Urojana
| Urojana | |
| Gaede, 1915 | |
| Systematyka | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Typ | |
| Gromada | |
| Rząd | |
| Podrząd | |
| Infrarząd | |
| Nadrodzina | |
| Rodzina | |
| Podrodzina | |
| Rodzaj |
Urojana |
| Typ nomenklatoryczny | |
|
Urojana eborea Gaede, 1915 | |
Urojana – rodzaj motyli z rodziny Eupterotidae i podrodziny Janinae. Obejmuje dwa opisane gatunki. Zamieszkują Afrykę.
Morfologia
[edytuj | edytuj kod]Motyle średnich rozmiarów. Ubarwienie ciała i tła skrzydeł jest kremowobeżowe[1].
Głowa ma podwójnie grzebykowane czułki, przy czym u samic wypustki członów są krótsze niż u samców[1].
Skrzydła samic są szersze niż u samców. Przednie skrzydło jest trójkątne z łukowatą krawędzią przednią, zaokrąglonym wierzchołkiem, wklęśnięciem pod wierzchołkiem (małym u samca i dużym u samicy), delikatnie zafalowaną i silnie kątowo zgiętą na drugiej gałęzi żyłki medialnej krawędzią zewnętrzną oraz zaokrąglonym kątem tylnym. W jego użyłkowaniu nie występuje wspólny trzonek dla czwartej i piątej gałęzi żyłki radialnej. Tylne skrzydło jest rombowate, o wystającym i kątowo na drugiej gałęzi żyłki medialnej zagiętym brzegu zewnętrznym. Na wierzchu obu par skrzydeł u samca występują oliwkowobrązowe przepaski zaśrodkowa i przedkrawędziowa, na przednim także ciemnobrązowe, prawie prostokątne znaki w komórce dyskalnej. Spody skrzydeł mają wzór słabiej rozwinięty. U samicy przepaski nawet na wierzchu zaznaczone są słabo, a znaków na dysku brak zupełnie, występuje za to fioletowy połysk w przedniej połowie skrzydła przedniego[1].
Samcze genitalia cechują się szerokim tegumenem, błoniastym gnatosem, trapezowatymi i całkowicie oddzielonymi wypustkami pośrodkowymi, unkusem formującym pośrodku trójpłatową wypustkę, wąskim, V-kształtnym winkulum, krótkim i zaokrąglonym na wierzchołku sakusem, prawie walcowatą, w zarysie trapezowatą i odsiebnie wykrojoną jukstą oraz szeroko-trójkątną walwą podzieloną na podługowato-trójkątną, zwężoną ku rozdwojonemu szczytowi część kostalną oraz nieco szerszą, trójkątną, również zwężoną ku rozdwojonemu szczytowi część sakularną. Przysadzisty edeagus ma zaokrąglone, nieco zakrzywione u ujścia przewodu wytryskowego cekum, zwężoną listewkę i zaopatrzoną w małą łatkę drobnych guzków wezykę[1].
Ekologia i występowanie
[edytuj | edytuj kod]Rodzaj afrotropikalny, rozmieszczony w gwinejsko-kongijskiej strefie równikowych lasów deszczowych[1]. Jego przedstawiciele znani są z Liberii, Wybrzeża Kości Słoniowej[2] i Gabonu[1].
Taksonomia i ewolucja
[edytuj | edytuj kod]Pozycja filogenetyczna rodzaju względem rodzajów pokrewnych wg Takano (2026)
|
Rodzaj ten wprowadzony został w 1915 roku przez Maxa Gaede na łamach „Internationale Entomologische Zeitschrift”. Gatunkiem typowym autor ów wyznaczył opisaną w tej samej publikacji U. eborea[3]. Redefinicji rodzaju dokonał w 2026 roku Hitoshi Takano. W wynikach przeprowadzonej przez tego autora molekularnej analizy filogenetycznej znalazł się on w pozycji siostrzanej dla rodzaju Epijana, tworząc z nim klad siostrzany dla rodzaju Lokiana[1].
Do rodzaju zalicza się dwa opisane gatunki[1]:
- Urojana basquini Takano, 2026
- Urojana eborea Gaede, 1915
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- 1 2 3 4 5 6 7 8 Hitoshi Takano. Revisional notes on the monkey-moth genus Stenoglene Felder & Felder, 1874 and its allies, with descriptions of several new genera and species (Lepidoptera: Bombycoidea: Eupterotidae: Janinae). „Ecologica Montenegrina”. 94, s. 1–75, 2026. DOI: 10.37828/em.2026.94.1.
- ↑ Urojana eborea Gaede, 1915. [w:] AfroMoths [on-line]. Belgian Biodiversity Platform. [dostęp 2026-07-15].
- ↑ M. Gaede. Neue afrikanische Lepidoptera des Berliner Zoologischen Museums. „Internationale Entomologische Zeitschrift”. 9, s. 71–74, 1915.
