Edukira joan

Laburgade

Wikipedia, Entziklopedia askea
Laburgade
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Lot
BarrutiCahorseko barrutia
Kantonamenducanton of Lalbenque
Izen ofizialaLaburgade
Posta kodea46230
Geografia
Koordenatuak44°23′11″N 1°32′28″E / 44.3864°N 1.5411°E / 44.3864; 1.5411
Mapa
Azalera12,57 km²
Altitudea159 m, 278 m eta 240 m
MugakideakAujols, Cieurac, Cremps, Flaujac-Poujols eta Lalbenque
Demografia
Biztanleria379 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 171 (%45,6) (%54,4) 204 alt_right
Dentsitatea30 bizt/km²
laburgade.fr

Laburgade (frantsesez eta ofizialki: Laburgade) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lot departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 379 biztanle zituen 12,6 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Aujols, Cieurac, Cremps, Flaujac-Poujols eta Lalbenque.

Mapa
Laburgade eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
LaburgadeLaburgade
Població amb 272 habitants (2000)Aujols (2,5 km)
Població amb 407 habitants (2000)Cieurac (3,3 km)
Població amb 304 habitants (2000)Cremps (4,6 km)
Població amb 1394 habitants (2000)Lalbenque (5,3 km)
Població amb 186 habitants (2000)Esclauzels (7,5 km)
Població amb 155 habitants (2000)Escamps (7,5 km)
Població amb 967 habitants (2000)Le Montat (7,5 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,3 °C-koa da, 15,9 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 866 mm-koa da, urtarrilean 10,5 euri-egun eta uztailean 6,1 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Le_Montat udalerrian dago, 8,6 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,3 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 824,6 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 43,3 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 23an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -20 °C-koa da, 1987ko urtarrilaren 17an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 12,7 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (21,3 °C) eta hotzena urtarrila (4,9 °C). Urteko prezipitazioa 844 mm-koa da; hilabeterik euritsuena maiatza da (85 mm) eta lehorrena uztaila (50 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,34 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (11,6 °C) baino 1,9 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (14,5 °C) eta hotzena 1980 (10,7 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Laburgade)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 4.9 5.6 8.9 11.6 15.4 19.2 21.3 21.1 17.0 13.1 8.2 5.6 12.7
Pilatutako prezipitazioa (mm) 76 59 64 83 85 73 50 60 70 68 78 80 844
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,6 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,60,0+1,6+1,5+1,8+2,0+1,3+2,0+0,1+0,4+0,6+0,7
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,6 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea150200250300350400450500180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 204 gizon, 171 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
1.96
 
85-89
 
2.34
1.96
 
80-84
 
2.34
4.41
 
75-79
 
5.26
4.41
 
70-74
 
5.26
1.96
 
65-69
 
5.26
0.00
 
60-64
 
2.34
11.76
 
55-59
 
13.45
9.80
 
50-54
 
8.19
4.90
 
45-49
 
8.77
9.80
 
40-44
 
11.70
2.45
 
35-39
 
2.92
6.86
 
30-34
 
5.26
4.41
 
25-29
 
5.26
7.35
 
20-24
 
2.92
7.84
 
15-19
 
2.92
12.75
 
10-14
 
6.43
4.90
 
5-9
 
9.36
2.45
 
0-4
 
0.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Laburgade udalerrian 379 biztanle zeuden eta 162 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,34 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena seme-alabekin bizi ziren bikoteak ziren (% 34,0). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 27,8 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

379biztanle
162elkarbizitza-unitate
2,34lagun elkarbizitza-unitateko
107familia
Udalerria
% 34
% 29
% 28
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 107 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (55). 47 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

47
55
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 28,4), erdi-mailako lanbideak (% 26,5), enplegatuak (% 26,5), goi-mailako langileak (% 9,3). Talde nagusia (erretiratuak, % 28,4) Lot departamenduko batez bestekoaren (% 41,1) azpitik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[10]

Udalerria
% 9
% 27
% 27
% 28
Lot
% 13
% 14
% 12
% 41
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 201 etxebizitza zeuden. Horietatik 162 egoitza nagusi ziren, 28 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 12 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (197), eta apartamentuak gutxi ziren (1). Egoitza nagusietatik 128 beren jabearen bizilekuak ziren, 28 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 5 doan lagata.[11]

201etxebizitza
162egoitza nagusi
197etxe
1apartamentu

Etxebizitza multzoa

162
28
Egoitza nagusia (162)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (28)Hutsik (12)

Etxe mota

197
Etxea (197)Apartamentua (1)

Jabetza egoera

128
28
Jabeak (128)Alokairuan (28)Doan lagata (5)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 2006-2020 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (55).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik25
1919-19455
1946-197012
1971-199034
1991-200522
2006-202055

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (88). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (72 etxebizitzatan). 147 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 52 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 105tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela1
2 gela6
3 gela20
4 gela47
5 gela edo gehiago88

Berogailu mota

20
72
67
Fuel-olioa (20)Elektrizitatea (72)Gas botila (2)Bestelakoak (67)

Aparkalekua eta ibilgailuak

147aparkalekua
52ibilgailu 1
105ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 232 biztanleetatik 189 aktibo ziren (% 81,5), horietako 176 lanean (% 75,9) eta 13 langabezian (aktiboen % 6,9).

23215-64 urteko biztanle
% 81,5aktibo
% 75,9lanean
% 6,9langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 38,5
25-54 urte% 95,0
55-64 urte% 75,5
Gizonak% 86,8
Emakumeak% 76,3

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 14,3
BEPC, brebeta% 0,0
CAP-BEP% 8,6
Batxilergoa% 10,0
Goi-mailako +2% 7,5
Goi-mailako +3/4% 5,0
Goi-mailako +5% 0,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 6,9). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

44 ez-aktibotik 23 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 52,3), 9 erretiraturik zeuden (% 20,5) eta 12 bestelako ez-aktibo ziren (% 27,3).

Ez-aktiboak

% 52
% 20
% 27
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 20
% 32
% 32
% 10
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 62 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 176 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

62enplegu udalerrian
% 71,0soldatapeko
% 29,0ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 26.590 eurokoa zen.

26.590 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.740 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 15 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen eta 2 administrazio publikoko enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 zurgina eta 2 argiketariak.[13]

2000. urtean Laburgade udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden, 315 hektarea erabiltzen.[14]

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1986ko otsailaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 4,9 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Le Montat », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Laburgade&oldid=11338830"(e)tik eskuratuta