Edukira joan

Mathons

Mathons
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Ekialde Handia
Departamendua Marne Garaia
Izen ofizialaMathons
Posta kodea52300
Geografia
Koordenatuak48°25′06″N 5°02′38″E / 48.4183°N 5.0439°E / 48.4183; 5.0439
Mapa
Azalera13,4 km²
Altitudea308 m, 242 m, 349 m eta 299 m
MugakideakBrachay, Charmes-la-Grande, Ferrière-et-Lafolie, Guindrecourt-aux-Ormes, Joinville, Morancourt eta Nomécourt
Demografia
Biztanleria68 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 35 (%50) (%50) 35 alt_right
Dentsitatea5 bizt/km²

Mathons Frantziako udalerria da, Marne Garaia departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. Azken erroldaren arabera 68 biztanle zituen 13,4 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Brachay, Charmes-la-Grande, Ferrière-et-Lafolie, Guindrecourt-aux-Ormes, Joinville, Morancourt eta Nomécourt.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
MathonsMathons
Població amb 102 habitants (2000)Nomécourt (3,0 km)
Població amb 129 habitants (2000)Morancourt (3,4 km)
Població amb 60 habitants (2000)Brachay (4,8 km)
Població amb 109 habitants (2000)Blécourt (5,1 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak mendiko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Lorena, Langres goi-lautada eta Morvaneko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: negu gogorra (1,5 °C); haize moderatuak; laino maiz udazkenean eta neguan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1b zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 9,9 °C-koa da, 16,3 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1009 mm-koa da, urtarrilean 13,6 euri-egun eta uztailean 9,5 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Blécourt_(Marne_Garaia) udalerrian dago, 4,2 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10,8 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 879,6 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,2 °C-koa da, 2019ko uztailaren 25an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -18 °C-koa da, 2009ko abenduaren 20an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 10,3 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (19,3 °C) eta hotzena urtarrila (2,3 °C). Urteko prezipitazioa 996 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (108 mm) eta lehorrena apirila (66 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,33 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (9,3 °C) baino 1,8 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2014, 2018, 2020, 2022 eta 2023. Urterik beroena 2023 izan zen (11,6 °C) eta hotzena 1963 (8,2 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Mathons)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 2.3 3.0 6.2 9.6 13.6 17.1 19.3 18.8 14.5 10.5 5.9 3.2 10.3
Pilatutako prezipitazioa (mm) 92 81 77 66 82 70 75 79 75 93 98 108 996
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,3 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,0+0,5+1,2+1,2+1,2+1,6+1,7+1,7+0,3+0,4+0,9+1,0
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,3 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

2007an Mathons udalerrian erroldatutako biztanleak 57 ziren. Familiak 24 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea501001502002503003501750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 35 gizon, 35 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
14.29
14.29
 
80-84
 
0.00
0.00
 
75-79
 
0.00
14.29
 
70-74
 
14.29
0.00
 
65-69
 
0.00
0.00
 
60-64
 
14.29
0.00
 
55-59
 
0.00
14.29
 
50-54
 
0.00
0.00
 
45-49
 
14.29
0.00
 
40-44
 
0.00
0.00
 
35-39
 
0.00
14.29
 
30-34
 
0.00
0.00
 
25-29
 
14.29
0.00
 
20-24
 
0.00
14.29
 
15-19
 
0.00
14.29
 
10-14
 
14.29
0.00
 
5-9
 
0.00
14.29
 
0-4
 
14.29
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Mathons udalerrian 68 biztanle zeuden eta 24 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,83 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 5 kide bakarrekoak ziren, 5 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 10 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[10]

68biztanle
24elkarbizitza-unitate
2,83lagun elkarbizitza-unitateko
15familia
10Bikotea seme-alabekin
5Bikotea seme-alabarik gabe etxean
5Kide bakarrekoa
5Bestelakoak
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 15 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (10). 5 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

5
10
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekin

2023 erroldaren arabera, udalerrian 30 etxebizitza zeuden. Horietatik 24 egoitza nagusi ziren, 2 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 4 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (30), eta apartamentuak gutxi ziren (0). Egoitza nagusietatik 17 beren jabearen bizilekuak ziren, 5 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 2 doan lagata.[11]

30etxebizitza
24egoitza nagusi
30etxe
0apartamentu

Etxebizitza multzoa

24
4
Egoitza nagusia (24)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (2)Hutsik (4)

Etxe mota

30
Etxea (30)

Jabetza egoera

17
5
2
Jabeak (17)Alokairuan (5)Doan lagata (2)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik6
1919-19451
1946-19706
1971-19904
1991-20054
2006-20203

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (17). Fuel-olioa zen berogailu mota nagusia (10 etxebizitzatan). 18 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 9 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 14tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela0
3 gela1
4 gela6
5 gela edo gehiago17

Berogailu mota

10
4
10
Fuel-olioa (10)Elektrizitatea (4)Bestelakoak (10)

Aparkalekua eta ibilgailuak

18aparkalekua
9ibilgailu 1
14ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 38 biztanleetatik 28 aktibo ziren (% 73,7), horietako 28 lanean (% 73,7) eta 0 langabezian (aktiboen % 0,0).

3815-64 urteko biztanle
% 73,7aktibo
% 73,7lanean
% 0,0langabezia-tasa

10 ez-aktibotik 4 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 40,0), 1 erretiraturik zeuden (% 10,0) eta 5 bestelako ez-aktibo ziren (% 50,0).

Ez-aktiboak

% 40
% 10
% 50
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 5 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 28 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

5enplegu udalerrian
% 20,0soldatapeko
% 80,0ez-soldatapeko

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 33 ziren, horien artean 27 aktiboak ziren eta 6 inaktiboak ziren. 27 pertsona aktiboetatik 23 lanean zeuden (14 gizon eta 9 emakume) eta 4 langabezian zeuden (2 gizon eta 2 emakume). 6 pertsona inaktiboetatik 2 erretiraturik zeuden, 1 ikasten zegoen eta 3 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.[12]

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen eta 1 eraikuntza enpresa zen.[13]

2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra margolaria zen.[14]

2000. urtean Mathons udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden, 618 hektarea erabiltzen.[15]

  1. ↑ Estazioko erregistroak 2004ko urriaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 4,2 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Blécourt », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
  13. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  14. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]