Austin Russell
.jpg) Austin Russell w 2018 roku | |
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Zawód, zajęcie |
przedsiębiorca, wynalazca, były prezes Luminar Technologies |
Austin Russell (ur. 14 marca 1995 w Newport Beach) – amerykański przedsiębiorca, wynalazca i były prezes (CEO) obecnie niewypłacalnej firmy Luminar Technologies.[1] Luminar specjalizuje się w technologii lidar i percepcji maszynowej, wykorzystywanej głównie w samochodach autonomicznych. W grudniu 2020 roku Luminar wszedł na giełdę Nasdaq, co przejściowo uczyniło Russella miliarderem, choć jego majątek pochodził głównie ze sprzedaży akcji dokonanej przed upadkiem firmy.[2] W maju 2023 roku Russell rozpoczął negocjacje w sprawie przejęcia większościowego pakietu akcji tygodnika „Forbes”, jednak transakcja upadła w listopadzie tego samego roku, po tym jak Russell nie był w stanie sfinansować transakcji.[3] W grudniu 2025 roku Luminar ogłosiło upadłość na podstawie rozdziału 11 amerykańskiego prawa upadłościowego, a Russell stał się przedmiotem postępowań sądowych dotyczących obowiązków ujawnienia dokumentów w postępowaniu upadłościowym, zaległej pożyczki osobistej oraz zarzutów związanych z zatrudnieniem.[4] Jego posiadłość w Pacific Palisades (zakupiona za 83 mln dolarów w 2021 roku) została zniszczona w styczniu 2025 roku podczas pożaru Palisades Fire, a następnie uznana za zagrożenie publiczne (ang. public nuisance).[5]
Wczesne życie i edukacja
[edytuj | edytuj kod]Russell dorastał w Newport Beach w Kalifornii.[6] Według doniesień już w wieku dwóch lat potrafił wyrecytować układ okresowy pierwiastków, a w przedszkolu za swojego idola uważał Billa Gatesa. Gdy miał 13 lat, rodzice odmówili mu kupna telefonu; w ciągu trzech miesięcy przerobił przenośną konsolę Nintendo na prototyp telefonu.[7] W tym samym wieku złożył swój pierwszy patent, a dwa lata później opracował i opatentował wirtualną klawiaturę podłączaną przez Bluetooth.[7] Uczęszczał do szkoły St. Margaret’s Episcopal School, którą ukończył w 2013 roku.[8] W czasie nauki w liceum studiował również w Beckman Laser Institute na Uniwersytecie Kalifornijskim w Irvine.[9] Po maturze rozpoczął studia z fizyki na Uniwersytecie Stanforda, które porzucił po trzech miesiącach, aby skoncentrować się na swojej firmie.[10]
Luminar Technologies
[edytuj | edytuj kod]Założenie i rozwój
[edytuj | edytuj kod]Russell założył Luminar w 2012 roku, jeszcze w czasie nauki w liceum.[10] Firma spędziła pierwsze pięć lat w trybie stealth. Zamiast kupować gotowe komponenty, Russell samodzielnie zaprojektował i wytwarzał elementy lidarowe.[11] W 2013 roku otrzymał stypendium Thiel Fellowship (100 000 dolarów), co pozwoliło mu porzucić studia i zająć się firmą pełnoetatowo.[12]
Wejście na giełdę
[edytuj | edytuj kod]3 grudnia 2020 roku Luminar wszedł na giełdę Nasdaq.[13] Udziały Russella (około jednej trzeciej kapitału) były warte 2,4 mld dolarów, co uczyniło go najmłodszym miliarderzem na świecie, który samodzielnie dorobił się majątku.[14] Został również przewodniczącym rady dyrektorów.[13] Choć obecnie nie jest już miliarderem, był najmłodszym miliarderem w historii (w wieku 25 lat), a tytuł ten dzierżył od 2020 do 2022 roku.[15]
