Edukira joan

Junas

Wikipedia, Entziklopedia askea
Junas
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Gard
BarrutiNîmeseko barrutia
Kantonamenducanton of Sommières
Izen ofizialaJunas
Posta kodea30250
Geografia
Koordenatuak43°46′11″N 4°07′22″E / 43.7697°N 4.1228°E / 43.7697; 4.1228
Mapa
Azalera7,75 km²
Altitudea14 m, 96 m eta 55 m
MugakideakAubais, Congénies, Boisseron, Sommières, Villevieille eta Saint-Sériès
Demografia
Biztanleria1.343 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 611 (%48,4) (%51,6) 652 alt_right
Dentsitatea173 bizt/km²
junas.fr

Junas (frantsesez eta ofizialki: Junas) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gard departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.343 biztanle zituen 7,8 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Aubais, Congénies, Boisseron, Sommières, Villevieille eta Saint-Sériès.

Mapa
Junas eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
JunasJunas
Població amb 800 habitants (2000)Aujargues (2,1 km)
Població amb 2314 habitants (2000)Aubais (2,6 km)
Població amb 1582 habitants (2000)Villevieille (3,1 km)
Població amb 1530 habitants (2000)Congénies (3,1 km)
Població amb 4484 habitants (2000)Sommières (3,2 km)
Població amb 1359 habitants (2000)Boisseron (3,5 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima mediterraneo garbia du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima mediterraneo du, eta Proventza eta Lengadoka-Roselloneko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak udan; eguzkialdi oso ona (2600 ordu/urte); uda beroa (21,5 °C); haize gogorrak; laino gutxi)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H3 zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 14,2 °C-koa da, 17 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 749 mm-koa da, urtarrilean 0,6 euri-egun eta uztailean 2,8 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Villevieille udalerrian dago, 3,8 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 14,8 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 761,1 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 45,4 °C-koa da, 2019ko ekainaren 28an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -13,9 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 15an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 14,2 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (24,0 °C) eta hotzena urtarrila (6,0 °C). Urteko prezipitazioa 936 mm-koa da; hilabeterik euritsuena iraila da (135 mm) eta lehorrena uztaila (28 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,15 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (13,9 °C) baino 0,8 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2014, 2018, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (15,5 °C) eta hotzena 1963 (12,9 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Junas)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 6.0 6.7 9.9 12.9 17.0 21.4 24.0 23.2 18.5 14.5 9.7 6.6 14.2
Pilatutako prezipitazioa (mm) 76 53 65 80 72 47 28 45 135 127 118 90 936
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (13,9 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
−0,1−0,6+0,4+0,5+0,9+1,2+0,9+1,0−0,6−0,3+0,1−0,2
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (13,9 °C)
+2 °C−2 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea2004006008001000120014001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 652 gizon, 611 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.61
 
95+
 
0.65
0.61
 
90-94
 
0.65
2.76
 
85-89
 
1.47
0.61
 
80-84
 
2.95
6.90
 
75-79
 
2.13
6.90
 
70-74
 
8.67
6.13
 
65-69
 
7.36
4.14
 
60-64
 
7.36
6.90
 
55-59
 
6.55
11.66
 
50-54
 
7.36
5.52
 
45-49
 
5.07
5.52
 
40-44
 
7.36
8.90
 
35-39
 
9.49
4.75
 
30-34
 
5.07
4.14
 
25-29
 
2.95
1.38
 
20-24
 
2.95
7.52
 
15-19
 
5.07
4.75
 
10-14
 
8.02
5.52
 
5-9
 
4.42
4.75
 
0-4
 
4.42
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Junas udalerrian 1.343 biztanle zeuden eta 594 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,26 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 32,0). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 30,5 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

1.343biztanle
594elkarbizitza-unitate
2,26lagun elkarbizitza-unitateko
422familia
Udalerria
% 29
% 32
% 30
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 422 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (199). Guraso bakarreko 52 familietatik 38etan ama zen guraso bakarra. 223 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 100k seme-alaba bakarra zuten etxean, 76k bi, eta 24k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 171 bikoteetatik 24tan (% 14,0) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[10]

