagoko 455 biztanleetatik 309 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 146 kolektibitateren batean.[8]

Bakarrik bizi da
15-24% 13
25-39% 23
40-54% 20
55-64% 23
65-79% 29
80 +% 34
Bikotean bizi da
15-24% 17
25-39% 65
40-54% 70
55-64% 71
65-79% 58
80 +% 32

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 39,3 ezkonduta zegoen, eta beste % 20,9 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 15,1 izatezko bikotean eta % 5,8 PACS bidez lotuta). % 27,9 ezkongabeak ziren, % 3,7 alargunak eta % 8,1 dibortziatuak.[8]

Ezkonduta% 39,3
Ezkongabea% 27,9
Izatezko bikotean% 15,1
Dibortziatuta% 8,1
PACS bidez lotuta% 5,8
Alarguna% 3,7

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: enplegatuak (% 25,5), erdi-mailako lanbideak (% 21,4), eskulangileak (% 17,5), goi-mailako langileak (% 17,2). Talde nagusia (enplegatuak, % 25,5) Ain departamenduko batez bestekoaren (% 15,1) gainetik dago. 9 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,1).[8]

Udalerria
% 17
% 21
% 25
% 18
% 12
Ain
% 13
% 18
% 15
% 17
% 28
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 7.208 etxebizitza zeuden. Horietatik 6.259 egoitza nagusi ziren, 449 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 500 hutsik zeuden. Apartamentuak ziren nagusi (5.264), etxeak baino gehiago (1.855). Egoitza nagusietatik 2.836 beren jabearen bizilekuak ziren, 3.336 alokairuan zeuden, 1.271 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 87 doan lagata.[9]

7.208etxebizitza
6.259egoitza nagusi
1.855etxe
5.264apartamentu

Etxebizitza multzoa

6.259
Egoitza nagusia (6.259)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (449)Hutsik (500)

Etxe mota

1.855
5.264
Etxea (1.855)Apartamentua (5.264)

Jabetza egoera

2.836
3.336
1.271
Jabeak (2.836)Alokairuan (3.336)HLM (1.271)Doan lagata (87)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 2006-2020 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (2.130).[9]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik352
1919-1945208
1946-1970460
1971-19901.729
1991-20051.217
2006-20202.130

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (1.713). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (2.751 etxebizitzatan). 5.164 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 3.024 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 2.775tan bi edo gehiago.[9]

Gela kopurua

1 gela357
2 gela1.346
3 gela1.655
4 gela1.188
5 gela edo gehiago1.713

Berogailu mota

2.751
2.363
675
Gas sarea (2.751)Fuel-olioa (421)Elektrizitatea (2.363)Gas botila (49)Bestelakoak (675)

Aparkalekua eta ibilgailuak

5.164aparkalekua
3.024ibilgailu 1
2.775ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 9.557 biztanleetatik 8.061 aktibo ziren (% 84,3), horietako 7.185 lanean (% 75,2) eta 876 langabezian (aktiboen % 10,9).

9.55715-64 urteko biztanle
% 84,3aktibo
% 75,2lanean
% 10,9langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 46,8
25-54 urte% 93,5
55-64 urte% 76,5
Gizonak% 86,7
Emakumeak% 81,9

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 25,5
BEPC, brebeta% 11,9
CAP-BEP% 13,9
Batxilergoa% 9,6
Goi-mailako +2% 8,1
Goi-mailako +3/4% 9,0
Goi-mailako +5% 6,2

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 10,9). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

1.497 ez-aktibotik 673 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 45,0), 209 erretiraturik zeuden (% 14,0) eta 615 bestelako ez-aktibo ziren (% 41,1).

Ez-aktiboak

% 45
% 14
% 41
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 20
% 27
% 32
% 17
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 3.024 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 7.185 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

3.024enplegu udalerrian
% 82,5soldatapeko
% 17,5ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 41.100 eurokoa zen, eta biztanleen % 11 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

41.100 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 27.990 €
% 11,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 12,2

Kultura

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 2002ko maiatzaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Cessy », fiche climatologique. .
  6. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  7. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  8. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  9. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Frantzia
 Artikulu hau Frantziako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Gex&oldid=11312293"(e)tik eskuratuta