Sprzedaż akcji
[edytuj | edytuj kod]1 lipca 2021 roku Russell sprzedał 10,5 miliona akcji po 21 dolarów za sztukę, uzyskując około 220,5 miliona dolarów przychodu.[2] Kolejne raporty SEC wskazywały na regularne zakupy akcji w latach 2022–2023, a w maju 2023 roku Russell posiadał około 26,9% kapitału firmy.[2]
14 maja 2025 roku Luminar ogłosił, że Russell rezygnuje z funkcji prezesa i przewodniczącego rady dyrektorów ze skutkiem natychmiastowym, w następstwie dochodzenia komitetu audytu dotyczącego kodeksu postępowania.[16]
15 grudnia 2025 roku Luminar ogłosiło upadłość na podstawie rozdziału 11.[17]
Sprawy prawne i upadłość
[edytuj | edytuj kod]Upadłość Luminar i sprzedaż aktywów
[edytuj | edytuj kod]W toku postępowania upadłościowego główne aktywa lidarowe Luminar sprzedano firmie MicroVision, Inc. za 33 miliony dolarów.[18] Dodatkowo spółka zależna Luminar Semiconductor (LSI) została przejęta przez Quantum Computing Inc. za 110 milionów dolarów.[19]
Spór o wezwanie i obrazowanie cyfrowe
[edytuj | edytuj kod]W styczniu 2026 roku prawnicy Luminar złożyli wniosek nadzwyczajny, w którym zarzucili Russellowi wielokrotne utrudnianie dostępu do firmowych urządzeń i danych osobowych niezbędnych do oceny roszczeń wobec niego.[4] Według wniosku pracownicy Russella celowo wprowadzali w błąd śledczych co do jego miejsca pobytu, a ochrona w jego posiadłości miała kilkakrotnie kłamać, że go nie ma w domu. W załączonej wiadomości e-mail prawnik z kancelarii Weil, Gotshal & Manges napisał: „Będzie unikał doręczenia tak długo, jak to możliwe. W rzeczywistości był w domu, gdy próbowano go ostatnim razem, a ochroniarz po prostu skłamał”.[4]
Russell za pośrednictwem swojego adwokata (Leonarda Shulmana) zapewniał o współpracy, domagając się jednak gwarancji ochrony danych osobowych. Shulman powiedział TechCrunch: „Firma odmówiła, więc zastosujemy się do procedur ustanowionych przez sąd”.[4] Russell twierdził, że biegły sądowy został wysłany do jego domu „bez zapowiedzi” w Nowy Rok, „gdy spałem”, i zaprzeczył, jakoby nie współpracował.[4]
Pozew zbiorowy (securities class action)
[edytuj | edytuj kod]23 lipca 2025 roku złożono federalną skargę zbiorową przeciwko Luminar, Austinowi Russellowi i innym członkom zarządu.[20] Pozew, wniesiony w imieniu inwestorów, którzy nabyli papiery wartościowe Luminar w okresie od 20 marca do 14 maja 2025 roku, zarzuca Russellowi naruszenie sekcji 10(b) i 20(a) Ustawy o Giełdzie Papierów Wartościowych z 1934 roku oraz Reguły 10b-5.[20] Skarga wskazuje, że Russell składał fałszywe i wprowadzające w błąd oświadczenia na temat perspektyw biznesowych Luminar, jednocześnie zatajając, że jest przedmiotem dochodzenia komitetu audytu rady dyrektorów w związku z jego postępowaniem.[20] 14 maja 2025 roku Luminar ogłosiło, że Russell zrezygnował z funkcji prezesa, dyrektora generalnego i przewodniczącego rady dyrektorów „ze skutkiem natychmiastowym, po dochodzeniu komitetu audytu dotyczącego kodeksu postępowania i etyki”.[20]
Pożyczka Crescent Cove
