Stade

	Nome curto Sta (de)
	Nome orixinal Stade (de)

Stade
	Nome curto Sta (de)
	Nome orixinal Stade (de)
	Instancia de concello urbano; cidade da Liga Hanseática; capital de distrito; asentamento; Selbständige Gemeinde; Einheitsgemeinde
	Parte de Hamburg Metropolitan Region (en)
	Cargo dirixente mayor of Stade (en)
Implicados
	Xefe do goberno Silvia Nieber (2011 - 2019); Gerhard Reichhardt (1968 - 1969); Heinz Dabelow (1976 - 1981); Horst Eylmann (1989, 1981 - 1991, 1986); Andreas Rieckhof (2006 - 2011); Heinz Dabelow (1986, 1991 - 1989, 2001); Carl Nörtemann (pt) (1938 - 1943)
	Membro de Niedersächsischer Städtetag (pt)
1712
Historia
1712	Acontecementos importantes
1712	Siege of Stade (en)
Localización
	Situado en Stade (pt) , Baixa Saxonia, Alemaña
	Situado na entidade xeográfica Altes Land (en)
	Bañado por Schwinge
	Comparte fronteira con Fredenbeck (en) ; Drochtersen; Hammah; Seestermühe; Haselau; Glückstadt; Düdenbüttel; Dollern; Hetlingen; Deinste; Hollern-Twielenfleth (pt) ; Agathenburg (pt) ; Fredenbeck
	Contén división administrativa Bützfleth (en) ; Haddorf (en) ; Wiepenkathen (en) ; Q2710440 ; Barge; Hahle (en)
	Irmandado con concello de Karlshamn; Gołdap (pt) ; Giv'at Shmuel
OpenStreetMap
	Coordenadas 53°36′03″N 9°28′35″L / 53.600833333333, 9.4763888888889
Cifras e dimensións
	Poboación 45.218 (2012) ; 45.317 (2013) ; 45.772 (2014) ; 46.378 (2015) ; 47.194 (2016) ; 47.330 (2017) ; 47.533 (2019) actualización estatística; 47.579 (2021) actualización estatística; 48.353 (2022) actualización estatística; 48.708 (2023) actualización estatística; 48.633 (2024) actualización estatística; 48.699 (2025) actualización estatística
	Poboación 45.218 (2012) ; 45.317 (2013) ; 45.772 (2014) ; 46.378 (2015) ; 47.194 (2016) ; 47.330 (2017) ; 47.533 (2019) actualización estatística; 47.579 (2021) actualización estatística; 48.353 (2022) actualización estatística; 48.708 (2023) actualización estatística; 48.633 (2024) actualización estatística; 48.699 (2025) actualización estatística
	Superficie 110,07 km² ; 110,04 km²
	Superficie 110,07 km² ; 110,04 km²
	Altitude 9 m
	Altitude 9 m
Código postal
Fontes e ligazóns
Código postal
Código postal	21680
OpenStreetMap	444799
VIAF	126702671
Freebase	/m/01sjcp
	Páxina WEB stade.de
	Descrito pola fonte Dicionario Enciclopédico Brockhaus e Efron ; Tema: Q24509976 ; Topographia Saxoniae Inferioris (en) ; Tema: Q113082067 ; Zedler, Großes vollständiges Universallexicon aller Wissenschaften und Künste ; Tema: Q113118475 ; Meyers Konversations-Lexikon, 4ª edición (1885–1890) ; Tema: Q112802900 ; Enciclopedia Xudía de Brockhaus e Efron ; Tema: Q24919667 ; Pequeno dicionario enciclopédico de Brockhaus e Efron ; Tema: Q24736379 ; Encyclopædia Britannica ; Tema: 1911 Encyclopædia Britannica/Stade (en)
	Wikidata G:Commons C:Commons

