MUSICAST 4: musicalowe podróże, SIX, na co czekamy

Natalia Jarczyńska i nasz MUSICAST, cykl opowiadający głównie o teatrze muzycznym i musicalu (byliśmy ostatnio m.in. na SIX w Teatrze Dialogu). W wydaniu wakacyjnym też o teatralnych podróżach Natalii, współpracowniczki Broadway World, instagramowej pani_od_scen.

Kliknij MUSICAST 4 

MUSICAST 3: musicalowy sezon, nowości i zapowiedzi, nagrody Tony

Z Natalią Jarczyńską rozmawiamy o mijającym sezonie musicalowym w kolejnym odcinku poświęconym sztuce chyba najpopularniejszej we współczesnym teatrze. Oceniamy mijający sezon w polskim musicalu, zapowiadamy tytuły, na które warto czekać zarówno u nas, jak i na Broadwayu. Wkrótce poznamy laureatów nagród Tony, więc opowiadamy także o nominacjach.

Kliknij MUSICAST 3

MUSICAST 2: przeboje Boadwayu, Rewolta, Imielomusicale

 

Natalia Jarczyńska i nasz nieregularny, ale już cykl rozmów o musicalach. Klasyka i aktualności. Przeglądamy m.in. listę 20 broadwayowskich musicali wszech czasów, zaglądamy na afisz (w Teatrze Muzycznym w Poznaniu REWOLTA z piosenkami Maanamu), opowiadamy o tym, co nas czeka (jesienią we wrocławskim Capitolu np. KOŚCIUSZKO w reż. Konrada Imieli).

Kliknij link MUSICAST 2

MUSICAST 1: Quo Vadis, musicalu?

Musical w roli głównej. Wrocław - Polska - Stany Zjednoczone - jak się miewa jeden z najbardziej spektakularnych gatunków teatru? A może raczej powinniśmy zapytać: Quo Vadis, musicalu? Na to pytanie odpowiadamy wraz z Natalią Jarczyńską, wrocławską recenzentką piszącą m.in. dla magazynu Broadway World, autorką instagramowego profilu pani_od_scen. Zapraszamy na MUSICAST 1:

Kliknij MUSICAST 1

GORĄCZKA ŻYCIA. SANATORIUM (Przegląd Piosenki Aktorskiej)

Oto koncert na miarę gali Przeglądu Piosenki Aktorskiej! Reżyserzy Milena i Marcin Czarnik (tym razem nieśpiewający, niestety) zabierają nas do sanatorium, miejsca spotkań kilku pokoleń ludzi i artystów. Od chłopców z chóru NFM po Barbarę Wrzesińską, która świętowała w ten sposób we wrocławskim Capitolu 70-lecie obecności na scenie. Nieuniknione w takiej sytuacji są refleksje na temat życia i przemijania, osób i chwil, które nas budują i trwonią. A wszystko to w rytmie znanych polskich piosenek. Najliczniej reprezentowana jest dekada lat 1980. Przeboje Rezerwatu, Obywatela GC, Michała Bajora, Krystyny Prońko, Edyty Geppert czy Alicji Majewskiej brzmią w sanatoryjnej rzeczywistości szczególnie mocno. Bohaterowie tych opowieści znajdują się w przestrzeni pomiędzy. Jednym bliżej, drugim dalej do wyjścia. Prosty pomysł z symbolicznymi drzwiami umieszczonymi na szczycie niewysokich schodów dowodzi, że w sztuce niekoniecznie i nie zawsze trzeba używać wyszukanych metafor. W naszym życiu ich nie ma, każdy doświadcza/y podobnego cyklu.

