Edukira joan

Viscomtat

Viscomtat
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua Puy-de-Dôme
BarrutiThierseko barrutia
Kantonamenducanton of Saint-Rémy-sur-Durolle
Izen ofizialaViscomtat
Viscontat
Posta kodea63250
Geografia
Koordenatuak45°49′42″N 3°40′34″E / 45.8283°N 3.6761°E / 45.8283; 3.6761
Mapa
Azalera25,44 km²
Altitudea700 m, 606 m, 1.123 m eta 793 m
MugakideakNoirétable, Celles-sur-Durolle, Chabreloche, Sainte-Agathe eta Vollore-Montagne
Demografia
Biztanleria501 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 236 (%46,9) (%53,1) 267 alt_right
Dentsitatea20 bizt/km²
viscomtat.com

Viscomtat (frantsesez eta ofizialki: Viscomtat) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Puy-de-Dôme departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 501 biztanle zituen 25,4 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Noirétable, Celles-sur-Durolle, Chabreloche, Sainte-Agathe eta Vollore-Montagne.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
ViscomtatViscomtat
Població amb 194 habitants (2000)Sainte-Agathe (5,1 km)
Població amb 1286 habitants (2000)Chabreloche (5,9 km)
Població amb 1704 habitants (2000)Noirétable (7,0 km)
Població amb 659 habitants (2000)Arconsat (7,4 km)
Població amb 710 habitants (2000)Vollore-Ville (7,7 km)
Població amb 126 habitants (2000)Cervières (7,7 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak mendiko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko ipar-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 800-1200 mm artekoa, urte osoan ondo banatuta)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 9,4 °C-koa da, 15,9 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1083 mm-koa da, urtarrilean 11,8 euri-egun eta uztailean 8,2 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa La_Chamba udalerrian dago, 12,4 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 7,2 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1273,4 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 32,9 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -19,1 °C-koa da, 2012ko otsailaren 4an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 8,7 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (17,3 °C) eta hotzena urtarrila (1,3 °C). Urteko prezipitazioa 1008 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (99 mm) eta lehorrena otsaila (65 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,26 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (8,1 °C) baino 1,7 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2020, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (10,6 °C) eta hotzena 1963 (7,1 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Viscomtat)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 1.3 1.6 4.5 7.6 11.7 15.4 17.3 16.7 12.4 9.2 4.8 2.2 8.7
Pilatutako prezipitazioa (mm) 76 65 65 78 98 89 90 89 83 93 99 85 1008
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (8,1 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,80,0+1,0+1,2+1,2+1,4+0,5+0,7−0,9−0,2+0,6+0,9
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (8,1 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea30060090012001500180018301860189019201950198020102040BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 267 gizon, 236 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
2.12
1.87
 
90-94
 
2.12
1.87
 
85-89
 
2.12
0.00
 
80-84
 
2.12
7.87
 
75-79
 
6.78
9.74
 
70-74
 
11.02
11.99
 
65-69
 
6.78
15.73
 
60-64
 
13.56
1.87
 
55-59
 
6.78
4.12
 
50-54
 
4.66
5.99
 
45-49
 
2.12
9.74
 
40-44
 
8.90
1.87
 
35-39
 
6.78
5.99
 
30-34
 
0.00
3.75
 
25-29
 
6.78
4.12
 
20-24
 
0.00
3.75
 
15-19
 
2.12
1.87
 
10-14
 
6.78
1.87
 
5-9
 
4.24
5.99
 
0-4
 
4.24
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Viscomtat udalerrian 501 biztanle zeuden eta 256 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,96 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 36,7), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

501biztanle
256elkarbizitza-unitate
1,96lagun elkarbizitza-unitateko
157familia
Udalerria
% 18
% 35
% 8
% 37
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 157 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (89). Guraso bakarreko 21 familietatik 5etan ama zen guraso bakarra. 99 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 31k seme-alaba bakarra zuten etxean, 21k bi, eta 5k hiru edo gehiago.[10]

89
47
21
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean99
Seme-alaba bat31
Bi seme-alaba21
Hiru seme-alaba5
Lau edo gehiago0

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 48,8), artisau, merkatari eta enpresa-buruak (% 12,1), enplegatuak (% 10,2), eskulangileak (% 10,2). Talde nagusia (erretiratuak, % 48,8) Puy-de-Dôme departamenduko batez bestekoaren (% 31,8) gainetik dago. 16 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 6,2).[10]

Udalerria
% 12
% 8
% 10
% 10
% 49
Puy-de-Dôme
% 11
% 15
% 15
% 13
% 32
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 392 etxebizitza zeuden. Horietatik 252 egoitza nagusi ziren, 84 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 56 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (379), eta apartamentuak gutxi ziren (13). Egoitza nagusietatik 209 beren jabearen bizilekuak ziren, 37 alokairuan zeuden, 6 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 6 doan lagata.[11]

392etxebizitza
252egoitza nagusi
379etxe
13apartamentu

Etxebizitza multzoa

252
84
56
Egoitza nagusia (252)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (84)Hutsik (56)

Etxe mota

379
Etxea (379)Apartamentua (13)

Jabetza egoera

209
37
Jabeak (209)Alokairuan (37)HLM (6)Doan lagata (6)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (65).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik65
1919-194533
1946-197050
1971-199063
1991-200524
2006-202010

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (134). 136 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 195 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 115 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 122tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela8
3 gela38
4 gela72
5 gela edo gehiago134

Berogailu mota

62
48
136
Fuel-olioa (62)Elektrizitatea (48)Gas botila (6)Bestelakoak (136)

Aparkalekua eta ibilgailuak

195aparkalekua
115ibilgailu 1
122ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 288 biztanleetatik 215 aktibo ziren (% 74,7), horietako 196 lanean (% 68,1) eta 19 langabezian (aktiboen % 8,8).

28815-64 urteko biztanle
% 74,7aktibo
% 68,1lanean
% 8,8langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 55,3
25-54 urte% 95,4
55-64 urte% 50,0
Gizonak% 75,0
Emakumeak% 73,0

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 19,0
BEPC, brebeta% 11,1
CAP-BEP% 7,0
Batxilergoa% 12,7
Goi-mailako +2% 3,7
Goi-mailako +3/4% 3,6
Goi-mailako +5% 5,9

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 8,8). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

73 ez-aktibotik 15 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 20,5), 37 erretiraturik zeuden (% 50,7) eta 21 bestelako ez-aktibo ziren (% 28,8).

Ez-aktiboak

% 21
% 51
% 29
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 22
% 10
% 31
% 16
% 19
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 150 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 196 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

150enplegu udalerrian
% 72,7soldatapeko
% 27,3ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.250 eurokoa zen.

24.250 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 26.040 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 30 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 12 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 6 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 11 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 igeltseroa, 3 zurginak, 1 iturgina, 1 eraikuntza enpresa eta 1 ile apaindegia.[13]

2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.[14]

2000. urtean Viscomtat udalerrian 24 nekazaritza-ustiategi zeuden, 429 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1997ko otsailaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 5,0 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Col de la Loge_sapc », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]