Edukira joan

Lirac

Wikipedia, Entziklopedia askea
Lirac
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Gard
Izen ofizialaLirac
Posta kodea30126
Geografia
Koordenatuak44°02′10″N 4°41′24″E / 44.0361°N 4.69°E / 44.0361; 4.69
Mapa
Azalera9,76 km²
Altitudea83 m, 88 m, 266 m eta 156 m
MugakideakRoquemaure, Saint-Laurent-des-Arbres, Saint-Victor-la-Coste eta Tavel
Demografia
Biztanleria955 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 491 (%52,3) (%47,7) 448 alt_right
Dentsitatea98 bizt/km²
lirac.fr

Lirac (frantsesez eta ofizialki: Lirac) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gard departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 955 biztanle zituen 9,8 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Roquemaure, Saint-Laurent-des-Arbres, Saint-Victor-la-Coste eta Tavel.

Mapa
Lirac eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
LiracLirac
Població amb 1706 habitants (2000)Tavel (3,0 km)
Població amb 1330 habitants (2000)Montfaucon (6,5 km)
Població amb 5207 habitants (2000)Roquemaure (7,0 km)
Població amb 3900 habitants (2000)Pujaut (7,7 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima mediterraneo garbia du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima mediterraneo du, eta Proventza eta Lengadoka-Roselloneko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak udan; eguzkialdi oso ona (2600 ordu/urte); uda beroa (21,5 °C); haize gogorrak; laino gutxi)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H3 zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,3 °C-koa da, 17,5 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 766 mm-koa da, urtarrilean 5,6 euri-egun eta uztailean 2,9 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Pujaut_(Gard) udalerrian dago, 7 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 14,6 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 672,8 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,6 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 22an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -10,3 °C-koa da, 2002ko urtarrilaren 2an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 13,9 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (23,7 °C) eta hotzena urtarrila (5,5 °C). Urteko prezipitazioa 741 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (103 mm) eta lehorrena uztaila (39 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,24 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (13,3 °C) baino 1,3 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (15,4 °C) eta hotzena 1963 (12,3 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Lirac)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 5.5 6.2 9.7 12.7 16.9 21.1 23.7 23.1 18.4 14.2 9.2 6.1 13.9
Pilatutako prezipitazioa (mm) 61 39 43 65 56 41 39 43 103 99 103 50 741
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (13,3 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,5−0,1+0,9+0,9+1,0+1,2+0,8+1,2−0,3+0,3+0,6+0,6
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (13,3 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea20040060080010001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 448 gizon, 491 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
1.02
1.12
 
85-89
 
1.02
2.01
 
80-84
 
0.00
3.12
 
75-79
 
4.89
5.13
 
70-74
 
9.57
9.60
 
65-69
 
9.57
3.12
 
60-64
 
3.87
9.60
 
55-59
 
6.92
10.71
 
50-54
 
9.78
7.59
 
45-49
 
7.94
10.04
 
40-44
 
8.15
3.35
 
35-39
 
8.35
4.46
 
30-34
 
5.91
8.71
 
25-29
 
3.87
3.35
 
20-24
 
2.04
5.58
 
15-19
 
2.24
6.70
 
10-14
 
3.26
3.57
 
5-9
 
6.31
2.23
 
0-4
 
5.30
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Lirac udalerrian 955 biztanle zeuden eta 443 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,16 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 32,1). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 31,4 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

955biztanle
443elkarbizitza-unitate
2,16lagun elkarbizitza-unitateko
298familia
Udalerria
% 29
% 32
% 31
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 298 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (142). Guraso bakarreko 30 familietatik 30etan ama zen guraso bakarra. 182 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 55k seme-alaba bakarra zuten etxean, 51k bi, eta 10k hiru edo gehiago.[10]

142
127
30
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean182
Seme-alaba bat55
Bi seme-alaba51
Hiru seme-alaba10
Lau edo gehiago0

