Edukira joan

Palladuc

Wikipedia, Entziklopedia askea
Palladuc
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua Puy-de-Dôme
BarrutiThierseko barrutia
Kantonamenducanton of Saint-Rémy-sur-Durolle
Izen ofizialaPalladuc
Posta kodea63550
Geografia
Koordenatuak45°54′17″N 3°37′42″E / 45.9047°N 3.6283°E / 45.9047; 3.6283
Mapa
Azalera13,35 km²
Altitudea587 m, 1.287 m eta 774 m
MugakideakLavoine, Celles-sur-Durolle, La Monnerie-le-Montel, Saint-Rémy-sur-Durolle eta Saint-Victor-Montvianeix
Demografia
Biztanleria517 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 267 (%51,4) (%48,6) 252 alt_right
Dentsitatea39 bizt/km²
commune-palladuc.fr

Palladuc (frantsesez eta ofizialki: Palladuc) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Puy-de-Dôme departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 517 biztanle zituen 13,3 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Lavoine, Celles-sur-Durolle, La Monnerie-le-Montel, Saint-Rémy-sur-Durolle eta Saint-Victor-Montvianeix.

Mapa
Palladuc eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
PalladucPalladuc
Població amb 1286 habitants (2000)Chabreloche (6,1 km)
Població amb 659 habitants (2000)Arconsat (6,8 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko ipar-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 800-1200 mm artekoa, urte osoan ondo banatuta)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 9,3 °C-koa da, 15,6 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1114 mm-koa da, urtarrilean 11,7 euri-egun eta uztailean 8,4 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Saint-Just-en-Chevalet udalerrian dago, 16,7 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 9,8 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 884,6 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 38,9 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -22,4 °C-koa da, 2005ko martxoaren 1an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 8,8 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (17,0 °C) eta hotzena urtarrila (1,6 °C). Urteko prezipitazioa 1267 mm-koa da; hilabeterik euritsuena maiatza da (129 mm) eta lehorrena martxoa (79 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,35 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (7,9 °C) baino 2,1 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2020, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (11,3 °C) eta hotzena 1963 (6,8 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Palladuc)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 1.6 1.7 4.6 7.5 11.4 15.1 17.0 16.8 12.6 9.4 5.0 2.5 8.8
Pilatutako prezipitazioa (mm) 97 85 79 108 129 107 114 106 109 113 121 99 1267
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (7,9 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,2+0,4+1,3+1,3+1,3+1,4+0,7+1,1−0,5+0,3+1,0+1,4
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (7,9 °C)
+4 °C−4 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea4005006007008009001000110019001920194019601980200020202040BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 252 gizon, 267 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
1.87
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
3.75
1.98
 
80-84
 
1.87
3.97
 
75-79
 
3.75
8.33
 
70-74
 
9.74
3.97
 
65-69
 
3.75
7.94
 
60-64
 
3.75
10.32
 
55-59
 
11.61
11.90
 
50-54
 
13.11
7.94
 
45-49
 
7.49
5.95
 
40-44
 
1.87
5.95
 
35-39
 
3.75
1.98
 
30-34
 
3.75
1.98
 
25-29
 
3.75
9.92
 
20-24
 
3.75
5.95
 
15-19
 
3.75
5.95
 
10-14
 
7.49
3.97
 
5-9
 
7.49
1.98
 
0-4
 
3.75
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Palladuc udalerrian 517 biztanle zeuden eta 223 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,32 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 41,3). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 23,3 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

517biztanle
223elkarbizitza-unitate
2,32lagun elkarbizitza-unitateko
166familia
Udalerria
% 26
% 41
% 23
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 166 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (92). Guraso bakarreko 15 familietatik 10etan ama zen guraso bakarra. 97 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 30k seme-alaba bakarra zuten etxean, 30k bi, eta 10k hiru edo gehiago.[10]

92
59
15
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean97
Seme-alaba bat30
Bi seme-alaba30
Hiru seme-alaba5
Lau edo gehiago5

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 30,0), eskulangileak (% 26,9), artisau, merkatari eta enpresa-buruak (% 13,5), erdi-mailako lanbideak (% 9,0). Talde nagusia (erretiratuak, % 30,0) Puy-de-Dôme departamenduko batez bestekoaren (% 31,8) azpitik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[10]

Udalerria
% 13
% 9
% 9
% 27
% 30
Puy-de-Dôme
% 11
% 15
% 15
% 13
% 32
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 341 etxebizitza zeuden. Horietatik 222 egoitza nagusi ziren, 55 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 64 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (333), eta apartamentuak gutxi ziren (5). Egoitza nagusietatik 193 beren jabearen bizilekuak ziren, 21 alokairuan zeuden, 6 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 8 doan lagata.[11]

341etxebizitza
222egoitza nagusi
333etxe
5apartamentu

Etxebizitza multzoa

222
55
64
Egoitza nagusia (222)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (55)Hutsik (64)

Etxe mota

333
Etxea (333)Apartamentua (5)

Jabetza egoera

193
21
Jabeak (193)Alokairuan (21)HLM (6)Doan lagata (8)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (54).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik54
1919-194517
1946-197023
1971-199051
1991-200535
2006-202041

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (121). 96 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 177 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 80 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 129tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela1
2 gela9
3 gela20
4 gela70
5 gela edo gehiago121

Berogailu mota

48
47
28
96
Gas sarea (48)Fuel-olioa (47)Elektrizitatea (28)Gas botila (3)Bestelakoak (96)

Aparkalekua eta ibilgailuak

177aparkalekua
80ibilgailu 1
129ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 322 biztanleetatik 255 aktibo ziren (% 79,2), horietako 227 lanean (% 70,5) eta 28 langabezian (aktiboen % 11,0).

32215-64 urteko biztanle
% 79,2aktibo
% 70,5lanean
% 11,0langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 37,8
25-54 urte% 96,5
55-64 urte% 57,0
Gizonak% 76,4
Emakumeak% 82,2

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 15,8
BEPC, brebeta% 16,7
CAP-BEP% 17,1
Batxilergoa% 12,3
Goi-mailako +2% 0,0
Goi-mailako +3/4% 3,8
Goi-mailako +5% 0,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 11,0). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

67 ez-aktibotik 23 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 34,3), 30 erretiraturik zeuden (% 44,8) eta 14 bestelako ez-aktibo ziren (% 20,9).

Ez-aktiboak

% 34
% 45
% 21
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 15
% 11
% 20
% 22
% 29
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 333 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 227 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

333enplegu udalerrian
% 87,4soldatapeko
% 12,9ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.890 eurokoa zen.

25.890 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 26.040 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 44 komertzioetatik, 18 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 7 eraikuntza enpresak ziren, 9 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 3 higiezinen enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 8 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 igeltseroa, 1 margolaria, 2 zurginak, 1 iturgina, 1 ile apaindegia eta 1 higiezinen agentzia.[13]

2000. urtean Palladuc udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden, 348 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1993ko abenduaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,9 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Saint-Just-en-Chevalet », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Palladuc&oldid=11340710"(e)tik eskuratuta