Edukira joan

Salbris

Salbris
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Erdialdea-Loira Harana
DepartamenduaLoir eta Cher
BarrutiRomorantin-Lanthenayko barrutia
Kantonamenducanton of Salbris
Izen ofizialaSalbris
Posta kodea41300
Geografia
Koordenatuak47°25′31″N 2°03′07″E / 47.4253°N 2.0519°E / 47.4253; 2.0519
Mapa
Azalera106,61 km²
Altitudea96 m, 131 m eta 111 m
MugakideakNançay, La Ferté-Imbault, Nouan-le-Fuzelier, Pierrefitte-sur-Sauldre, Saint-Viâtre, Souesmes eta Theillay
Demografia
Biztanleria4.809 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 2.541 (%52,1) (%47,9) 2.332 alt_right
Dentsitatea45 bizt/km²
salbris.fr

Salbris Frantziako udalerri bat da, Loir eta Cher departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. Azken erroldaren arabera 4.809 biztanle zituen 106,6 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Nançay, La Ferté-Imbault, Nouan-le-Fuzelier, Pierrefitte-sur-Sauldre, Saint-Viâtre, Souesmes eta Theillay.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
SalbrisSalbris
Població amb 1114 habitants (2000)Souesmes (10,2 km)
Població amb 1263 habitants (2000)Theillay (12,6 km)
Població amb 855 habitants (2000)Nançay (13,7 km)
Població amb 1184 habitants (2000)Saint-Viâtre (13,9 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Massif Centraleko erdialdea eta ipar-hegal aurrekoetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: aire lehorra udan, eguzkialdi ona)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2b zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,9 °C-koa da, 15,3 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 725 mm-koa da, urtarrilean 10,7 euri-egun eta uztailean 7,1 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Lamotte-Beuvron udalerrian dago, 20,8 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,8 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 768,2 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42 °C-koa da, 2003ko abuztuaren 9an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -20,5 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 9an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 11,4 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (19,7 °C) eta hotzena urtarrila (4,3 °C). Urteko prezipitazioa 723 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (74 mm) eta lehorrena abuztua (52 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,28 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,4 °C) baino 1,7 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2023 izan zen (12,8 °C) eta hotzena 1963 (9,4 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Salbris)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 4.3 4.5 7.7 10.4 14.3 17.8 19.7 19.3 15.1 11.5 7.3 4.8 11.4
Pilatutako prezipitazioa (mm) 63 52 52 57 69 52 57 52 54 72 71 74 723
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,4 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,1+0,3+1,2+1,1+1,3+1,4+1,1+1,40,0+0,6+1,0+0,9
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,4 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea10002000300040005000600070001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 2.332 gizon, 2.541 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.43
 
95+
 
0.39
0.43
 
90-94
 
2.36
1.72
 
85-89
 
3.62
3.90
 
80-84
 
6.57
5.62
 
75-79
 
5.59
6.26
 
70-74
 
7.95
6.05
 
65-69
 
7.36
9.43
 
60-64
 
6.93
8.19
 
55-59
 
9.05
10.29
 
50-54
 
6.26
6.73
 
45-49
 
7.16
3.47
 
40-44
 
6.10
3.34
 
35-39
 
4.05
3.34
 
30-34
 
2.68
5.32
 
25-29
 
3.07
4.67
 
20-24
 
3.31
5.87
 
15-19
 
6.38
6.69
 
10-14
 
4.84
3.82
 
5-9
 
3.90
4.42
 
0-4
 
2.44
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Salbris udalerrian 4.627 biztanle zeuden eta 2.385 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,94 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 43,8), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[10]

4.627biztanle
2.385elkarbizitza-unitate
1,94lagun elkarbizitza-unitateko
1.321familia
Udalerria
% 17
% 31
% 44
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 1.321 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (733). Guraso bakarreko 188 familietatik 151etan ama zen guraso bakarra. 815 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 220k seme-alaba bakarra zuten etxean, 195k bi, eta 92k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 401 bikoteetatik 38tan (% 9,5) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[10]

733
401
188
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean815
Seme-alaba bat220
Bi seme-alaba195
Hiru seme-alaba62
Lau edo gehiago30

15 urte edo gehiago zituzten 4.235 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 4,5 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 47,5. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 70,5). 80 urte edo gehiagoko 486 biztanleetatik 416 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 70 kolektibitateren batean.[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 5
25-39% 17
40-54% 18
55-64% 27
65-79% 31
80 +% 48
Bikotean bizi da
15-24% 11
25-39% 62
40-54% 70
55-64% 69
65-79% 68
80 +% 36