199
171
52
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean223
Seme-alaba bat100
Bi seme-alaba76
Hiru seme-alaba24
Lau edo gehiago0

15 urte edo gehiago zituzten 1.091 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 2,7 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 50,0. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 25-39 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 79,8).[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 3
25-39% 7
40-54% 11
55-64% 24
65-79% 27
80 +% 50
Bikotean bizi da
15-24% 3
25-39% 80
40-54% 76
55-64% 67
65-79% 66
80 +% 40

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 39,7 ezkonduta zegoen, eta beste % 24,7 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 12,0 izatezko bikotean eta % 12,6 PACS bidez lotuta). % 23,2 ezkongabeak ziren, % 5,1 alargunak eta % 7,4 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 39,7
Ezkongabea% 23,2
PACS bidez lotuta% 12,6
Izatezko bikotean% 12,0
Dibortziatuta% 7,4
Alarguna% 5,1

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 31,1), erdi-mailako lanbideak (% 17,5), goi-mailako langileak (% 14,3), artisau, merkatari eta enpresa-buruak (% 14,3). Talde nagusia (erretiratuak, % 31,1) Gard departamenduko batez bestekoaren (% 34,7) azpitik dago. 9 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,5).[10]

Udalerria
% 14
% 14
% 18
% 9
% 31
Gard
% 9
% 15
% 15
% 12
% 35
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 674 etxebizitza zeuden. Horietatik 589 egoitza nagusi ziren, 64 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 21 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (629), eta apartamentuak gutxi ziren (43). Egoitza nagusietatik 475 beren jabearen bizilekuak ziren, 106 alokairuan zeuden, 4 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 8 doan lagata.[11]

674etxebizitza
589egoitza nagusi
629etxe
43apartamentu

Etxebizitza multzoa

589
64
Egoitza nagusia (589)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (64)Hutsik (21)

Etxe mota

629
Etxea (629)Apartamentua (43)

Jabetza egoera

475
106
Jabeak (475)Alokairuan (106)HLM (4)Doan lagata (8)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (132).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik108
1919-194523
1946-197042
1971-1990132
1991-2005113
2006-2020107

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (239). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (337 etxebizitzatan). 431 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 232 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 330tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela8
2 gela42
3 gela98
4 gela202
5 gela edo gehiago239

Berogailu mota

99
337
125
Gas sarea (99)Fuel-olioa (22)Elektrizitatea (337)Gas botila (8)Bestelakoak (125)

Aparkalekua eta ibilgailuak

431aparkalekua
232ibilgailu 1
330ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 859 biztanleetatik 685 aktibo ziren (% 79,7), horietako 607 lanean (% 70,7) eta 78 langabezian (aktiboen % 11,4).

85915-64 urteko biztanle
% 79,7aktibo
% 70,7lanean
% 11,4langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 38,7
25-54 urte% 92,7
55-64 urte% 67,3
Gizonak% 81,5
Emakumeak% 78,0

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 21,3
BEPC, brebeta% 13,8
CAP-BEP% 16,3
Batxilergoa% 12,1
Goi-mailako +2% 6,8
Goi-mailako +3/4% 11,2
Goi-mailako +5% 5,4

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 11,4). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

173 ez-aktibotik 62 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 35,8), 45 erretiraturik zeuden (% 26,0) eta 66 bestelako ez-aktibo ziren (% 38,2).

Ez-aktiboak

% 36
% 26
% 38
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 17
% 21
% 30
% 19
% 11
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 150 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 607 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

150enplegu udalerrian
% 43,3soldatapeko
% 56,7ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.780 eurokoa zen.

25.780 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 23.930 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 51 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 janari enpresak ziren, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 14 eraikuntza enpresak ziren, 6 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 5 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 5 zerbitzu enpresak ziren, 8 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 16 zerbitzu publikoetatik, 4 zurginak ziren, 3 iturginak, 4 argiketariak, 2 eraikuntza enpresak, 1 ile apaindegia, 1 jatetxe eta 1 higiezinen agentzia.[13]

2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen eta 1 drogeria zen.[14]

2000. urtean Junas udalerrian 17 nekazaritza-ustiategi zeuden, 444 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1970ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 4,0 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Villevieille », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Junas&oldid=11341043"(e)tik eskuratuta