15 urte edo gehiago zituzten 797 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 3,9 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 31,6. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 77,6).[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 4
25-39% 8
40-54% 12
55-64% 20
65-79% 29
80 +% 32
Bikotean bizi da
15-24% 8
25-39% 75
40-54% 78
55-64% 70
65-79% 65
80 +% 50

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 42,7 ezkonduta zegoen, eta beste % 22,1 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 11,7 izatezko bikotean eta % 10,4 PACS bidez lotuta). % 21,7 ezkongabeak ziren, % 6,8 alargunak eta % 6,8 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 42,7
Ezkongabea% 21,7
Izatezko bikotean% 11,7
PACS bidez lotuta% 10,4
Dibortziatuta% 6,8
Alarguna% 6,8

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 25,3), goi-mailako langileak (% 22,3), erdi-mailako lanbideak (% 21,2), enplegatuak (% 11,3). Talde nagusia (erretiratuak, % 25,3) Gard departamenduko batez bestekoaren (% 34,7) azpitik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,1).[10]

Udalerria
% 22
% 21
% 11
% 11
% 25
Gard
% 9
% 15
% 15
% 12
% 35
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 483 etxebizitza zeuden. Horietatik 437 egoitza nagusi ziren, 21 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 25 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (425), eta apartamentuak gutxi ziren (56). Egoitza nagusietatik 315 beren jabearen bizilekuak ziren, 110 alokairuan zeuden, 19 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 12 doan lagata.[11]

483etxebizitza
437egoitza nagusi
425etxe
56apartamentu

Etxebizitza multzoa

437
Egoitza nagusia (437)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (21)Hutsik (25)

Etxe mota

425
56
Etxea (425)Apartamentua (56)

Jabetza egoera

315
110
Jabeak (315)Alokairuan (110)HLM (19)Doan lagata (12)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (143).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik42
1919-194521
1946-197037
1971-1990143
1991-2005102
2006-202061

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (216). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (272 etxebizitzatan). 356 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 172 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 246tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela6
2 gela28
3 gela60
4 gela127
5 gela edo gehiago216

Berogailu mota

58
272
93
Gas sarea (2)Fuel-olioa (58)Elektrizitatea (272)Gas botila (12)Bestelakoak (93)

Aparkalekua eta ibilgailuak

356aparkalekua
172ibilgailu 1
246ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 573 biztanleetatik 473 aktibo ziren (% 82,5), horietako 438 lanean (% 76,4) eta 35 langabezian (aktiboen % 7,4).

57315-64 urteko biztanle
% 82,5aktibo
% 76,4lanean
% 7,4langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 51,3
25-54 urte% 93,9
55-64 urte% 69,6
Gizonak% 83,6
Emakumeak% 81,8

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 15,4
BEPC, brebeta% 14,3
CAP-BEP% 6,2
Batxilergoa% 11,4
Goi-mailako +2% 6,6
Goi-mailako +3/4% 1,6
Goi-mailako +5% 6,8

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 7,4). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

100 ez-aktibotik 33 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 33,0), 28 erretiraturik zeuden (% 28,0) eta 39 bestelako ez-aktibo ziren (% 39,0).

Ez-aktiboak

% 33
% 28
% 39
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 10
% 27
% 35
% 13
% 13
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 94 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 438 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

94enplegu udalerrian
% 53,2soldatapeko
% 46,8ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 27.310 eurokoa zen.

27.310 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 23.930 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 27 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 7 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren, 6 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 9 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 2 igeltseroak, 2 margolariak, 1 argiketaria, 1 eraikuntza enpresa eta 1 jatetxe.[13]

2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen eta 1 liburu denda zen.[14]

2000. urtean Lirac udalerrian 22 nekazaritza-ustiategi zeuden, 231 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra anbulantzia zen.

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1991ko martxoaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 1,9 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Pujaut », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Lirac&oldid=11341056"(e)tik eskuratuta