Jan Peszek (jubileusz 60 lat w teatrze) w dialogu z chłopcami-chórzystami jest wielki, śpiewając 'Psalm stojących w kolejce' po... starość, przekazując tuż przed przejściem przez drzwi kolejkowy los młodzieńcom. Starość tak, ale nie zwątpienie (Peszek zakrywa usta, kiedy ma paść to słowo w piosence). Tekst Ernesta Brylla z 1982 roku, z czasu stanu wojennego, zyskuje bardzo osobisty wymiar po latach. Tak samo dzieje się w przypadku innych interpretacji. Wielka jest Justyna Szafran w przepięknej wersji 'Odkryjemy miłość nieznaną' (tekst Wojciecha Młynarskiego), zwłaszcza że tu artystce towarzyszą barwne projekcje wygenerowane przez sztuczną inteligencję, technologię, która niesie ze sobą niepewność i lęki, lecz także potrafi przynieść (może i złudną) nadzieję, uwolnić od choroby codzienności, przenieść na plażę i ocean. Wspaniale brzmi 'Jesteś lekiem na całe zło' w ustach Emose Uhunmwangho. Jej bohaterka leży na szpitalno-sanatoryjnym łóżku, tylko na chwilę podrywa się do krótkiego tańca z lekarzem, ale słowa Bogdana Olewicza, mimika wokalistki mówią w tej scenie więcej niż oryginał, powstały zresztą znów w okresie stanu wojennego jako hymn otuchy. Bardzo zapada w pamięć duet Alony Szostak z Natalią Ptak (ptakovą). W poruszającej etiudzie o trudnej relacji między nimi schorowana (siedząca na wózku) matka z wyrzutem zwraca się do córki, a córka zwraca na koniec te pretensje tym samym 'Zaopiekuj się mną'. Alona Szostak cudownie zmienia też wymowę 'Samby przed rozstaniem' (Jonasz Kofta). A kiedy Małgorzata Gorol z Bartoszem Bielenią, pielęgniarze na sanatoryjnym papierosie, pragną 'Ogrzej mnie' (znów Wojciech Młynarski, a muzycznie znów Włodzimierz Korcz), mamy oprócz sceny z życia czytelną aluzję do przeglądowej legendy. Za moment bowiem pojawi się Zbigniew Zamachowski w 'Długości dźwięku samotności', a my potwierdzamy skojarzenie z niegdysiejszym duetem pary z przeszłością. 'Czy te oczy mogą kłamać' Adrianny Biedrzyńskiej i Zamachowskiego wydarzyły się w 1988 roku właśnie na PPA, podczas wieczoru Agnieszki Osieckiej. Z czułością i/lub ekspresją śpiewają Magdalena Osińska (imponujące 'Tak... Tak..'. Ciechowskiego), Klaudia Waszak, Alicja i Helena Czarnik, Cezi Studniak, Michał Żurawski. Dodajmy, że znakomite aranżacje Adama Lepki, zagrane przez zespół fantastycznych muzyków, idealnie współtworzą koncert, który zostanie w historii Przeglądu Piosenki Aktorskiej jako jeden z tych ważnych, wybitnych.

Powtórzę zatem: to był koncert na miarę gali. Aż szkoda, że trwał tak krótko i zaprezentowano go zaledwie dwa razy. Gdyby 'Gorączkę życia. Sanatorium' zaplanowano jako koncert galowy, widzowie mogliby zachwycić się nim i wzruszyć czterokrotnie, byłby też dwa razy dłuższy, artystycznie sycący, jeszcze mocniej komentowany i wspominany. 

GCH
------
[0-6] 6

NIE-BOSKA-GALA (Przegląd Piosenki Aktorskiej)

Gala-nie-gala

Od razu Państwa uprzedzę, że prawdopodobnie jestem jedną z nielicznych osób, która uważa, że tzw. gala tegorocznego 46. Przeglądu Piosenki Aktorskiej, jest spektaklem słabym. ‘Nie-boska-gala’ udaje dzieło sztuki. Piszę wprost, jeśli się Wam podobało, wzruszyliście się lub uśmialiście, to dalej nie czytajcie. Łatwo znajdziecie w sieci afirmatywne teksty, może zobaczycie kiedyś zapis (organizatorzy PPA dbają o to, by gale nagrywać i wydawać na dvd) i zdecydujecie, kto ma rację. Chór apologetów czy głos solowy.

