İçeriğe atla

bir

Vikisözlük sitesinden
(Bir sayfasından yönlendirildi)

Türkçe

[düzenle]
Bir rakamı

Köken

[düzenle]

Osmanlı Türkçesi بر‎ (bir) sözcüğünden devralındı. Bu sözcük ise Ana Türkçe *bīr sözcüğünden devralındı.

Söyleniş

[düzenle]
[düzenle]

bir (belirtme hâli biri, çoğulu birler)

  1. (rakamlar, sayılar) Sayıların ilki.
    • eş anlamlısı: yek
  2. Bu sayıyı gösteren 1 ve I rakamlarının adı.
  3. Sıfat, isim veya zarf olan bir kelimenin başına geldiğinde kelimenin anlamını güçlendirir.
    • "Feyyaz bir sabah yataklı Ankara ekspresiyle öyle bir geldi ki… Gayet şık giyinmiş." - Yılmaz Çetiner

Çekimleme

[düzenle]
iyelik ekleriyle
kişi tekil çoğul
1. tekil (benim)
yalın birim birlerim
belirtme birimi birlerimi
yönelme birime birlerime
bulunma birimde birlerimde
ayrılma birimden birlerimden
tamlayan birimin birlerimin
2. tekil (senin)
yalın birin birlerin
belirtme birini birlerini
yönelme birine birlerine
bulunma birinde birlerinde
ayrılma birinden birlerinden
tamlayan birinin birlerinin
3. tekil (onun)
yalın biri birleri
belirtme birini birlerini
yönelme birine birlerine
bulunma birinde birlerinde
ayrılma birinden birlerinden
tamlayan birinin birlerinin
1. çoğul (bizim)
yalın birimiz birlerimiz
belirtme birimizi birlerimizi
yönelme birimize birlerimize
bulunma birimizde birlerimizde
ayrılma birimizden birlerimizden
tamlayan birimizin birlerimizin
2. çoğul (sizin)
yalın biriniz birleriniz
belirtme birinizi birlerinizi
yönelme birinize birlerinize
bulunma birinizde birlerinizde
ayrılma birinizden birlerinizden
tamlayan birinizin birlerinizin
3. çoğul (onların)
yalın biri birleri
belirtme birini birlerini
yönelme birine birlerine
bulunma birinde birlerinde
ayrılma birinden birlerinden
tamlayan birinin birlerinin

Ön ad

[düzenle]

bir

Bir kitap. (1)
  1. Bu sayı kadar olan.
    • Bir kalem
  2. Herhangi bir varlığı belirsiz olarak gösteren sayı.
    • "Aydınlık bir odada, iki duvarın kesiştiği köşede zayıf, yaşlı bir adam yatıyordu." - Ayla Kutlu
  3. Eşi bulunmayan.
  4. Değer, önem ve nitelik bakımlarından birbirinden farksız, birbirine eşit, birbirine benzer.
    • Bu kalemlerin ikisi birdir, hangisini isterseniz alınız.
  5. Ortaklaşa olan.
    • Bizim kesemiz birdir

Belirteç

[düzenle]

bir

  1. beraber kelimesinin eş anlamlısı
    •  Bunu bir sen yapabilirsin.
  2. Bir kez.
    • "Şunu bileniniz varsa bir anlatın, dedi." - Kemal Tahir
  3. yalnızca kelimesinin eş anlamlısı
    • "İsterseniz ondan sonra bizi öldürün, yapmadığınız bir bu kaldı, onu da yapın!" - Sabahattin Ali

Sembol

[düzenle]

Deyimler

[düzenle]