[edytuj | edytuj kod]23 stycznia 2026 roku spółka Crescent Cove Opportunity Lending LLC pozwała Russella w Sądzie Najwyższym hrabstwa Los Angeles o zaległą pożyczkę osobistą.[21] Sprawa nosi numer 26SMCV00415 i została przydzielona sędzi Lisa K. Sepe-Wiesenfeld.[21] Russell pożyczył pieniądze od Jun Hong Henga, byłego dyrektora Luminar. Crescent Cove zainicjowała postępowanie egzekucyjne wobec trustów osobistych Russella.[21]
Próba zakupu „Forbesa”
[edytuj | edytuj kod]W maju 2023 roku Russell rozpoczął negocjacje w sprawie nabycia 82% udziałów w tygodniku „Forbes”, wyceniając spółkę na 800 milionów dolarów.[22] Transakcja miała objąć także pozostałe udziały rodziny Forbes, które nie zostały sprzedane wcześniej inwestorowi z Hongkongu.[23] Rosyjski oligarcha Magomed Musajew twierdził, że stoi za tą próbą przejęcia.[24] W listopadzie 2023 roku poinformowano, że umowa upadła, ponieważ Russell nie był w stanie sfinansować transakcji.[3]
Filantropia
[edytuj | edytuj kod]1 stycznia 2022 roku Russell przekazał 4 miliony dolarów na akcję Team Seas, umożliwiając osiągnięcie celu zbiórki (30 milionów dolarów).[25] W 2021 roku ofiarował 70 milionów dolarów na rzecz Central Florida Foundation, co umieściło go w gronie 50 najhojniejszych filantropów roku.[26]
Wyróżnienia
[edytuj | edytuj kod]Życie prywatne i majątek
[edytuj | edytuj kod]Nieruchomości
[edytuj | edytuj kod]W lipcu 2021 roku Russell kupił rezydencję przy 1601 San Onofre Drive w Pacific Palisades (Los Angeles) za 83 miliony dolarów – najdroższą nieruchomość w historii tej dzielnicy.[5] Dom został wykorzystany jako plan filmowy w czwartym sezonie serialu „Succession” HBO.[5] Został zniszczony w styczniu 2025 roku podczas pożaru Palisades Fire.[5] W październiku 2025 roku nieruchomość została uznana za zagrożenie publiczne (ang. public nuisance) z powodu zalegających gruzów. Pełnomocnik Russella, Jon Mansfield, poinformował, że Russell początkowo zrezygnował z rządowego programu usuwania gruzu, obawiając się zniszczenia materiałów budowlanych, a gdy zmienił zdanie (po wycenie prywatnego sprzątania na 500–600 tys. dolarów), było już za późno na ponowną rejestrację.[5] Nieruchomość ostatecznie weszła w stan przedforeclosure.[5]
Pojazdy
[edytuj | edytuj kod]W lutym 2026 roku na aukcji samochodów powypadkowych pojawił się McLaren Elva, który wcześniej należał do Russella.[31] Pojazd ten (limitowana seria 149 egzemplarzy, nowy o wartości ok. 2 mln dolarów) odniósł uszkodzenia przedniej części oraz układu Active Air Management System.[31]
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Ropes & Gray – ogłoszenie upadłości Luminar
- 1 2 3 SEC Form 4 – transakcje insidera Austina Russella
- 1 2 Axios – upadek umowy na zakup Forbes
- 1 2 3 4 5 TechCrunch – Luminar oskarża założyciela o utrudnianie postępowania
- 1 2 3 4 5 6 The Real Deal – posiadłość Russella uznana za zagrożenie publiczne
- ↑ Joann S. Lublin, Where a Young Billionaire Learned Some Old Lessons [online], Wall Street Journal, 20 marca 2021 [dostęp 2026-05-17] (ang.).
- 1 2 Geekfence Editor, Jak zostać miliarderem przed 30? Historia najmłodszego miliardera, Austina Russell [online], Startupy, przedsiębiorczość i nowinki technologiczne [dostęp 2023-05-15] (pol.).
- ↑ Elysse James, 2013 top graduate: Austin Russell [online], Orange County Register, 16 czerwca 2013 [dostęp 2026-05-17] (ang.).
