Edukira joan

Guise

Wikipedia, Entziklopedia askea
Guise
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Frantzia Garaia
Departamendua Aisne
Izen ofizialaGuise
Beaupré
Réunion-sur-Oise
Posta kodea02120
Geografia
Koordenatuak49°54′01″N 3°37′39″E / 49.9003°N 3.6275°E / 49.9003; 3.6275
Mapa
Azalera16,13 km²
Altitudea91 m, 157 m eta 128 m
MugakideakAudigny, Flavigny-le-Grand-et-Beaurain, Lesquielles-Saint-Germain, Macquigny, Proix eta Vadencourt
Demografia
Biztanleria4.490 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 2.407 (%53,1) (%46,9) 2.124 alt_right
Dentsitatea278 bizt/km²
ville-guise.fr

Guise Frantziako udalerri bat da Aisne departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. Azken erroldaren arabera 4.490 biztanle zituen 16,13 km²-ko azaleran. Azken erroldaren arabera 4.490 biztanle zituen 16,13 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Audigny, Flavigny-le-Grand-et-Beaurain, Lesquielles-Saint-Germain, Macquigny, Proix eta Vadencourt.

Mapa
Guise eta ondoko udalerrien arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
GuiseGuise
Població amb 245 habitants (2000)Audigny (3,6 km)
Població amb 144 habitants (2000)Proix (4,4 km)
Població amb 630 habitants (2000)Vadencourt (4,9 km)
Població amb 164 habitants (2000)Noyales (5,3 km)
Població amb 137 habitants (2000)Grand-Verly (5,3 km)
Població amb 395 habitants (2000)Macquigny (5,8 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Parisko arroaren ipar-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: eguzkialdi eskasa; urteko prezipitazio erregular eta ertainak; negu hotza (3 °C))[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1a zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,2 °C-koa da, 4 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 766 mm-koa da, urtarrilean 12,5 euri-egun eta uztailean 9,1 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Fontaine-lès-Vervins udalerrian dago, 19,3 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10,5 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 826,3 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39,5 °C-koa da, 2019ko uztailaren 25an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -16 °C-koa da, 2009ko urtarrilaren 7an lortua[oh 1][5].

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea200030004000500060007000800090001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 2.124 gizon, 2.407 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.62
0.94
 
90-94
 
2.33
1.88
 
85-89
 
4.40
2.35
 
80-84
 
6.73
3.06
 
75-79
 
3.57
5.46
 
70-74
 
6.73
9.23
 
65-69
 
6.69
9.04
 
60-64
 
9.43
5.65
 
55-59
 
7.77
7.30
 
50-54
 
5.57
5.13
 
45-49
 
7.23
5.18
 
40-44
 
3.03
4.61
 
35-39
 
4.69
4.90
 
30-34
 
4.07
5.65
 
25-29
 
3.28
5.98
 
20-24
 
4.94
8.57
 
15-19
 
5.48
5.46
 
10-14
 
5.90
5.46
 
5-9
 
3.03
4.14
 
0-4
 
4.49
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Guise udalerrian 4.327 biztanle zeuden eta 2.139 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,02 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 43,8), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[9]

4.327biztanle
2.139elkarbizitza-unitate
2,02lagun elkarbizitza-unitateko
1.200familia
Udalerria
% 20
% 25
% 10
% 44
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 1.200 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (538). Guraso bakarreko 240 familietatik 211etan ama zen guraso bakarra. 653 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 241k seme-alaba bakarra zuten etxean, 203k bi, eta 104k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 422 bikoteetatik 53tan (% 12,6) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

538
422
240
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean653
Seme-alaba bat241
Bi seme-alaba203
Hiru seme-alaba72
Lau edo gehiago32

15 urte edo gehiago zituzten 3.825 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 5,5 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 49,1. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 62,5). 80 urte edo gehiagoko 464 biztanleetatik 373 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 91 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 6
25-39% 15
40-54% 17
55-64% 29
65-79% 33
80 +% 49
Bikotean bizi da
15-24% 18
25-39% 61
40-54% 62
55-64% 61
65-79% 57
80 +% 27

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 33,3 ezkonduta zegoen, eta beste % 18,1 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 14,5 izatezko bikotean eta % 3,6 PACS bidez lotuta). % 28,8 ezkongabeak ziren, % 13,1 alargunak eta % 6,7 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 33,3
Ezkongabea% 28,8
Izatezko bikotean% 14,5
Alarguna% 13,1
Dibortziatuta% 6,7
PACS bidez lotuta% 3,6

