Here naverokê

Sedrenc

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Texteyê sedrencê
Kevirên sedrencê (ji çepê): şah, keleh, şalyar, leşker, hesp û fîl
Du yarîkerine sedrencê di nîgarokeke farîsî ya sedsala 16-an de
Wilhelm Steinitz, yekemîn qehremanê cîhanê yê sedrencê (1886).
Viswanathan Anand, qehremanê cîhanê yê sedrencê yê îro.

Sedrenc (ji sanskrît catír anga, "ji çar parçeyan pêkhatî anku, ji çar parçeyên leşkerî pêk tê: fîl, erebe, siwar û piyade)" [1], bi erebî û farisî: shatranj) kişik, şetrenc an jî şaxmat lîstikeke gelek kevn a ku ji Hindistanê hatî di sedsala şeşan de ji aliyê faris û ereban ve li Kurdistan û Ewropayê hate belavkirin. Ev lîstik ji bo du kesan e û her yek ji yarîkeran bi 16 keviran li ser texteyekî çargoşe dilîzin.

Sedema vê lîstikê ev e ku yarîkerek şahê yarîkerê din kiş bike heya ku şah nekaribe bi cih bike. Lê belê, koka lîstikê pir remzî ye: şerê di navbera yê spî û yê reş de, ronahî û tarî, roj û şev...

Kevirên sedrencê

[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]

Di lîstika sedrencê de 16 kevirên spî û 16 kevirên reş tên bikaranîn. Yarîkerê ku bi kevirên spî dilîze lîstikê destpê dike. Navên keviran ev in:

Texteyê sedrencê

[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]

Texteyê sedrencê çargoşe ye û ji 64 kareyên spî û reş pêk tê.

Sedrenc li Kurdistanê

[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]

Mîrê Botan, di dema Mem û Zînê de, bi sedrencê dileyize û Ehmedê Xanî wê tîne ser zimên.

Yaneyên sedrencê li Kurdistanê

[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]

Li Kurdistanê gelek yaneyên sedrencê hene. Du ji wan Yaneya Gare ya Dihokê û Yaneya Pêşmerge ya Silêmaniyê ne [2].

Yaneyeke sedrencê li Dihokê ye. Çend ji endamên vê yaneyê ev in: Karîn Kemal, Çinar Wirya, Zuha Mihemed û Mihina Se'ed.

Yaneya Pêşmerge

[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]

Yaneyeke sedrencê li Silêmaniya Başûrê Kurdistanê ye. Beşdarên di hinde qehremaniyên sedrencê de Îmam Hesen, Dilpak Îsma'îl, Rena Se'ed û Zeyne Basil in.

Qehremanên fermî yên cîhanê yên sedrencê

[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]

Șetrencê bi hevpeyivîn

[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]

Ew guhertoyek satrancê ye ku pêşbazvan bi e-nameyê tevgeran diguhezînin. Dema bersivê bi rojan tê pîvandin û lîstikek dikare meh an sal bidome.

Federasyona Satrancê ya Navneteweyî (ICCF) [3] ji organîzekirina Lîtikên Olîmpiyadê û Şampiyoniya Şetrencê ya Cîhanê bi hevpeyivîn.

Şampiyoniya Cîhanê ya ICCF

[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]

"Finala" ya Şampiyoniya Cîhanê pêşbirkek e ku diyar dike ku dê kî taca ekumenîkî bigire heya ku capa pêş de diyar bike ka kî dê şûna wî bigire.

Pêşbaziya di "Pêşpêkî" de dest pê dike, paşê "Nîvfinal" li dû "Namzedam" û di Finalê de bi dawî dibe.