- ↑ Alan Ohnsman, A 22-Year-Old CEO Has A Vision For Making Self-Driving Cars A Reality [online], Forbes, 13 kwietnia 2017 [dostęp 2026-05-17] (ang.).
- 1 2 Mike Vogel, Orlando's self-driving startup, Luminar Technologies [online], Florida Trend, 26 sierpnia 2019 [dostęp 2026-05-17] (ang.).
- ↑ Phillip E. Ross, 22-Year-Old Lidar Whiz Claims Breakthrough [online], IEEE Spectrum, 19 maja 2017 [dostęp 2026-05-17] (ang.).
- ↑ Megan Rose Dickey, Peter Thiel Is Giving These 20 Teenagers $100,000 To Drop Out Of School And Start A Company [online], Business Insider, 9 maja 2013 [dostęp 2026-05-17] (ang.).
- 1 2 Matt Grossman, Luminar Rises in Market Debut, Making 25-Year-Old Founder a Billionaire [online], Wall Street Journal, 3 grudnia 2020 [dostęp 2026-05-17] (ang.).
- ↑ Alan Ohnsman, Alexandra Sternlichtsher, Meet The World's Newest—And Youngest— Billionaire: Luminar's Austin Russell [online], Forbes, 3 grudnia 2020 [dostęp 2026-05-17] (ang.).
- ↑ Kenrick Cai, How Alexandr Wang Turned An Army Of Clickworkers Into A $7.3 Billion AI Unicorn [online], Forbes, 11 kwietnia 2023 [dostęp 2025-09-17] (ang.).
- ↑ Aileen (Smith) McAdams, Luminar Announces Leadership Transition [online], Luminar Press Releases, 14 maja 2025 [dostęp 2026-05-17] (ang.).
- ↑ Sean O'Kane, Lidar-maker Luminar files for bankruptcy [online], TechCrunch, 15 grudnia 2025 [dostęp 2026-05-17] (ang.).
- ↑ MicroVision – ogłoszenie przejęcia aktywów Luminar
- ↑ Nasdaq – Quantum Computing przejmuje LSI
- 1 2 3 4 Pozew zbiorowy – Yskollari przeciwko Luminar i innym (sygn. 6:25-cv-01384)
- 1 2 3 Kalendarz sądowy – Crescent Cove przeciwko Russell
- ↑ Sara Fischer, Forbes acquired by Luminar Technologies' Austin Russell [online], Axios, 12 maja 2023 [dostęp 2026-05-17] (ang.).
- ↑ Alexandra Bruell, Automotive Tech Billionaire Austin Russell to Acquire Majority Stake in Forbes [online], The Wall Street Journal, 12 maja 2023 [dostęp 2026-05-17] (ang.).
- ↑ Catherine Belton, Todd C. Frankel, Elizabeth Dwoskin, Russian tycoon claims he is behind Forbes purchase, audiotapes show [online], Washington Post, 20 października 2023 [dostęp 2026-05-17] (ang.).
- ↑ Vitasta Singh, MrBeast's TeamSeas Reaches Its 30 Million Target Thanks to a Surprise Benefactor [online], EssentiallySports, 2 stycznia 2022 [dostęp 2026-05-17] (ang.).
- ↑ 26-Year-Old's $70 Million Donation Puts Him on the List of Top Donors of 2021 [online], The Chronicle of Philanthropy, 8 lutego 2022 [dostęp 2026-05-17] (ang.).
- ↑ Jamie Condliffe, Pioneers [online], MIT Technology Review, 2017 [dostęp 2026-05-17] (ang.).
- ↑ 30 Under 30 Youngest [online], Forbes, 2018 [dostęp 2026-05-17] (ang.).
- ↑ Austin Russell – 2021 40 Under 40 [online], Fortune, 2021 [dostęp 2026-05-17] (ang.).
- ↑ Alisa Priddle, The 2022 MotorTrend Power List Is Here! [online], MotorTrend, 13 grudnia 2021 [dostęp 2026-05-17] (ang.).
- 1 2 The Drive – McLaren Elva wystawiony na aukcji
