 | |
.jpg) Googleplex – siedziba przedsiębiorstwa | |
| Państwo | |
|---|---|
| Stan | |
| Siedziba | |
| Data powstania |
4 września 1998[1] |
| Forma prawna | |
| Dyrektor | |
| Udziałowcy | |
| Strona internetowa | |
Google LLC[2] (dawniej Google Inc.) – amerykańskie przedsiębiorstwo informatyczne. Sztandarowym produktem spółki jest wyszukiwarka Google, a deklarowaną misją – „uporządkowanie światowych zasobów informacji tak, by stały się powszechnie dostępne i użyteczne dla każdego”[3].
Przedsiębiorstwo jest jednym z najbardziej wpływowych na świecie[4] i pełni rolę monopolisty m.in. na rynku reklamy internetowej[5]. Spółka Alphabet Inc., do której należy Google, jest częścią tzw. Wielkiej Piątki. Firma znana jest także z nieformalnej kultury organizacyjnej oraz dawnej dewizy don't be evil („nie czyń zła”).
Historia
[edytuj | edytuj kod]Początki (1996–2004)
[edytuj | edytuj kod]Larry Page i Siergiej Brin, doktoranci Uniwersytetu Stanforda, rozpoczęli w 1996 roku prace nad wyszukiwarką BackRub, wykorzystującą algorytm PageRank do oceny stron na podstawie powiązań hipertekstowych[2]. 4 września 1998 roku zarejestrowali przedsiębiorstwo Google Inc., a jedną z pierwszych inwestycji był czek na 100 tys. dolarów od Andy’ego Bechtolsheima, współzałożyciela Sun Microsystems. W 1999 roku spółka pozyskała 25 mln dolarów od funduszy inwestycyjnych Sequoia Capital i Kleiner Perkins[6].
W 2000 roku Google uruchomiło system reklamowy AdWords, który stał się głównym źródłem przychodów firmy. W 2001 roku stanowisko dyrektora generalnego objął Eric Schmidt, podczas gdy Page i Brin zachowali funkcje kierownicze. 1 kwietnia 2004 roku spółka udostępniła pocztę Gmail z bezprecedensowym 1 GB darmowej przestrzeni, a 19 sierpnia 2004 roku zadebiutowała na giełdzie NASDAQ, sprzedając akcje po 85 dolarów i osiągając wycenę około 23 mld dolarów[6]. Główna siedziba spółki mieści się w Mountain View w Kalifornii, na terenie wcześniej należącym do przedsiębiorstwa Silicon Graphics.
Wzrost i przejęcia (2005–2014)
[edytuj | edytuj kod]W kolejnych latach Google poszerzało działalność poprzez liczne przejęcia. W lutym 2005 roku uruchomiło serwis Mapy Google, a w lipcu kupiło za około 50 mln dolarów startup Android Inc., twórcę przyszłego systemu operacyjnego dla telefonów[7]. W październiku 2006 roku za 1,65 mld dolarów przejęło serwis YouTube, a w 2007 roku ogłosiło zakup firmy reklamowej DoubleClick za 3,1 mld dolarów, sfinalizowany w 2008 roku[6]. 2 września 2008 roku zadebiutowała przeglądarka Google Chrome, a wraz z sojuszem Open Handset Alliance firma wprowadziła pierwszy smartfon z systemem Android.
W 2011 roku Larry Page ponownie objął stanowisko dyrektora generalnego, zastępując Schmidta. W tym samym roku Google ogłosiło przejęcie Motorola Mobility za 12,5 mld dolarów, motywowane głównie chęcią pozyskania patentów chroniących system Android[8].
Alphabet i era sztucznej inteligencji (od 2015)
[edytuj | edytuj kod]10 sierpnia 2015 roku Larry Page ogłosił utworzenie holdingu Alphabet Inc., którego Google stało się główną spółką zależną. Dyrektorem generalnym Google został Sundar Pichai, a Page i Brin objęli kierownictwo Alphabetu[6]. W grudniu 2019 roku obaj założyciele wycofali się z bieżącego zarządzania, a Pichai stanął na czele zarówno Google, jak i Alphabetu[9].
Od 2016 roku firma przyjęła strategię rozwoju skoncentrowaną na sztucznej inteligencji. W kwietniu 2023 roku połączyła zespoły badawcze Google Brain i DeepMind w dział Google DeepMind[10]. W odpowiedzi na popularność konkurencyjnego ChatGPT w marcu 2023 roku udostępniła chatbota Bard, a w grudniu 2023 roku zaprezentowała multimodalny model Gemini[11].
Pochodzenie nazwy
[edytuj | edytuj kod]Nazwa „Google” powstała jako zniekształcona forma słowa „googol”. Twórcą tego terminu był Milton Sirotta, a spopularyzował go amerykański matematyk i wuj Sirotty, Edward Kasner. „Googol” oznacza liczbę 10100 (w zapisie dziesiętnym jedynka i 100 zer).
