Edukira joan

Menton

Menton
Menton
Menton
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Proventza-Alpeak-Kosta Urdina
DepartamenduaItsas Alpeak
BarrutiNiceko barrutia
AlkateaAlexandra Masson
Izen ofizialaMenton
Jatorrizko izenaMenton
Menton
Posta kodea06500
Geografia
Koordenatuak43°46′29″N 7°29′59″E / 43.7747°N 7.4997°E / 43.7747; 7.4997
Mapa
Azalera14,05 km²
Altitudea16 m, 0 m, 774 m eta 160 m
MugakideakCastellar, Castillon, Gorbio, Roquebrune-Cap-Martin, Sainte-Agnès eta Ventimiglia
Demografia
Biztanleria30.604 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 16.333 (%53,8) (%46,2) 14.003 alt_right
Dentsitatea2.178 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakMontreux, Namur, Baden-Baden, Sotxi, Nauplio, Noordwijk eta Valentzia
Matrikula06
menton.fr

Menton Frantziako eta Okzitaniako kostaldeko hiri mugakidea da, Côte d'Azuren eta Italiako mugan kokatutakoa.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Castellar, Castillon, Gorbio, Roquebrune-Cap-Martin, Sainte-Agnès eta Ventimiglia.

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima mediterraneo garbia du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima mediterraneo du, eta Var eta Alpe Maritimoetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udazkenean eta neguan; eguzkialdi oso ona udan; negu epela (8 °C); laino gutxi)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H3 zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 15,9 °C-koa da, 0 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 741 mm-koa da, urtarrilean 5,6 euri-egun eta uztailean 1,8 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Peille udalerrian dago, 5,7 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10,8 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 935 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 35 °C-koa da, 2019ko ekainaren 28an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -10,3 °C-koa da, 2018ko otsailaren 27an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 12,7 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (21,5 °C) eta hotzena urtarrila (5,4 °C). Urteko prezipitazioa 991 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (160 mm) eta lehorrena uztaila (37 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,37 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (11,6 °C) baino 1,9 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2019, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (14,1 °C) eta hotzena 1980 (10,9 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Menton)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 5.4 5.6 8.2 10.8 14.8 18.9 21.5 21.4 17.2 13.4 9.0 6.2 12.7
Pilatutako prezipitazioa (mm) 81 58 65 89 71 53 37 40 91 142 160 105 991
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,6 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,2+0,6+1,3+1,2+1,5+1,9+1,3+1,6+0,1+0,4+0,9+1,0
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,6 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

BiztanleriaUrtea0500010.00015.00020.00025.00030.00035.0001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 14.003 gizon, 16.333 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.24
 
95+
 
0.66
0.66
 
90-94
 
1.78
2.46
 
85-89
 
4.11
3.66
 
80-84
 
4.79
4.17
 
75-79
 
5.34
5.28
 
70-74
 
6.31
5.62
 
65-69
 
5.04
6.18
 
60-64
 
6.99
7.58
 
55-59
 
7.03
7.56
 
50-54
 
6.60
6.68
 
45-49
 
6.50
6.25
 
40-44
 
5.71
5.76
 
35-39
 
6.17
5.81
 
30-34
 
5.23
4.59
 
25-29
 
4.31
4.25
 
20-24
 
3.98
5.08
 
15-19
 
5.38
6.69
 
10-14
 
5.06
5.73
 
5-9
 
4.91
5.73
 
0-4
 
4.11
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Menton udalerrian 30.298 biztanle zeuden eta 15.048 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,01 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 41,9), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[9]

30.298biztanle
15.048elkarbizitza-unitate
2,01lagun elkarbizitza-unitateko
8.619familia
Udalerria
% 22
% 25
% 10
% 42
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 8.619 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (3.746). Guraso bakarreko 1.601 familietatik 1.252etan ama zen guraso bakarra. 4.396 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 2.139k seme-alaba bakarra zuten etxean, 1.616k bi, eta 468k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 3.272 bikoteetatik 374tan (% 11,4) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

3.746
3.272
1.601
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean4.396
Seme-alaba bat2.139
Bi seme-alaba1.616
Hiru seme-alaba360
Lau edo gehiago108

