Płytka płciowa

Anatomia pająka, płytka płciowa zaznaczona jako epigyne

Trzytypy budowy płytek płciowych (a) Pirata montanus, (b) Trabeops aurantiacus, (c) Geolycosa pikei

Schemat podstawowego planu budowy systemu płciowego samicy płytkowców

Płytka płciowa (epigynum, epigyne) – struktura anatomiczna u samic pająków płytkowych, umożliwiająca kopulację i zapłodnienie jedynie przedstawicielom tego samego gatunku.

Budowa

Płytka płciowa to zesklerotyzowana struktura na powierzchni ciała pająka, znajdująca się na brzusznej stronie odwłoka, jest zbudowana z chityny, znajduje się nad otworem płciowym u samic pająków płytkowych (większość gatunków), pozwala na wprowadzenie samcowi nogogłaszczka, a dokładnie jego szczytu – embolusa do jednego z dwóch otworów płciowych, który jest tego samego gatunku co samica, na zasadzie podobnej do budowy zamka i klucza, co poprzeda zaczepienie bulbusa o wyrostki płytki płciowej.

Za płytką płciową wewnątrz ciała znajduje się kanalik kopulacyjny, a za nim spermateka, od niej kolejny kanalik prowadzi do jajowodu, a ten do jajnika.

Pająki, które nie mają zewnętrznej płytki płciowej należą do grupy Haplogynae, a odpowiednik tej struktury znajduje się wewnątrz ich ciała.

Galeria

• 
  Paraphidippus aurantius
• 
  Hakka himeshimensis
• 
  Colonus puerperus
• 
  Hentzia chekika
• 
  Isopeda sp.
• 
  Marpissa dentoides

Bibliografia

• HeikoH. Bellmann HeikoH., Pająki i inne pajęczaki, IzabelaI. Hajdamowicz, WojciechW. Staręga, LarsL. Wilkers (red.), Wydanie zaktualizowane, Spotkania z Przyrodą, Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2021, ISBN 978-83-7763-486-8 .
• AntonínA. Kůrka AntonínA., MilanM. Řezáč MilanM., RudolfR. Macek RudolfR., JanJ. Dolanský JanJ., Pavouci České republiky, wyd. Vydání 1, Atlas, Praha: Academia, 2015, ISBN 978-80-200-2384-1  (cz.).