Alan King

Alan King
	; Alan king (1966)
Imię i nazwisko	Irwin Alan Kniberg
Data i miejsce urodzenia	26 grudnia 1927 ; Nowy Jork
Data i miejsce śmierci	9 maja 2004 ; Nowy Jork
Zawód	aktor, komik
Współmałżonek	Jeanette Sprung (1947–2004; jego śmierć)
Lata aktywności	1942–2004
	Multimedia w Wikimedia Commons

Alan King, właśc. Irwin Alan Kniberg (ur. 26 grudnia 1927 w Nowym Jorku, zm. 9 maja 2004 tamże) – amerykański aktor, komik, satyryk, producent i scenarzysta.

Życiorys

Urodził się w Nowym Jorku^[1] jako syn rosyjskich imigrantów pochodzenia żydowskiego Minnie (z domu Solomon) i Bernarda Kniberga^[2]. Miał starszą siostrę Anitę (1922–1989)^[3]. Pierwsze lata życia spędził na Lower East Side na Manhattanie. Później rodzina Kinga przeniosła się na Brooklyn^[4]. King radził sobie w trudnych dzielnicach dzięki poczuciu humoru i za drobne pieniądze popisywał się na ulicznych rogach, naśladując znane osoby. Jako piętnastolatek porzucił szkołę średnią, by występować z programem komediowym w hotelu Gradus w górach Catskill. Pracował jako konferansjer w hotelu, teatrze rewiowym (typu burleska) w Kanadzie, a jednocześnie toczył walki jako zawodowy bokser. Z powodu złamanego nosa King postanowił porzucić boks i skupić się na karierze komediowej. Pracował jako odźwierny w klubie nocnym Leon and Eddie’s, występując jednocześnie na scenie pod nazwiskiem boksera, który go pokonał – King^[5].

Początkowo występował w klubach, od lat 50. także w telewizji; zaliczył ponad 90 występów w programie The Ed Sullivan Show, ponadto w programach Perry’ego Como i Garry’ego Moore’a.

W 1956 zadebiutował na Broadwayu^[6].

Był także producentem filmowym, teatralnym i telewizyjnym. Autor książek, m.in. Anyone Who Owns His Own Home Deserves One (1962) i Help! I’m a Prisoner in a Chinese Bakery (1964). W ostatnich latach życia zajmował się także działalnością filantropijną.

1 lutego 1947 zawarł związek małżeński z Jeanette Sprung, z którą miał dwóch synów, Roberta i Andrew, oraz córkę Elainie Ray.

King, który namiętnie palił cygara (o czym od czasu do czasu wspominał w swoich występach), zmarł na raka płuc 9 maja 2004 w ośrodku Memorial Sloan-Kettering Cancer Center na Manhattanie w wieku 76 lat. Jego pamięci zadedykowano film Święta last minute (ang. Christmas with the Kranks)^[7].

Filmografia

Filmy

1955: Cała naprzód (Hit the Deck) jako patrol brzegowy
1956: Cud w deszczu (Miracle in the Rain) jako sierżant Gilbert „Gil” Parker
1956: Dziewczyna, którą zostawił (The Girl He Left Behind) jako Maguire
1957: Historia Heleny Morgan (The Helen Morgan Story) jako Benny Weaver
1961: Na skrzypcach (On the Fiddle) jako sierżant techniczny Buzzer
1968: Żegnaj Braverman (Bye Bye Braverman) jako rabin
1971: Taśmy prawdy (The Anderson Tapes) jako Angelo
1978: Jak poderwać dziewczyny! (How to Pick Up Girls!) jako Manny Shiller
1980: Co jest grane (Just Tell Me What You Want) jako Max Herschel
1980: Książę wielkiego miasta (Prince of the City) – w roli samego siebie (cameo, niewymieniony w czołówce)
1982: Brutalna gra (I, the Jury) jako Charles Kalecki
1982: Autor! Autor! (Author! Author!) jako Kreplich
1983: Chory z miłości (Lovesick) jako dr Lionel Gross
1985: Oko kota (Cat’s Eye) jako dr Vinny Donatti
1985: Mówisz do mnie? (You Talkin’ to Me?) – w roli samego siebie
1988: Echa wspomnień (Memories of Me) jako Abe Polin
1989: Wrogowie (Enemies, a Love Story) jako Rabbi Lembeck
1990: Fajerwerki próżności (The Bonfire of the Vanities) jako Arthur Ruskin
1991: Mroki miasta (Night and the City) jako Ira „Boom Boom” Grossman
1995: Kasyno (Casino) jako Andy Stone
1998: Dzielny mały Toster jedzie na Marsa (The Brave Little Toaster Goes to Mars) jako Najwyższy Dowódca (głos)
2001: Godziny szczytu 2 (Rush Hour 2) jako Steven Reign
2002: Miasto słońca (Sunshine State) jako Murray Silver
2004: Mind the Gap jako Herb Schweitzer

Seriale

1991: Złotka (The Golden Girls) jako Mel Bushman, chłopak Blanche, z którym raz się schodziła, a raz rozstawała
1993: Prawo i porządek (Law & Order) jako Jonathan Shapiro
1994: Roseanne jako Sid
1998: Murphy Brown jako Bóg
1999: Szpital Dobrej Nadziei (Chicago Hope) jako Larry Lensky
1999: Sprawy rodzinne (Family Law) jako Hy Adlin
2000: Głowa rodziny (Family Guy) jako Don (głos)

Przypisy

↑ Alan King. Rotten Tomatoes. [dostęp 2026-07-12]. (ang.).
↑ Alan King Biography (1927–2004). Film Reference. [dostęp 2026-07-12]. (ang.).
↑ John Wright: Alan King (1927–2004). Find a Grave. [dostęp 2026-07-10]. (ang.).
↑ Comic Alan King dead at 76, „Variety”, 9 maja 2004 [dostęp 2026-07-10] (ang.).
↑ DickD. Vosburgh DickD., Master of the 'angry' comic monologue, „The Independent”, 21 maja 2004 [dostęp 2026-07-10] (ang.).
↑ Alan King. Internet Broadway Database. [dostęp 2026-07-12]. (ang.).
↑ BruceB. Weber BruceB., Alan King, Comic With Chutzpah, Dies at 76, „The New York Times”, 10 maja 2004 [dostęp 2026-07-10] (ang.).

Linki zewnętrzne

Alan King (1927–2004) w bazie IMDb (ang.)
Alan King w bazie Filmweb
Alan King w bazie Notable Names Database (ang.)

[1] Alan King. Rotten Tomatoes. [dostęp 2026-07-12]. (ang.).

[2] Alan King Biography (1927–2004). Film Reference. [dostęp 2026-07-12]. (ang.).

[3] John Wright: Alan King (1927–2004). Find a Grave. [dostęp 2026-07-10]. (ang.).

[4] Comic Alan King dead at 76, „Variety”, 9 maja 2004 [dostęp 2026-07-10] (ang.).

[5] DickD. Vosburgh DickD., Master of the 'angry' comic monologue, „The Independent”, 21 maja 2004 [dostęp 2026-07-10] (ang.).

[6] Alan King. Internet Broadway Database. [dostęp 2026-07-12]. (ang.).

[7] BruceB. Weber BruceB., Alan King, Comic With Chutzpah, Dies at 76, „The New York Times”, 10 maja 2004 [dostęp 2026-07-10] (ang.).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]