Edukira joan

Mer

Wikipedia, Entziklopedia askea
Mer
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Erdialdea-Loira Harana
DepartamenduaLoir eta Cher
BarrutiBloiseko barrutia
Kantonamenducanton of Mer
Izen ofizialaMer
Posta kodea41500
Geografia
Koordenatuak47°41′55″N 1°30′28″E / 47.6986°N 1.5078°E / 47.6986; 1.5078
Mapa
Azalera26,47 km²
Altitudea72 m, 116 m eta 98 m
MugakideakAvaray, La Chapelle-Saint-Martin-en-Plaine, Courbouzon, Séris, Suèvres eta Villexanton
Demografia
Biztanleria6.250 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 3.339 (%53,1) (%46,9) 2.954 alt_right
Dentsitatea236 bizt/km²
mer41.fr

Mer Frantziako udalerri bat da, Loir eta Cher departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. Azken erroldaren arabera 6.250 biztanle zituen 26,5 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Avaray, La Chapelle-Saint-Martin-en-Plaine, Courbouzon, Séris, Suèvres eta Villexanton.

Mapa
Mer eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
MerMer
Població amb 470 habitants (2000)Courbouzon (2,9 km)
Població amb 722 habitants (2000)Avaray (4,4 km)
Població amb 1447 habitants (2000)Suèvres (5,3 km)
Població amb 365 habitants (2000)Séris (6,6 km)
Població amb 254 habitants (2000)Lestiou (7,0 km)
Població amb 638 habitants (2000)Maslives (8,0 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Loirako erdiko haranako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: eguzkialdi ona (1850 ordu/urte), uda lehorra)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2b zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,1 °C-koa da, 15,2 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 656 mm-koa da, urtarrilean 10,8 euri-egun eta uztailean 7,3 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Villefrancœur udalerrian dago, 22,2 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,8 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 641,4 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,6 °C-koa da, 2019ko uztailaren 25an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -16 °C-koa da, 2012ko otsailaren 9an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 11,6 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (19,9 °C) eta hotzena urtarrila (4,6 °C). Urteko prezipitazioa 648 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (67 mm) eta lehorrena abuztua (44 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,33 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,5 °C) baino 1,9 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2020 izan zen (13,1 °C) eta hotzena 1963 (9,4 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Mer)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 4.6 4.8 7.8 10.4 14.2 17.7 19.9 19.6 15.8 12.0 7.6 5.1 11.6
Pilatutako prezipitazioa (mm) 55 47 48 50 60 51 51 44 49 64 63 67 648
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,5 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,3+0,7+1,4+1,1+1,2+1,4+1,4+1,7+0,5+0,9+1,3+1,1
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,5 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea2000300040005000600070001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 2.954 gizon, 3.339 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.17
 
95+
 
1.23
1.05
 
90-94
 
1.53
1.56
 
85-89
 
2.76
2.78
 
80-84
 
3.53
3.11
 
75-79
 
4.31
5.72
 
70-74
 
5.54
4.50
 
65-69
 
7.70
5.92
 
60-64
 
6.44
6.09
 
55-59
 
4.76
6.40
 
50-54
 
6.59
7.24
 
45-49
 
6.41
6.84
 
40-44
 
6.23
5.82
 
35-39
 
5.93
5.48
 
30-34
 
6.65
3.96
 
25-29
 
3.50
4.84
 
20-24
 
4.10
7.01
 
15-19
 
4.85
7.14
 
10-14
 
6.50
7.52
 
5-9
 
5.72
6.84
 
0-4
 
5.72
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Mer udalerrian 6.115 biztanle zeuden eta 2.850 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,15 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 38,8), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

6.115biztanle
2.850elkarbizitza-unitate
2,15lagun elkarbizitza-unitateko
1.732familia
Udalerria
% 25
% 26
% 9
% 39
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 1.732 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (755). Guraso bakarreko 272 familietatik 208etan ama zen guraso bakarra. 895 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 380k seme-alaba bakarra zuten etxean, 267k bi, eta 190k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 704 bikoteetatik 90tan (% 12,8) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[10]

755
704
272
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean895
Seme-alaba bat380
Bi seme-alaba267
Hiru seme-alaba143
Lau edo gehiago47

15 urte edo gehiago zituzten 5.184 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 8,5 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 33,8. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 67,9). 80 urte edo gehiagoko 485 biztanleetatik 392 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 93 kolektibitateren batean.[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 8
25-39% 17
40-54% 17
55-64% 28
65-79% 29
80 +% 34
Bikotean bizi da
15-24% 14
25-39% 63
40-54% 68
55-64% 64
65-79% 66
80 +% 45

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 42,3 ezkonduta zegoen, eta beste % 15,3 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 9,1 izatezko bikotean eta % 6,2 PACS bidez lotuta). % 26,9 ezkongabeak ziren, % 8,2 alargunak eta % 7,2 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 42,3
Ezkongabea% 26,9
Izatezko bikotean% 9,1
Alarguna% 8,2
Dibortziatuta% 7,2
PACS bidez lotuta% 6,2

