Edukira joan

Olmet

Olmet
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua Puy-de-Dôme
BarrutiThierseko barrutia
Kantonamenducanton of Courpière
Izen ofizialaOlmet
Posta kodea63880
Geografia
Koordenatuak45°42′36″N 3°39′41″E / 45.71°N 3.6614°E / 45.71; 3.6614
Mapa
Azalera15,54 km²
Altitudea675 m, 433 m, 954 m eta 699 m
MugakideakAugerolles, Le Brugeron, Marat, Olliergues eta La Renaudie
Demografia
Biztanleria192 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 114 (%62) (%38) 70 alt_right
Dentsitatea12 bizt/km²
mairie-olmet.fr

Olmet (frantsesez eta ofizialki: Olmet) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Puy-de-Dôme departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 192 biztanle zituen 15,5 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Augerolles, Le Brugeron, Marat, Olliergues eta La Renaudie.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
OlmetOlmet
Població amb 909 habitants (2000)Augerolles (3,5 km)
Població amb 849 habitants (2000)Olliergues (4,3 km)
Població amb 267 habitants (2000)Le Brugeron (4,5 km)
Població amb 120 habitants (2000)La Renaudie (5,4 km)
Població amb 816 habitants (2000)Marat (5,9 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko ipar-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 800-1200 mm artekoa, urte osoan ondo banatuta)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 9,4 °C-koa da, 15,8 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1093 mm-koa da, urtarrilean 11,9 euri-egun eta uztailean 8,3 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa La_Chamba udalerrian dago, 10 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 7,2 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1273,4 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 32,9 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -19,1 °C-koa da, 2012ko otsailaren 4an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 10,2 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (18,7 °C) eta hotzena urtarrila (2,7 °C). Urteko prezipitazioa 907 mm-koa da; hilabeterik euritsuena maiatza da (100 mm) eta lehorrena otsaila (50 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,36 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (9,2 °C) baino 2,2 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2020, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (12,5 °C) eta hotzena 1963 (8,1 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Olmet)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 2.7 3.1 6.2 9.1 13.0 16.7 18.7 18.4 14.2 10.8 6.3 3.6 10.2
Pilatutako prezipitazioa (mm) 57 50 52 77 100 88 85 86 84 85 83 59 907
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,2 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,1+0,3+1,3+1,4+1,4+1,5+0,9+1,3−0,3+0,5+1,1+1,4
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,2 °C)
+4 °C−4 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea02004006008001000120014001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 70 gizon, 114 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
4.39
0.00
 
80-84
 
4.39
0.00
 
75-79
 
4.39
20.00
 
70-74
 
4.39
7.14
 
65-69
 
7.89
12.86
 
60-64
 
0.00
0.00
 
55-59
 
4.39
7.14
 
50-54
 
7.89
12.86
 
45-49
 
4.39
12.86
 
40-44
 
4.39
12.86
 
35-39
 
12.28
7.14
 
30-34
 
4.39
0.00
 
25-29
 
0.00
0.00
 
20-24
 
4.39
7.14
 
15-19
 
15.79
0.00
 
10-14
 
7.89
0.00
 
5-9
 
4.39
0.00
 
0-4
 
4.39
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Olmet udalerrian 192 biztanle zeuden eta 94 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,04 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 34 kide bakarrekoak ziren, 30 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 20 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[10]

192biztanle
94elkarbizitza-unitate
2,04lagun elkarbizitza-unitateko
59familia
20Bikotea seme-alabekin
30Bikotea seme-alabarik gabe etxean
10Guraso bakarrekoak
34Kide bakarrekoa
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 59 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (30). Guraso bakarreko 10 familietatik 5etan ama zen guraso bakarra. 30 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

30
20
10
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

2023 erroldaren arabera, udalerrian 204 etxebizitza zeuden. Horietatik 93 egoitza nagusi ziren, 93 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 18 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (197), eta apartamentuak gutxi ziren (2). Egoitza nagusietatik 80 beren jabearen bizilekuak ziren, 10 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 3 doan lagata.[11]

204etxebizitza
93egoitza nagusi
197etxe
2apartamentu

Etxebizitza multzoa

93
93
18
Egoitza nagusia (93)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (93)Hutsik (18)

Etxe mota

197
Etxea (197)Apartamentua (2)

Jabetza egoera

80
10
Jabeak (80)Alokairuan (10)Doan lagata (3)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik45
1919-194513
1946-197016
1971-199011
1991-20056
2006-20202

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (40). 58 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 60 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 36 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 50tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela3
2 gela5
3 gela21
4 gela24
5 gela edo gehiago40

Berogailu mota

16
12
58
Fuel-olioa (16)Elektrizitatea (12)Gas botila (7)Bestelakoak (58)

Aparkalekua eta ibilgailuak

60aparkalekua
36ibilgailu 1
50ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 111 biztanleetatik 83 aktibo ziren (% 74,8), horietako 71 lanean (% 64,0) eta 12 langabezian (aktiboen % 14,5).

11115-64 urteko biztanle
% 74,8aktibo
% 64,0lanean
% 14,5langabezia-tasa

28 ez-aktibotik 13 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 46,4), 9 erretiraturik zeuden (% 32,1) eta 6 bestelako ez-aktibo ziren (% 21,4).

Ez-aktiboak

% 46
% 32
% 21
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 28 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 71 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

28enplegu udalerrian
% 28,6soldatapeko
% 71,4ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 19.250 eurokoa zen.

19.250 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 26.040 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen eta 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen.[12]

2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra argiketaria zen.[13]

2000. urtean Olmet udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden, 126 hektarea erabiltzen.[14]

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1997ko otsailaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,2 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Col de la Loge_sapc », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]