horoz

Türkçe

Köken

Farsça horôs

Ad

horoz (belirtme hâli horozu, çoğulu horozlar)

Vikipedi

Türkçe Vikipedi maddesi:
horoz

[1] Horoz

1. (sülüngiller, kuşlar) tavuğun erkeği olan kümes hayvanı
2. (silahlar) ateşli silahlarda çakmak taşına veya merminin kapsülüne vurmaya yarayan metal parça
   • Horoz hafif, belli belirsiz bir çıtırtıyla kalkıyor.

     — 2020, Mehmet EROĞLU, Yarım Kalan Yürüyüş, İletişim Yayınları, s. 174
3. (mimarlık) kapı zembereğinin mandalı
4. (mecaz) kabadayı erkek

Çekimleme

horozun çekimlemesi

hâl	tekil	çoğul
yalın	horoz	horozlar
belirtme	horozu	horozları
yönelme	horoza	horozlara
bulunma	horozda	horozlarda
ayrılma	horozdan	horozlardan
tamlayan	horozun	horozların

iyelik ekleriyle

kişi	tekil	çoğul
1. tekil (benim)
yalın	horozum	horozlarım
belirtme	horozumu	horozlarımı
yönelme	horozuma	horozlarıma
bulunma	horozumda	horozlarımda
ayrılma	horozumdan	horozlarımdan
tamlayan	horozumun	horozlarımın
2. tekil (senin)
yalın	horozun	horozların
belirtme	horozunu	horozlarını
yönelme	horozuna	horozlarına
bulunma	horozunda	horozlarında
ayrılma	horozundan	horozlarından
tamlayan	horozunun	horozlarının
3. tekil (onun)
yalın	horozu	horozları
belirtme	horozunu	horozlarını
yönelme	horozuna	horozlarına
bulunma	horozunda	horozlarında
ayrılma	horozundan	horozlarından
tamlayan	horozunun	horozlarının
1. çoğul (bizim)
yalın	horozumuz	horozlarımız
belirtme	horozumuzu	horozlarımızı
yönelme	horozumuza	horozlarımıza
bulunma	horozumuzda	horozlarımızda
ayrılma	horozumuzdan	horozlarımızdan
tamlayan	horozumuzun	horozlarımızın
2. çoğul (sizin)
yalın	horozunuz	horozlarınız
belirtme	horozunuzu	horozlarınızı
yönelme	horozunuza	horozlarınıza
bulunma	horozunuzda	horozlarınızda
ayrılma	horozunuzdan	horozlarınızdan
tamlayan	horozunuzun	horozlarınızın
3. çoğul (onların)
yalın	horozu	horozları
belirtme	horozunu	horozlarını
yönelme	horozuna	horozlarına
bulunma	horozunda	horozlarında
ayrılma	horozundan	horozlarından
tamlayan	horozunun	horozlarının

Deyimler

• çal horozu
• çalı horozu
• çil horoz
• çöplük horozu
• harman horozu
• damızlık horoz
• dövüşken horoz
• horoz ağırlık
• horoz akıllı
• horoz bakısı
• horoz döğüşü
• horoz dövüşü
• horoz fasulyesi
• horoz gibi
• horoz ibiği
• horoz kafalı
• horoz mantarı
• horoz ötümü
• horoz sıklet
• horoz şekeri
• horoz vakti
• orman horozu
• tepeli horoz

Atasözleri

• Beş tavuğa bir horoz yeter
• Bir çöplükte iki horoz ötmez
• Cins horoz yumurtada öter
• Her horoz kendi çöplüğünde öter;
• Her şeyin vakti var, horoz bile vaktinde öter
• Horoz ne kadar öterse ötsün, civciv tavuğun dıkdıkına bakar
• Horoz ölür, gözü çöplükte kalır

Çeviriler

hayvan

• Abazaca: aрыба (abq) (arəbā)
• Almanca: Hahn (de) e
• Arnavutça: gjel (sq)
• Azerice: xoruz (az)
• Bretonca: kilhog (br)
• Çekçe: kohout (cs)
• Danca: kok (da)
• Eski Türkçe: takuk‎ (otk) (takuk)
• Esperanto dili: koko (eo)
• Estonca: kukk (et)
• Farsça: خروس‎ (fa)
• Felemenkçe: haan (nl)
• Fince: kukko (fi), hana (fi)
• Fransızca: coq (fr) e
• Gagavuzca: horoz (gag)
• İngilizce: rooster (en), cock (en)
• İspanyolca: gallo (es)
• İsveççe: tupp (sv)
• İtalyanca: gallo (it)
• Karaçay Balkarca: adaka (krc), horaz (krc)
• Kırım Tatarcası: horaz (crh), qoraz (crh)
• Kırgızca: корооз (ky) (korooz)
• Kürtçe: dîk (ku)
• Letonca: gailis (lv)
• Litvanca: gaidys (lt)
• Macarca: kakas (hu)
• Özbekçe: tepki (uz), xoʻroz (uz)
• Rusça: петух (ru) (petuh)
• Sırp-Hırvatça: horoz (sh) e, pijetao (sh)
• Somalice: diig (so)
• Türkmence: horaz (tk)
• Ukraynaca: півень (uk) (pivenʹ)
• Uygurca: horaz (ug)
• Yunanca: κόκορας (el) (kókoras), πετεινός (el) (peteinós)

Kaynakça

• TDK Türkçe Sözlük'te: "horoz".
  TDK Özel Sözlük'te: horoz"

Sırp-Hırvatça

Ad

horoz e

1. (sülüngiller, kuşlar) horoz