 

Już na starcie tego 'spektaklu' aktorka (generalnie świetna i kochana) jako Duch Święty/gołąb darzy nasze uszy niby prowokacyjnymi słowami katarowo-fekalicznymi, skierowanymi w stronę loży diabłów siedzących na balkonie i wyświetlanych na ekranie nad sceną (trzeba zadzierać głowę). Cały ten utwór ma wyrazić bardzo zapewne osobiste i jakże głębokie: 'Pan nie jest moim pasterzem'. OK. Można kpić z wiary i religii, ilustrować swój punkt widzenia piekielnie schematycznym teledyskiem prezentującym życiową niesprawiedliwość, wojny, nierówności społeczne, zestawiającym np. białe szczęśliwe dzieci i nieszczęśliwe dzieci niebiałe. Można wrzucić w ten kocioł parodię stylu przemawiania Jana Pawła II (jeden z diabłów to robi, mrucząc pod nosem). Można wszystko, tylko  bardzo to podstawowe, nieoryginalne, prostackie wręcz środki teatralne. Niski kabaretowy poziom. Czy kogoś jest w stanie rozbawić zgrany greps oparty na nieudolnym tłumaczeniu tekstów angielskich piosenek z powtarzaną kilkakrotnie frazą 'w pizdu'? Z zażenowaniem słyszałem rechot widza siedzącego tuż za mną.

Gdyby istniał zawód adwokata teatralnego, broniłbym tego 'dzieła', argumentując, że autor/rzy chciał przekazać odbiorcom wielką prawdę: cała ta wiara, religia, cały ten Bóg to fake i atrapa, i dlatego tak jest skonstruowany ten spektakl: prymitywne pomysły scenariuszowe, grube granie i wyglądanie, odtwórcze wykonania znanych piosenek ('Stairway to Heaven', 'Highway to Hell' – już sam dobór tych tytułów to banał, a dodajmy do tego jeszcze choćby 'Losing My Religion'). Zachwycają się niektórzy tym, jak pewien znany aktor filmowo-serialowy rapuje, ale on nie rapuje, tylko ćwiczy swoją dykcję. Żeby rapować, trzeba czuć ducha tej muzyki, nie zaledwie skupiać się na giętkości ust. A, i jeszcze mamy dwa wejścia z off-u aktora-profesora cytującego tekst Czesława Miłosza. Kolejna prowokacja. Tak, celowo jedziemy taką grubą kreską, produkujemy teatralną atrapę, abyście zrozumieli, czym jest ta bajka o Bogu i raju, w który niedzielnie wierzycie. I gdyby rzeczywiście taki był zamysł tego przedsięwzięcia, ogłosiłbym: 'Nie-boska-gala' to rzecz wyrafinowana, wybitna.

No a przede wszystkim to nie była gala. Ten gatunek przeglądowej legendy odchodzi do historii. Należałoby jednak ostrzegać publiczność przed zakupem biletów. Ostatnio mamy bowiem do czynienia nie z koncertami galowymi, lecz propozycjami scenicznymi, które mając rację bytu jako propozycje sceniczne, nie wypełniają galowych oczekiwań. Mówię tu również o poprzedniej tzw. gali z piosenkami Stanisława Radwana (spektaklu bardzo zresztą dobrym) czy przedstawieniu pt. 'Człowiek z papieru. Antyopera na kredyt'. Istnieje coś takiego, jak format, przez lata budowany przez pokolenia artystów. Gala PPA to zwykle bywało coś wyjątkowego, mniej lub bardziej udanego, owszem, ale z ambicjami i zawartością, przynajmniej interesującymi wykonaniami. Tutaj mamy tanie chwyty, imitacyjne covery i polewkę. Gdyby działała komisja ekspercka weryfikująca zasadność wydawania dotacji, czyli pieniędzy podatników, powinna zażądać od organizatorów zwrotu owych – jak przypuszczam – co najmniej dwustu tysięcy, które poszły na tę nie-galę. I nie, nie chodzi mi oczywiście o dyskusję na temat wolności/niewolności artystycznej, lecz o JAKOŚĆ. 'Wiatry z mózgu' – gala 26. PPA – jakoś potrafiły o tę jakość zadbać, mimo swej komiczno-krytyczno-obrazoburczej treści. Po 20 latach tę wartość przeglądowego repertuaru wywiało w siną dal, żeby nie powiedzieć 'w diabły' albo 'w pizdu'.
GCH
-----
[0-6] 1 (wspaniale brzmiał zespół muzyków) 