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 36,8), eskulangileak (% 16,8), enplegatuak (% 14,8), erdi-mailako lanbideak (% 12,6). Talde nagusia (erretiratuak, % 36,8) Loir eta Cher departamenduko batez bestekoaren (% 37,8) azpitik dago. 10 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,4).[10]

Udalerria
% 11
% 13
% 15
% 17
% 37
Loir eta Cher
% 8
% 14
% 15
% 16
% 38
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 3.329 etxebizitza zeuden. Horietatik 2.863 egoitza nagusi ziren, 164 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 302 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (2.585), eta apartamentuak gutxi ziren (709). Egoitza nagusietatik 1.738 beren jabearen bizilekuak ziren, 1.052 alokairuan zeuden, 504 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 72 doan lagata.[11]

3.329etxebizitza
2.863egoitza nagusi
2.585etxe
709apartamentu

Etxebizitza multzoa

2.863
302
Egoitza nagusia (2.863)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (164)Hutsik (302)

Etxe mota

2.585
709
Etxea (2.585)Apartamentua (709)

Jabetza egoera

1.738
1.052
504
Jabeak (1.738)Alokairuan (1.052)HLM (504)Doan lagata (72)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (935).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik414
1919-1945193
1946-1970611
1971-1990935
1991-2005284
2006-2020350

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (1.268). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (1.539 etxebizitzatan). 1.864 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 1.366 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 1.115tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela55
2 gela185
3 gela639
4 gela715
5 gela edo gehiago1.268

Berogailu mota

1.539
901
295
Gas sarea (1.539)Fuel-olioa (114)Elektrizitatea (901)Gas botila (14)Bestelakoak (295)

Aparkalekua eta ibilgailuak

1.864aparkalekua
1.366ibilgailu 1
1.115ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 3.631 biztanleetatik 2.772 aktibo ziren (% 76,3), horietako 2.453 lanean (% 67,6) eta 319 langabezian (aktiboen % 11,5).

3.63115-64 urteko biztanle
% 76,3aktibo
% 67,6lanean
% 11,5langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 52,3
25-54 urte% 88,5
55-64 urte% 62,8
Gizonak% 80,1
Emakumeak% 72,7

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 24,1
BEPC, brebeta% 20,8
CAP-BEP% 12,2
Batxilergoa% 9,4
Goi-mailako +2% 8,5
Goi-mailako +3/4% 3,7
Goi-mailako +5% 3,8

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 11,5). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

859 ez-aktibotik 284 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 33,1), 193 erretiraturik zeuden (% 22,5) eta 382 bestelako ez-aktibo ziren (% 44,5).

Ez-aktiboak

% 33
% 22
% 44
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 16
% 23
% 32
% 23
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 3.589 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 2.453 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

3.589enplegu udalerrian
% 90,7soldatapeko
% 9,3ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.010 eurokoa zen, eta biztanleen % 17 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

24.010 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 25.240 €
% 17,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 14,0

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 3.592 ziren, horien artean 2.576 aktiboak ziren eta 1.016 inaktiboak ziren. 2.576 pertsona aktiboetatik 2.274 lanean zeuden (1.184 gizon eta 1.090 emakume) eta 300 langabezian zeuden (164 gizon eta 136 emakume). 1.016 pertsona inaktiboetatik 416 erretiraturik zeuden, 257 ikasten zeuden eta 343 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.[12]

Diru sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an Mer udalerrian 2.568 unitate fiskal zeuden, 5.925 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.793 euro zen.[13]

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 331 komertzioetatik, 4 erauzte enpresak ziren, 7 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 19 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 90 eraikuntza enpresak ziren, 53 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 22 garraio enpresak ziren, 15 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 6 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 18 finantziazio enpresak ziren, 7 higiezinen enpresak ziren, 35 zerbitzu enpresak ziren, 30 administrazio publikoko enpresak ziren eta 22 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[14]

2009an zeuden norbanakoentzako 122 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 5 banku bulegoak, 2 funerariak, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 autoeskola, 40 igeltseroak, 10 margolariak, 14 zurginak, 6 iturginak, 7 argiketariak, 5 eraikuntza enpresak, 8 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 3 aldi baterako lan enpresak, 7 jatetxeak, 2 higiezinen agentziak, 1 tintoreria eta 3 apaindegiak.[15]

2009an zeuden 24 establezimendu komertzialetatik, 2 supermerkatuak, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 4 okindegiak, 4 harategiak, 2 liburu dendak, 2 arropa dendak, 1 etxerako tresna denda zen, 1 zapata-denda zen, 2 kirol-dendak, 1 bitxi-denda zen eta 4 lore-dendak ziren.[16]

2000. urtean Mer udalerrian 22 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.178 hektarea erabiltzen.[17]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an 2 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.

2009an 2 haur-eskola eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Mer udalerrian 2 Bigarren Hezkuntza ikastetxe zeuden 617 ikaslekin.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1990ko martxoaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 4,1 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Blois », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
  13. ↑ Revenus fiscaux des ménages en 2008
  14. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  15. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  16. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  17. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Mer&oldid=11336011"(e)tik eskuratuta