Jump to content

Phencyclidine

Kubijyanye na Wikipedia
Phencyclidine

Phencyclidine cyangwa phenylcyclohexyl piperidine ( PCP ), izwi kandi nka angel dust n'andi mazina, ni umuti ukoreshwa mu ngaruka zawo zihindura ubwenge. PCP ishobora gutera kubona ibintu mu buryo butari bwo, kumva amajwi mu buryo butari bwo, ndetse no kugira imyitwarire mibi.[1] Nk'ikiyobyabwenge gikoreshwa mu kwidagadura, akenshi kinyobwa, ariko gishobora kunyobwa mu kanwa, kunyobwa, cyangwa guterwa inshinge.[1] Ishobora kandi kuvangwa n'urumogi cyangwa itabi.[2]

Ingaruka mbi zishobora kuba zirimo gucika intege, koma, kuba umuntu arwaye indwara yo kwiyahura, ndetse no kwiyongera k'ibyago byo kwiyahura.[1] Ibitekerezo by'ibyabaye bishobora kubaho nubwo ikoreshwa rihagaze. Mu rwego rwa shimi, PCP ni kimwe mu bigize itsinda rya arylcyclohexylamine, kandi mu rwego rwa farumasi, ni umuti ugabanya ububabare.[3][4] PCP ikora cyane cyane nk'umurwanya wa NMDA receptor .

PCP ikoreshwa cyane muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika. Nubwo ikoreshwa ryabyo ryageze ku rwego rwo hejuru mu myaka ya 1970, hagati ya 2005 na 2011, habayeho ukwiyongera kw'abasura ibitaro byihutirwa bitewe n'uyu muti.[1] Mu mwaka wa 2017 muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika abantu bagera kuri 1% mu mwaka wa cumi n'ibiri bavuze ko bakoresheje PCP mu mwaka ushize mu gihe 2.9% by'abari hejuru y'imyaka 25 bavuze ko bayikoresheje mu gihe runaka mu buzima bwabo.

PCP yakozwe bwa mbere mu 1926 ijyanwa ku isoko nk'umuti ugabanya ububabare mu myaka ya 1950.[4][5][6][7] Gukoreshwa kwayo ku bantu ntibyemewe muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika mu 1965 bitewe n’ingaruka mbi nyinshi mu gihe gukoreshwa kwayo ku nyamaswa byo byemejwe mu 1978.[4][8] Byongeye kandi, ketamine yavumbuwe kandi yihanganirwa neza nk'umuti ugabanya ububabare.[8] PCP ishyirwa mu cyiciro cy’umuti wa gahunda ya kabiri muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika.[2] Hari imiti myinshi ikomoka kuri PCP yagurishijwe kugira ngo ikoreshwe mu kwidagadura no mu buryo butari ubwo kwa muganga.[9]

  1. 1 2 3 4 Bush, DM (2013). "Emergency Department Visits Involving Phencyclidine (PCP)". In: The CBHSQ Report. Rockville (MD): Substance Abuse and Mental Health Services Administration (US); 2013–. PMID 27656747. PCP can lead to hostile behavior that may result in episodes of extreme violence
  2. 1 2 "PCP Fast Facts". National Drug Intelligence Center. 2003. Archived from the original on 29 May 2018. Retrieved 19 February 2018. Archived 29 Gicurasi 2018 at the Wayback Machine
  3. ↑ Marion, Nancy E.; Oliver, Willard M. (2014). Drugs in American Society: An Encyclopedia of History, Politics, Culture, and the Law [3 volumes] (in Icyongereza). ABC-CLIO. p. 732. ISBN 9781610695961. Archived from the original on 2020-06-17. Retrieved 2020-07-26. Archived 2022-10-13 at the Wayback Machine
  4. 1 2 3 Zedeck, Beth E.; Zedeck, Morris S. (2007). Forensic Pharmacology (in Icyongereza). Infobase Publishing. p. 97. ISBN 9781438103822. Archived from the original on 2020-07-01. Retrieved 2020-07-26.
  5. ↑ Bunney, W. E. Jr; Hippius, Hanns; Laakmann, Gregor; Schmauß, Max (2012). Neuropsychopharmacology: Proceedings of the XVIth C.I.N.P. Congress, Munich, August, 15-19, 1988 (in Icyongereza). Springer Science & Business Media. p. 717. ISBN 9783642740343.
  6. ↑ Kötz, A.; Merkel, Paul (1926). "Zur Kenntnis hydroaromatischer Alkamine". Journal für Praktische Chemie (in Ikidage). Wiley. 113 (1): 49–76. doi:10.1002/prac.19261130107. ISSN 0021-8383.
  7. ↑ Lindgren, J.-E.; Holmstedt, B. (1983). "Guide to the Analysis of Phencyclidine and its Metabolites in Biological Material". Archives of Toxicology. Berlin, Heidelberg: Springer Berlin Heidelberg. pp. 61–73. doi:10.1007/978-3-642-69083-9_10. ISBN 978-3-540-12392-7. ISSN 0171-9750.
  8. 1 2 Tasman, Allan; Kay, Jerald; Lieberman, Jeffrey A.; First, Michael B.; Riba, Michelle (2015). Psychiatry, 2 Volume Set (in Icyongereza). John Wiley & Sons. p. 4943. ISBN 9781118753361.
  9. ↑ Morris H, Wallach J (2014). "From PCP to MXE: a comprehensive review of the non-medical use of dissociative drugs". Drug Testing and Analysis. 6 (7–8): 614–32. doi:10.1002/dta.1620. PMID 24678061.