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 44,8 ezkonduta zegoen, eta beste % 14,6 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 9,5 izatezko bikotean eta % 5,1 PACS bidez lotuta). % 23,1 ezkongabeak ziren, % 10,4 alargunak eta % 7,1 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 44,8
Ezkongabea% 23,1
Alarguna% 10,4
Izatezko bikotean% 9,5
Dibortziatuta% 7,1
PACS bidez lotuta% 5,1

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 42,5), eskulangileak (% 18,2), enplegatuak (% 14,2), erdi-mailako lanbideak (% 9,7). Talde nagusia (erretiratuak, % 42,5) Loir eta Cher departamenduko batez bestekoaren (% 37,8) gainetik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[10]

Udalerria
% 10
% 14
% 18
% 42
Loir eta Cher
% 8
% 14
% 15
% 16
% 38
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 3.204 etxebizitza zeuden. Horietatik 2.390 egoitza nagusi ziren, 208 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 606 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (2.626), eta apartamentuak gutxi ziren (571). Egoitza nagusietatik 1.639 beren jabearen bizilekuak ziren, 714 alokairuan zeuden, 384 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 37 doan lagata.[11]

3.204etxebizitza
2.390egoitza nagusi
2.626etxe
571apartamentu

Etxebizitza multzoa

2.390
606
Egoitza nagusia (2.390)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (208)Hutsik (606)

Etxe mota

2.626
571
Etxea (2.626)Apartamentua (571)

Jabetza egoera

1.639
714
384
Jabeak (1.639)Alokairuan (714)HLM (384)Doan lagata (37)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (926).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik220
1919-1945239
1946-1970526
1971-1990926
1991-2005297
2006-2020163

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (1.058). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (975 etxebizitzatan). 1.723 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 1.247 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 865tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela25
2 gela155
3 gela452
4 gela700
5 gela edo gehiago1.058

Berogailu mota

975
670
417
Gas sarea (975)Fuel-olioa (167)Elektrizitatea (670)Gas botila (162)Bestelakoak (417)

Aparkalekua eta ibilgailuak

1.723aparkalekua
1.247ibilgailu 1
865ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 2.678 biztanleetatik 1.935 aktibo ziren (% 72,3), horietako 1.737 lanean (% 64,9) eta 198 langabezian (aktiboen % 10,2).

2.67815-64 urteko biztanle
% 72,3aktibo
% 64,9lanean
% 10,2langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 48,2
25-54 urte% 87,0
55-64 urte% 58,9
Gizonak% 73,6
Emakumeak% 70,9

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 16,6
BEPC, brebeta% 15,2
CAP-BEP% 12,8
Batxilergoa% 10,0
Goi-mailako +2% 4,8
Goi-mailako +3/4% 2,9
Goi-mailako +5% 5,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 10,2). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

743 ez-aktibotik 192 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 25,8), 257 erretiraturik zeuden (% 34,6) eta 295 bestelako ez-aktibo ziren (% 39,7).

Ez-aktiboak

% 26
% 35
% 40
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 11
% 20
% 29
% 32
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 1.667 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 1.737 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

1.667enplegu udalerrian
% 87,2soldatapeko
% 12,8ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.330 eurokoa zen, eta biztanleen % 15 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

24.330 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 25.240 €
% 15,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 14,0

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 300 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 8 janari enpresak ziren, 3 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 23 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 40 eraikuntza enpresak ziren, 68 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 9 garraio enpresak ziren, 31 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 20 finantziazio enpresak ziren, 10 higiezinen enpresak ziren, 41 zerbitzu enpresak ziren, 26 administrazio publikoko enpresak ziren eta 17 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 92 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 6 banku bulegoak, 1 funeraria, 10 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 2 autoeskolak, 8 igeltseroak, 4 margolariak, 6 zurginak, 6 iturginak, 7 argiketariak, 4 eraikuntza enpresak, 7 ile apaindegiak, 4 albaitariak, 1 aldi baterako lan enpresa, 15 jatetxeak, 3 higiezinen agentziak, 1 tintoreria eta 2 apaindegiak.[13]

2009an zeuden 30 establezimendu komertzialetatik, 2 supermerkatuak, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 5 okindegiak, 4 harategiak, 1 arraindegi zen, 2 liburu dendak, 3 arropa dendak, 2 etxerako tresna dendak, 1 zapata-denda zen, 2 elektrotresna dendak, 1 drogeria zen, 1 lurrin-denda zen, 1 bitxi-denda zen eta 3 lore-dendak ziren.[14]

2000. urtean Salbris udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an 3 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.

2009an 2 haur-eskola eta 3 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Salbris udalerrian 2 Bigarren Hezkuntza ikastetxe zeuden 465 ikaslekin.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1978ko ekainaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 4,5 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Lamotte-Beuvron », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]