Stade (en baixo alemán Stood) é unha cidade de 47 579 habitantes, na Baixa Saxonia, Alemaña. É a capital do distrito (Landkreis) do mesmo nome do que forma parte xunto a Buxtehude e outras localidades menores.^[1]

Stade ostenta os títulos de "Cidade Hanseática" (Hansestadt) e "Municipio independente" (Selbständige Gemeinde). A igrexa de San Wilhadi conserva un valioso órgano monumental,^[2] ao igual que a igrexa de Santo Cosme e Damián.^[3] O centro alberga numerosos edificios históricos. O pequeno porto histórico hanseático é característico.^[4]

Xeografía

Stade atópase nun outeiro de area sólida que sobresae no val do río Elba. A paisaxe circundante é unha chaira inundable case plana. Entre Stade e Hamburgo está a rexión de Altes Land, que se estreita e a paisaxe ao nordeste chámase "Kehdingen".^[5]

Historia

Stade é unha das cidades máis antigas do norte de Alemaña. Os primeiros asentamentos humanos na zona de Stade remóntanse ao 30.000 a. C., pero a actual cidade foi fundada arredor do ano 800, preto dun antigo castelo saxón abandonado (Schwedenschanze).^[6] En 994 a cidade mencionouse por primeira vez debido a un ataque viquingo.

Até o século XIII, a importancia de Stade derivou da súa posición como único punto de paso do baixo Elba. A ruta comercial levaba desde a península de Xutlandia a través de Schleswig-Holstein até o porto de Itzehoe e atopaba as rutas comerciais a Paderborn e Hannover. Despois da extinción dos condes de Stade, a cidade pasou a mans de Henrique o León.^[7] En 1209, o emperador Odón IV concedeu a Stade os privilexios dunha cidade, tanto que o arcebispado de Bremen foi confirmado en 1236.^[8]

Na Idade Media Stade foi membro da Liga Hanseática, pero despois foi eclipsada por Hamburgo. En 1279 o municipio deuse a súa propia constitución, os "Estatutos de Stade". A reforma protestante foi introducida en 1522.

Idade Moderna e Contemporánea

Despois da Guerra dos Trinta Anos, Stade foi ocupado por Suecia en 1645 e formou parte de Suecia até 1712. A cidade serviu como capital dos territorios suecos no nordeste de Alemaña, e algúns dos edificios construídos polos suecos aínda están en uso na actualidade.

No grande incendio do 26 de maio de 1659 arderon dous terzos da cidade; foi reconstruída segundo o mesmo proxecto. En 1355 e en 1712 Stade foi golpeado pola epidemia da peste negra, que matou polo menos entre o 30 e o 40% da poboación.

Despois dunha breve ocupación por Dinamarca, Stade formou parte do principado de Hannover desde 1715 até 1866, cando este estado foi anexionado por Prusia. O goberno prusiano permitiu finalmente a expansión da cidade e o desenvolvemento da industria e do comercio. Stade recibiu unha conexión ferroviaria.

Durante o período nazi, os xudeus de Stade foron deportados e asasinados, cando non conseguiron escapar. Durante a Segunda guerra mundial, Stade foi lixeiramente afectado polos bombardeos aliados. Ao terminar a guerra, a cidade recibiu poboación do Leste.

Sitios de interese

O centro histórico é un dos máis fermosos de Alemaña. Situado na illa do río Schwinge e rodeado de antigas fortificacións suecas, ten moitas casas antigas con tramado de madeira. O pintoresco porto hanseático forma o núcleo do centro histórico, con numerosos bares de viño e restaurantes ao aire libre no verán.

Os edificios máis importantes son as dúas igrexas de Cosme e Damián e San Wilhadi, ambas medievais. O antigo concello foi construído despois do grande incendio de 1667. O goberno sueco legou o Schwedenspeicher (mercado) e a Zeughaus (casa de armamento). O mosteiro de San Xoán (Johanniskloster) está situado preto da igrexa dos Santos Cosme e Damián.