15 urte edo gehiago zituzten 25.878 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 7,8 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 46,0. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 68,8).[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 8
25-39% 17
40-54% 17
55-64% 26
65-79% 33
80 +% 46
Bikotean bizi da
15-24% 9
25-39% 64
40-54% 69
55-64% 66
65-79% 62
80 +% 44

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 43,5 ezkonduta zegoen, eta beste % 15,0 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,6 izatezko bikotean eta % 4,4 PACS bidez lotuta). % 24,5 ezkongabeak ziren, % 8,1 alargunak eta % 8,9 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 43,5
Ezkongabea% 24,5
Izatezko bikotean% 10,6
Dibortziatuta% 8,9
Alarguna% 8,1
PACS bidez lotuta% 4,4

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 34,5), enplegatuak (% 22,8), erdi-mailako lanbideak (% 14,5), eskulangileak (% 10,9). Talde nagusia (erretiratuak, % 34,5) Itsas Alpeak departamenduko batez bestekoaren (% 32,8) gainetik dago. 10 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,1).[9]

Udalerria
% 8
% 15
% 23
% 11
% 34
Itsas Alpeak
% 13
% 15
% 17
% 10
% 33
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 29.757 etxebizitza zeuden. Horietatik 15.009 egoitza nagusi ziren, 12.533 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 2.214 hutsik zeuden. Apartamentuak ziren nagusi (26.878), etxeak baino gehiago (2.757). Egoitza nagusietatik 8.482 beren jabearen bizilekuak ziren, 5.949 alokairuan zeuden, 1.464 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 578 doan lagata.[10]

29.757etxebizitza
15.009egoitza nagusi
2.757etxe
26.878apartamentu

Etxebizitza multzoa

15.009
12.533
Egoitza nagusia (15.009)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (12.533)Hutsik (2.214)

Etxe mota

2.757
26.878
Etxea (2.757)Apartamentua (26.878)

Jabetza egoera

8.482
5.949
1.464
Jabeak (8.482)Alokairuan (5.949)HLM (1.464)Doan lagata (578)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (4.772).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik1.835
1919-19451.211
1946-19703.691
1971-19904.772
1991-20052.024
2006-20201.320

Egoitza nagusien artean gehienek 3 gela zituzten (5.315). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (7.682 etxebizitzatan). 8.579 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 8.679 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 2.760tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela1.708
2 gela4.375
3 gela5.315
4 gela2.550
5 gela edo gehiago1.061

Berogailu mota

5.276
1.556
7.682
Gas sarea (5.276)Fuel-olioa (1.556)Elektrizitatea (7.682)Gas botila (99)Bestelakoak (396)

Aparkalekua eta ibilgailuak

8.579aparkalekua
8.679ibilgailu 1
2.760ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 18.162 biztanleetatik 14.179 aktibo ziren (% 78,1), horietako 12.667 lanean (% 69,7) eta 1.512 langabezian (aktiboen % 10,7).

18.16215-64 urteko biztanle
% 78,1aktibo
% 69,7lanean
% 10,7langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 42,8
25-54 urte% 92,5
55-64 urte% 63,7
Gizonak% 80,9
Emakumeak% 75,5

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 15,9
BEPC, brebeta% 10,3
CAP-BEP% 12,6
Batxilergoa% 11,4
Goi-mailako +2% 6,0
Goi-mailako +3/4% 7,5
Goi-mailako +5% 7,5

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 10,7). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

3.983 ez-aktibotik 1.490 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 37,4), 1.123 erretiraturik zeuden (% 28,2) eta 1.371 bestelako ez-aktibo ziren (% 34,4).

Ez-aktiboak

% 37
% 28
% 34
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 8
% 13
% 24
% 38
% 16
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 9.049 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 12.667 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

9.049enplegu udalerrian
% 79,3soldatapeko
% 20,7ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.700 eurokoa zen, eta biztanleen % 17 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

25.700 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 26.380 €
% 17,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 17,7

Frantsesaren diglosiak 20. mendean zehar ia desagertarazia, Mentoneko berezko mintzaira mentonera da, okzitanieraren aldaera bat eragina duena mugakide duen ligurierarena.

Mentoneraren eremua Itsas Alpeen deparamentuan

21. mendean kale seinale batzuk elebidunak ikus daitezke.

Kaleko seinale elebiduna, letra txikiz mentoneraz.
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1987ko azaroaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,8 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Peille », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Frantzia
Artikulu hau Frantziako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.