#SalŞampiyonMilet
11950-1953Cecil Purdy Awistralya[4]
21956-1959Viacheslav Ragozin Rûsya[5]
31959-1962Alberic O'Kelly Belçîka[6]
41962-1965Vladimir Zagorovsky Rûsya[7]
51965-1968Hans Berliner DYA[8]
61968-1971Horst RittnerAlmanya Almanya[9]
71972-1976Jakob Estrin Rûsya[10]
81975-1980Jorn Sloth Danîmarka[11]
91977-1983Tonu Oim Estonya[12]
101978-1984Victor Palciauskas DYA[13]
111983-1989Fritz BaumbachAlmanya Almanya[14]
121984-1991Grigory Sanakoev Rûsya[15]
131989-1998Mikhail Umansky Rûsya[16]
141994-2000Tonu Oim Estonya[17]
151996-2002Gert Timmerman Holenda[18]
161999-2004Tunc HamaratAwistriya Awistriya[19]
172002-2007Ivar Bern Norwêc[20]
182003-2005Joop van Oosterom Holenda[21]
192004-2007Christophe Leotard Fransa[22]
202004-2011Pertti Lehikoinen Fînlenda[23]
212005-2008Joop van Oosterom Holenda[24]
222007-2010Aleksandr Dronov Rûsya[25]
232007-2010Ulrich StephanAlmanya Almanya[26]
242009-2011Marjan Semri Slovenya[27]
252009-2013Fabio Finocchiaro Îtalya[28]
262010-2014Ron Langeveld Holenda[29]
272011-2014Aleksandr Dronov Rûsya[30]
282013-2016Leonardo LjubicicXirwatistan[31]
292015-2018Aleksandr Dronov Rûsya[32]
302017-2019Andrey Kochemasov Rûsya[33]
312019-2022Fabian Stanach
Christian Muck
Ron Langeveld
Polonya
Awistriya Awistriya
Holenda
[34]
322020-2022Jon Edwards DYA[35]

Olîmpiyadên ICCF

[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]

Olîmpiyad tûrnûvayek e ku her welatek ku bi ICCF-ê ve girêdayî ye dikare tîmek ku ji 6 lîstikvanên birêkupêk û du cîgir pêk tê pêşkêş bike ku wê temsîl bike. Di du qonaxan de tê lîstin: Nîvfînal û Final.

#SalMadalyaya zêrMedalyaya zîvMedalyaya bronz
01.1949-1952 MecaristanÇêkoslovakya Swêd
02.1952-1955Çêkoslovakya SwêdAlmanya Almanya
03.1958-1961Yekîtiy a Sovyetê MecaristanYugoslavya
04.1962-1964Yekîtiy a SovyetêAlmanyaya Demokratîk Swêd
05.1965-1968ÇêkoslovakyaYekîtiy a SovyetêAlmanyaya Rojava
06.1968-1972Yekîtiy a SovyetêÇêkoslovakyaAlmanyaya Demokratîk
07.1972-1976Yekîtiy a Sovyetê Bulgaristan Keyaniya Yekbûyî
08.1977-1982Yekîtiy a Sovyetê Mecaristan Keyaniya Yekbûyî
09.1982-1987 Keyaniya YekbûyîAlmanyaya RojavaYekîtiy a Sovyetê
10.1987-1995Yekîtiy a SovyetêÎngilîstanAlmanyaya Demokratîk
11.1992-1999Çêkoslovakya
Almanya Almanya
Kanada
Skotlenda
12.1998-2004Almanya Almanya LîtvanyaLetonya
13.2004-2009Almanya Almanya Çekya Polonya
14.2002-2006Almanya Almanya Lîtvanya DYA
15.2006-2009 NorwêcAlmanya Almanya Holenda
16.2010-2016 ÇekyaAlmanya Almanya Fransa
17.2009-2012Almanya Almanya Spanya Îtalya
18.2012-2016Almanya Almanya Slovenya Spanya
19.2016-2021 BulgaristanAlmanya Almanya Çekya
Polonya
20.2016-2019Almanya Almanya Rûsya Spanya
21.2020-2023Almanya Almanya Lûksembûrg DYA