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 43,3), eskulangileak (% 23,1), enplegatuak (% 12,8), erdi-mailako lanbideak (% 9,1). Talde nagusia (erretiratuak, % 43,3) Aisne departamenduko batez bestekoaren (% 33,6) gainetik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[9]

Udalerria
% 9
% 13
% 23
% 43
Aisne
% 14
% 16
% 20
% 34
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 2.552 etxebizitza zeuden. Horietatik 2.123 egoitza nagusi ziren, 26 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 402 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (1.590), eta apartamentuak gutxi ziren (919). Egoitza nagusietatik 1.012 beren jabearen bizilekuak ziren, 1.077 alokairuan zeuden, 393 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 34 doan lagata.[10]

2.552etxebizitza
2.123egoitza nagusi
1.590etxe
919apartamentu

Etxebizitza multzoa

2.123
402
Egoitza nagusia (2.123)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (26)Hutsik (402)

Etxe mota

1.590
919
Etxea (1.590)Apartamentua (919)

Jabetza egoera

1.012
1.077
393
Jabeak (1.012)Alokairuan (1.077)HLM (393)Doan lagata (34)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919-1945 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (514).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik470
1919-1945514
1946-1970498
1971-1990446
1991-2005118
2006-202077

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (757). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (1.079 etxebizitzatan). 918 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 992 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 458tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela34
2 gela251
3 gela479
4 gela602
5 gela edo gehiago757

Berogailu mota

1.079
229
577
219
Gas sarea (1.079)Fuel-olioa (229)Elektrizitatea (577)Gas botila (18)Bestelakoak (219)

Aparkalekua eta ibilgailuak

918aparkalekua
992ibilgailu 1
458ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 2.599 biztanleetatik 1.737 aktibo ziren (% 66,8), horietako 1.238 lanean (% 47,6) eta 499 langabezian (aktiboen % 28,7).

2.59915-64 urteko biztanle
% 66,8aktibo
% 47,6lanean
% 28,7langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 49,0
25-54 urte% 82,0
55-64 urte% 48,1
Gizonak% 71,6
Emakumeak% 62,2

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 44,6
BEPC, brebeta% 40,0
CAP-BEP% 29,5
Batxilergoa% 21,1
Goi-mailako +2% 14,7
Goi-mailako +3/4% 10,7
Goi-mailako +5% 4,3

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 28,7). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

861 ez-aktibotik 212 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 24,6), 220 erretiraturik zeuden (% 25,6) eta 430 bestelako ez-aktibo ziren (% 49,9).

Ez-aktiboak

% 25
% 26
% 50
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 22
% 30
% 39
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 2.477 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 1.238 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

2.477enplegu udalerrian
% 89,6soldatapeko
% 10,4ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 19.250 eurokoa zen, eta biztanleen % 33 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

19.250 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 23.360 €
% 33,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 19,4

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 257 komertzioetatik, 4 erauzte enpresak ziren, 9 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 11 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 13 eraikuntza enpresak ziren, 70 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 7 garraio enpresak ziren, 23 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 21 finantziazio enpresak ziren, 10 higiezinen enpresak ziren, 21 zerbitzu enpresak ziren, 47 administrazio publikoko enpresak ziren eta 17 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 66 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 9 banku bulegoak, 2 funerariak, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 3 autoeskolak, 4 igeltseroak, 2 margolariak, 3 zurginak, 1 iturgina, 1 argiketaria, 7 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 2 aldi baterako lan enpresak, 14 jatetxeak, 4 higiezinen agentziak, 2 tintoreriak eta 2 apaindegiak.[12]

2009an zeuden 46 establezimendu komertzialetatik, 3 supermerkatuak, 1 brikolaje denda handia zen, 6 okindegiak, 5 harategiak, 1 arraindegi zen, 1 liburu denda zen, 6 arropa dendak, 2 etxerako tresna dendak, 2 zapata-dendak, 5 elektrotresna dendak, 6 altzari dendak, 3 kirol-dendak, 1 drogeria zen, 2 bitxi-dendak eta 2 lore-dendak ziren.[13]

2000. urtean Guise udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an tratamendu laburretarako ospitale 1 , iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat, tratamendu luzeetarako ospitale 1 bat, urgentzia zentro 1 bat, 3 botika eta 2 anbulantzia zegoen.

2009an haur-eskola 1 eta 4 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Guise udalerrian ez dago 2 Bigarren Hezkuntzako ikastetxerik eta 1lizeo teknologikorikBigarren Hezkuntzako ikastetxeetan640 ikasle zeuden eta lizeo teknologikoetan 299.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1987ko abuztuaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Fontaine-les-Vervins », fiche climatologique. .
  6. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Guise&oldid=11313984"(e)tik eskuratuta