Türetilmiş kavramlar

[düzenle]

bir ağızdan, bir alay, bir âlem, bir an, bir anlamda, bir anlık, bir ara, bir aralık, bir araba, bir arada, bir atımlık, bir avuç, bir ayak evvel, bir ayak önce, biraz, bir bakıma, bir başına, bir başkası, bir bir, bir boy, bir çenekliler, bir çenetli, bir çırpıda, bir çift, bir çuval dolusu, bir daha, bir damla, bir defa, bir defacık, bir derece, bir diğeri, bir dikişte, bir dirhem, bir dizi, bir dolu, bir düzine, bir düziye, bir evcikli, bir gıdım, bir gözeli, bir gün, bir güzel, bir hamlede, bir hayli, bir hoş, bir hücreli, bir iki, birkaç, bir kalem, bir karar, bir karış, bir kere, bir koşu, bir küme, bir lahza, bir lokma, bir milyonluk, bir müddet, bir nebze, bir nefes, bir nevi, bir nice, bir numara, bir ölçüde, bir örnek, bir paralık, bir parça, bir parmak, bir sıra, bir solukta, bir süre, bir sürü, bir tabur, bir tahtada, birtakım, bir tane, bir temiz, bir terimli, bir tomar, bir tuhaf, bir tutam, bir türlü, bir vakit, bir yana, bir yanda, bir yandan, bir yığın, bir yol, bir yudum, bir zahmet, bir zaman, birdenbire, birdirbir, birebir, bire bir, bire bir eşleme, ağzı bir, arada bir, ayda yılda bir, binbir, binde bir, daha bir, elde bir, ellibir, hangi bir, hep bir ağızdan, her bir, herhangi bir, hiçbir, ikide bir, kapı bir komşu, kırkyılda bir, nisan bir, nisan bir şakası, onbiraylık, şöyle bir, yirmibir, ikide birde, başka biri, hiçbiri

Ek okumalar

[düzenle]
  • Vikipedi'de bir
Sayı sistemleri
karmaşık :ℂ
reel :ℝ
rasyonel :ℚ
rasyonel sayı :ℤ
doğal :ℕ
sıfır: 0
bir: 1
asal sayılar
bileşik sayılar
negatif tam sayılar
kesir
sonlu ondalık sayı
ikili (sonlu ikili)
devirli ondalık sayı
irrasyonel
cebirsel irrasyonel
aşkın
sanal

Çeviriler

[düzenle]
sembol
insan, şey

Çeviriler

[düzenle]
belirteç
sayı

Kaynakça

[düzenle]
  • Kubbealtı Lugatı'nda "BİR :"
  • Nişanyan Sözlük'te: bir.

Arnavutça

[düzenle]

Söyleniş

[düzenle]
  • Heceleme: bir
[düzenle]

bir

  1. (aile, primatlar) oğul

Azerice

[düzenle]

Söyleniş

[düzenle]
  • Heceleme: bir

Sayı adı

[düzenle]

bir

  1. (rakamlar, sayılar) bir

Endonezce

[düzenle]

Söyleniş

[düzenle]
  • Heceleme: bir
[düzenle]

bir

  1. (alkollü içecekler) bira

Karakalpakça

[düzenle]

Söyleniş

[düzenle]
  • Heceleme: bir

Sayı adı

[düzenle]

bir

  1. (rakamlar, sayılar) bir

Malayca

[düzenle]

Söyleniş

[düzenle]
  • Heceleme: bir
[düzenle]

bir

  1. (alkollü içecekler) bira

Özbekçe

[düzenle]

Söyleniş

[düzenle]
  • Heceleme: bir

Sayı adı

[düzenle]

bir

  1. (rakamlar, sayılar) bir

Somalice

[düzenle]

Söyleniş

[düzenle]
  • Heceleme: bir
[düzenle]

bir

  1. (elementler, metaller) demir
  2. (metalurji, yapı malzemeleri) çelik

Volapük dili

[düzenle]

Söyleniş

[düzenle]
  • Heceleme: bir
[düzenle]

bir

  1. (alkollü içecekler) bira

Zazaca

[düzenle]

Söyleniş

[düzenle]
  • Heceleme: bir
[düzenle]

bir e

  1. çukur
  2. düden
  3. kuyu
"https://tr.wiktionary.org/w/index.php?title=bir&oldid=5918458" sayfasından alınmıştır