Saltar ao contido

Rapla

Rapla
 Nome orixinal
    Rapla (et) Editar o valor en Wikidata
 Nome oficial
    Rapla (et) Editar o valor en Wikidata
Imaxe
 Instancia de
Localización
 Situado en
 OpenStreetMap
Mapa
 Coordenadas
Cifras e dimensións
 Poboación
5.202 (2011) censo
5.054 (2014) balance demográfico
5.139 (2015) balance demográfico
5.181 (2016) balance demográfico
5.163 (2017) balance demográfico
5.069 (2019) balance demográfico
5.003 (2020) balance demográfico
4.887 (2021) balance demográfico
5.254 (2022) balance demográfico
5.353 (2023) balance demográfico
5.355 (2024) balance demográfico Editar o valor en Wikidata
 Superficie
   4,67 km² Editar o valor en Wikidata
Fontes e ligazóns
Código postal79511 Editar o valor en Wikidata
OpenStreetMap352496 Editar o valor en Wikidata
VIAF160929007 Editar o valor en Wikidata
Freebase/m/02nkb_ Editar o valor en Wikidata
Wikidata G:Commons C:Commons

Rapla (en alemán: Rappel) é unha cidade do centro de Estonia, capital do condado de Rapla. A vila atópase a 45 km ao suroeste de Talín. É o centro administrativo do concello de Rapla, ao que está adscrito, e o concello limita cos concellos de Kohila e Juuru ao norte, con Raikküla e Kehtna polo sur e co de Märjamaa, polo oeste. Na parte noroccidental, tamén limita co concello de Kernu, pertencente ao condado de Harju.

Do ano 1241, é o Liber Census Daniæ, o primeiro documento que fai referencia á vila de Rapla por vez primeira, e aparece como Rapal.[1] A finais dese mesmo século foi cando se construíu a igrexa de María Magdalena, cuxo edificio actual, de nova construción, foi rematado no 1901.

Vídeo con dron de Rapla e o seu edificio octogonal KEK en 2021.

Tanto a vila como a igrexa, orixinalmente, pertencían ao señorío de Alu.[2] Posteriormente, no 1478, pasou a depender do mosteiro de Padise. Non foi até 1705, que Alu e Rapla se separaron, formando unidades administrativas diferentes.[3] A cidade orixinouse arredor dunha casa señorial, da que non queda ningún edificio na actualidade.[4]

A mediados do século XIX, comezou un período de crecemento para Rapla cando, en 1866, se abre unha farmacia; no 1868, unha escola e no 1893, unha estación para dilixencias de correo. A partir de 1900, o concello beneficiouse da creación da liña de ferrocarril de vía estreita que unía Talín e Viljandi, e pasou a haber unha estación en Rapla. Durante este período, se estableceron preto de Rapla, unha fábrica de ladrillos e outra de refrescos.[2] Así e todo, a liña durou pouco tempo (1931-1968) pois foi pechada a finais da década dos anos 60.

No 1945, Rapla, dentro da República Socialista Soviética de Estonia obtivo a categoría de pequeno concello (alevik en estoniano). Finalmente, no 1993, obtivo os dereitos de cidade (vald, en estoniano) e no 2002, a cidade máis o concello rural circundante se fusionaron.[3]

Demografía

[editar | editar a fonte]
Evolución demográfica de Rapla
1913[5] 1941[5] 1959[5] 1979[5] 1989[5] 2000[5] 2006[5] 2011[6] 2019 2020 2021[7]
253 735 3 073 5 599 6 271 5 758 5 682 5 202 5 069 5 003 5 254
Igrexa de María Magdalena en Rapla. Vista exterior da ábsida.
Orixe 1934 1959 1970 1979 1989 2000 2011 2021
Número % Número % Número % Número % Número % Número % Número % Número %
Estonianos 975 98,1 2 462 80,1 3 998 91,0 5 070 90,6 5 647 90,0 5 387 93,6 4 981 95,8 5 022 95,6
Rusos 8 0,80 - - 210 4,78 345 6,16 391 6,24 233 4,05 139 2,67 106 2,02
Ucraínos - - - - 21 0,48 32 0,57 40 0,64 33 0,57 17 0,33 19 0,36
Belarusos - - - - 26 0,59 22 0,39 21 0,33 11 0,19 4 0,08 3 0,06
Fineses - - - - 75 1,71 72 1,29 89 1,42 39 0,68 25 0,48 25 0,48
Xudeus - - - - 0 0,00 3 0,05 2 0,03 2 0,03 1 0,02 3 0,06
Letóns 3 0,30 - - 2 0,05 4 0,07 1 0,02 2 0,03 2 0,04 8 0,15
Alemáns 5 0,50 - - - - 32 0,57 41 0,65 9 0,16 8 0,15 8 0,15
Tártaros - - - - - - 1 0,02 0 0,00 0 0,00 0 0,00 0 0,00
Polacos - - - - - - 3 0,05 1 0,02 2 0,03 0 0,00 3 0,06
Lituanos - - - - 16 0,36 6 0,11 6 0,10 6 0,10 1 0,02 0 0,00
descoñecido 0 0,00 0 0,00 0 0,00 0 0,00 0 0,00 10 0,17 2 0,04 19 0,36
outros 3 0,30 611 19,9 43 0,98 9 0,16 32 0,51 24 0,42 22 0,42 37 0,70
Total 994 100 3 073 100 4 391 100 5 599 100 6 271 100 5 758 100 5 202 100 5 254 99,9

Monumentos

[editar | editar a fonte]

O principal monumento de Rapla é a igrexa de María Magdalena, de culto evanxélico luterano, e destaca polas súas grandes dimensións, ten unha capacidade de 3.000 persoas, o que a converte na igrexa máis grande de Estonia e conta con dúas torres na fachada.[8] Foi construída en 1901, en estilo neorrománico por Rudolf von Engelhardt.[9]

  1. ↑ "Rapla2". arhiiv.eki.ee (en estoniano). Consultado o 30 de abril de 2025.
  2. 1 2 "Rapla linna ajalugu". rapla-hh.weebly.com (en estoniano). Consultado o 30 de abril de 2025.
  3. 1 2 Rapla Vallavalitsus (2012), p. 5
  4. ↑ "Rapla mõis". register.muinas.ee (en estoniano). 2024. Consultado o 29 de abril de 2025.
  5. 1 2 3 4 5 6 7 "Rapla". entsyklopeedia.ee (en estoniano). 2011. Consultado o 30 de abril de 2025.
  6. ↑ "RL004: POPULATION, 31 DECEMBER 2011 by Place of residence (settlement) and Indicator". andmed.stat.ee (en estoniano). Consultado o 30 de abril de 2025.
  7. ↑ "RL21422: POPULATION, 31 DECEMBER 2021 by Year, Age group, Place of residence, Sex and Citizenship". andmed.stat.ee (en estoniano). Consultado o 30 de abril de 2025.
  8. ↑ "Rapla Maarja-Magdaleena Church". visitestonia.com (en inglés). Consultado o 29 de abril de 2025.
  9. ↑ Rapla Vallavalitsus (2012), p. 6

Véxase tamén

[editar | editar a fonte]

Bibliografía

[editar | editar a fonte]