Albo 6 (jeśli rzeczywiście taki był zamysł, by zrobić atrapę spektaklu; tylko czy to musiała być gala PPA?) 

TROJANKI (Teatr AST)

 

Bardzo trudno mnie od pewnego czasu teatralnie zaspokoić. Nie wstaję do owacji, bo wszyscy wstają, nie przyłączam się do chóru zachwytów, gdy widzę, że spektakl dziełem nie jest. Miałem tak kilka razy ostatnio, ale nie, nie będę psuł wyśmienitego nastroju twórcom tamtych przedstawień, może i niezłych, lecz niewartych aż takich peanów. No ale jednak kiedy wydarza się coś naprawdę wyjątkowego, nie mogę milczeć. To żadna nowina, że studenckie dyplomy aktorskie bywają znakomite. Dość przypomnieć ‘Cesky diplom’, dzieło lalkarzy sprzed siedmiu już lat, mające zresztą cudowny repertuarowy ciąg dalszy w Teatrze Kochanowskiego w Opolu. Chciałbym podobnego losu ‘Trojanek’, też dyplomu Wydziału Lalkarskiego wrocławskiej AST. To dzieło nadzwyczajne. Reżyser Konrad Dworakowski podszedł do swojej pracy nie jak do czegoś, co przede wszystkim ma zapewnić zadania aktorskie studentom, lecz stworzył inscenizację przez wielkie I. Zapewne jeden z najlepszych spektakli w swej artystycznej biografii. Nieprzypadkowo wybrał taki tekst na tu i teraz, choć – trzeba przyznać – wybór to odważny po świetnej realizacji Jana Klaty w Teatrze Wybrzeże. Dworakowski gra w tej samej mistrzowskiej lidze i jestem pewien, że studencka ekipa będzie po latach wracać wspomnieniami do ‘Trojanek’ nie jedynie z sentymentu. Trafiło się nam wszystkim, którzy zechcą się przy Braniborskiej pojawić, dzieło przemyślane gruntownie, dopracowane detalicznie, inteligentne, klasyczne i nowoczesne zarazem, komentujące świat współczesny i ponadaktualny, słusznie aluzyjne, odpowiednio wyważone w składnikach i proporcjach, bosko audialne i muzyczne. Słowem: cudo. Chciałbym, żeby miało swoje dłuższe życie teatralne, także dlatego, że aktorska młodzież dojrzewa, za kilka, kilkanaście miesięcy zabrzmieliby jeszcze lepiej, wyraziściej i mocniej operując słowem. Wizualnie, ruchowo, wokalnie są już teraz wybitni. Gdyby dodali (niektórzy) charakteru interpretacjom tekstu, pisałbym: herosi. To – jak wiadomo – musi przychodzić z czasem, doświadczeniem, przeżyciami w realu. Wrocławskie ‘Trojanki’ trafiają w Chwilę. Gdy wojna za miedzą, polityka w rożnych krajach bliżej wojny niż debaty, gdy sprawą kobiet – to niewiarygodne – ciągle się gra. Ale też kiedy zarówno w życiu, jak i w teatrze, rozbudzona jest ogromnie nadzieja zemsty na przeróżnych oprawcach. Wybierzcie się na ten spektakl póki istnieje, koniecznie! To w tej chwili numer jeden na premierowym wrocławskim afiszu. 
......
......
[0-6] 5+
GCH
Tutaj zobaczycie bardzo dobre zdjęcia: TROJANKI