Jesienią 1997 r. Brin i Page potrzebowali nowej nazwy dla wyszukiwarki BackRub. O pomoc poprosili Seana Andersona, kolegę z pokoju Page’a, który miał za zadanie wypisywać na tablicy wszystkie słowa jakie przyjdą mu do głowy. W końcu, 15 września 1997, podczas którejś sesji Sean zaproponował Googolplex, uzasadniając ten wybór w następujący sposób: „Staracie się opracować produkty, które pozwoliłyby ludziom na przeszukiwanie dużej ilości danych a googol to przecież ogromna liczba”. Larry, któremu spodobała się nazwa, sprawdził, czy domena jest wolna i jeszcze tego wieczora ją zarejestrował[12], nawet nieświadomy błędu, który popełnił wpisując „google”, a następnie nową nazwę wypisał na tablicy w pokoju. Rano Tamara Munzner dopisała „chyba miało być googol?”. Prawidłowa nazwa była już zarejestrowana od dwóch i pół roku[13].
Początkowo wyszukiwarka działała na serwerach amerykańskiego Uniwersytetu Stanforda, w domenie google.stanford.edu, do czasu rejestracji google.com 15 września 1997. Rejestracja przedsiębiorstwa nastąpiła rok później, 4 września 1998. Pierwszym w historii wsparciem finansowym udzielonym Google była kwota stu tysięcy dolarów, przekazana jeszcze przed faktycznym założeniem przedsiębiorstwa Google Inc. Ofiarodawcą był Andy Bechtolsheim, współzałożyciel Sun Microsystems i było to finansowanie na zasadzie anioła biznesu. Jedna z wersji pochodzenia nazwy google mówi, że to właśnie Bechtolsheim popełnił błąd, wpisując firmę na przekazywanym czeku opiewającym na sumę 100 tys. dolarów.
Produkty i usługi
[edytuj | edytuj kod]
Najważniejszym produktem Google pozostaje internetowa wyszukiwarka, a głównym źródłem przychodów spółki są usługi reklamowe Google Ads (do 2018 roku pod nazwą AdWords) oraz AdSense.
Do najpopularniejszych usług internetowych firmy należą poczta Gmail, serwisy mapowe Mapy Google i Google Earth, platforma wideo YouTube, dysk sieciowy Dysk Google, Tłumacz Google oraz pakiet narzędzi biurowych Google Workspace, obejmujący między innymi Dokumenty i komunikator Google Meet i system Android
Na rynku oprogramowania sztandarowymi produktami Google są przeglądarka Google Chrome, od lat najpopularniejsza na świecie[14], oraz Android, dominujący system operacyjny smartfonów[15]. Firma rozwija też lekki system Chrome OS, sklep z aplikacjami Google Play oraz platformę chmurową Google Cloud, trzecią pod względem wielkości na świecie po Amazon Web Services i Microsoft Azure[16].
Google produkuje również sprzęt, w tym smartfony i inne urządzenia z serii Pixel oraz sprzęt dla inteligentnego domu Nest. Coraz większą rolę w ofercie firmy odgrywają produkty oparte na sztucznej inteligencji, takie jak Asystent Google oraz rodzina modeli Gemini.
Kontrowersje
[edytuj | edytuj kod]Działalność Google budzi kontrowersje przede wszystkim w związku ze sposobem gromadzenia i przetwarzania danych użytkowników, dominującą pozycją rynkową oraz zarzutami o wspieranie cenzury.
W 2012 roku ujednolicenie polityki prywatności obejmującej kilkadziesiąt usług Google spotkało się z krytyką europejskich organów ochrony danych, w tym francuskiego CNIL, które zarzuciły firmie nieprzejrzystość zasad przetwarzania danych[17]. 13 maja 2014 roku Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że obywatele Unii Europejskiej mają prawo żądać usunięcia z wyników wyszukiwania informacji na swój temat, czyli tzw. „prawa do bycia zapomnianym”, które firma wcześniej uznawała za formę cenzury[18].
Google wielokrotnie było przedmiotem postępowań antymonopolowych. Komisja Europejska nałożyła na firmę trzy grzywny: 2,42 mld euro w 2017 roku za faworyzowanie własnej porównywarki cen Google Shopping, 4,34 mld euro w 2018 roku za praktyki związane z systemem Android oraz 1,49 mld euro w 2019 roku za ograniczanie konkurencji w reklamie AdSense, a we wrześniu 2025 roku dołożyła kolejne 2,95 mld euro za nadużycia na rynku technologii reklamowych[19][20]. W 2024 roku amerykański sąd federalny uznał wyszukiwarkę Google za nielegalny monopol na rynku wyszukiwania, między innymi z powodu umów zapewniających jej status domyślnej wyszukiwarki[21][22].
W sierpniu 2017 roku Google zwolniło inżyniera Jamesa Damore'a po opublikowaniu przez niego wewnętrznej notatki kwestionującej firmowe programy na rzecz różnorodności, w której sugerował, że niedobór kobiet w branży technologicznej wynika częściowo z naturalnych różnic, a nie wyłącznie z dyskryminacji. Sprawa wywołała debatę o wolności słowa i kulturze organizacyjnej w spółce, a w 2018 roku Damore wniósł przeciwko Google pozew, zarzucając jej dyskryminację osób o konserwatywnych poglądach