Biscarrosse
| Biscarrosse | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Frantziako udalerria | |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe | |||||||||||
| Frantziaren banaketa administratiboa | metropolitar Frantzia | ||||||||||
| Eskualdea | |||||||||||
| Departamendua | |||||||||||
| Barruti | Mont-de-Marsango barrutia | ||||||||||
| Kantonamendu | canton of Parentis-en-Born | ||||||||||
| Izen ofiziala | Biscarrosse | ||||||||||
| Posta kodea | 40600 | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 44°23′35″N 1°09′50″W / 44.3931°N 1.1639°W | ||||||||||
![]() | |||||||||||
| Azalera | 160,48 km² | ||||||||||
| Altitudea | 62 m, 0 m, 78 m eta 29 m | ||||||||||
| Mugakideak | La Teste-de-Buch, Gastes, Parentis-en-Born, Sanguinet, Lugos eta Ychoux | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 15.836 (2023ko urtarrilaren 1a) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 99 bizt/km² | ||||||||||
| Informazio gehigarria | |||||||||||
| Hiri senidetuak | Pombal eta Forchheim | ||||||||||
| ville-biscarrosse.fr | |||||||||||
Biscarrosse (okzitanieraz: Biscarròssa) Frantziako hego-mendebaldeko kostaldeko hiria da, Landetako departamenduaren iparraldean eta Akitania Berriako eskualdean. Cazaux eta Sanguinet eta Biscarrosse eta Parentis urmaelen artean dago.
Udalerriak 12.209 biztanle zituen 2007an. XV. mendeko eliza, XVI. mendeko gaztelua eta bainu-etxe ospetsua ditu.[1]
Etimologia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]1000. urtera arte Gaskoinian euskaraz eta gaskoineraz hitz egiten zen eta gaur egun bertako toponimian euskararen arrasto ugari daude.[2] Biscarrosse izena euskarazko bizkar hitzetik dator eta toponimoa euskaraz Bizkarrotze da.[2] Huescako Biscarrués herriak antzeko toponimia du.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Honako udalerri hauek ditu mugakide: La Teste-de-Buch, Gastes, Parentis-en-Born, Sanguinet, Lugos eta Ychoux.
Klima
[aldatu | aldatu iturburu kodea]CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[3]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[4]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoa du, eta Charenteko eta Akitaniako kostaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio handiak udazkenean eta neguan; eguzkialdi ona; negu epela (6,5 °C); itsas haizearen eraginpean)[5]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[6].
1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,4 °C-koa da, 13,9 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 992 mm-koa da, urtarrilean 12,8 euri-egun eta uztailean 7,1 egun izanik[3]. 1991-2020 aldirako, udalerrian bertan dagoen Météo-France estazioan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 14,6 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 851,5 mm-koa delarik[7]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42,6 °C-koa da, 2022ko uztailaren 18an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -13,6 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 15an lortua[oh 1][7].
Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 13,7 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena abuztua da (20,8 °C) eta hotzena urtarrila (7,2 °C). Urteko prezipitazioa 945 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (124 mm) eta lehorrena uztaila (46 mm).[8]
1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,27 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (12,9 °C) baino 1,5 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2014, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (15,1 °C) eta hotzena 1972 (12,0 °C).[8]
| | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | 7.2 | 7.6 | 10.2 | 12.3 | 15.9 | 18.8 | 20.7 | 20.8 | 18.1 | 14.8 | 10.4 | 7.9 | 13.7 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 99 | 72 | 66 | 74 | 70 | 67 | 46 | 60 | 78 | 89 | 124 | 101 | 945 |
| Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua | |||||||||||||
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Biztanleria-piramidea 2022 Guztira: 7.490 gizon, 7.915 emakume | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[9]. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Hazkunde begetatiboa | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
Familiak eta etxeguneak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2023 erroldaren arabera, Biscarrosse udalerrian 15.716 biztanle zeuden eta 8.112 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,94 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 38,1), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[11]
Udalerrian 4.959 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (3.013). Guraso bakarreko 595 familietatik 423etan ama zen guraso bakarra. 3.217 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 873k seme-alaba bakarra zuten etxean, 694k bi, eta 175k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 1.351 bikoteetatik 142tan (% 10,5) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[11]
15 urte edo gehiago zituzten 13.858 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 10,0 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 43,2. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 65-79 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 72,0).[11]
15 urte edo gehiagoko biztanleen % 47,3 ezkonduta zegoen, eta beste % 17,3 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,0 izatezko bikotean eta % 7,3 PACS bidez lotuta). % 19,6 ezkongabeak ziren, % 7,6 alargunak eta % 8,3 dibortziatuak.[11]
Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 44,0), enplegatuak (% 15,4), erdi-mailako lanbideak (% 14,5), goi-mailako langileak (% 8,7). Talde nagusia (erretiratuak, % 44,0) Landak departamenduko batez bestekoaren (% 37,0) gainetik dago. 9 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,1).[11]
Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2023 erroldaren arabera, udalerrian 13.804 etxebizitza zeuden. Horietatik 8.139 egoitza nagusi ziren, 5.192 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 473 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (9.004), eta apartamentuak gutxi ziren (4.668). Egoitza nagusietatik 5.054 beren jabearen bizilekuak ziren, 2.851 alokairuan zeuden, 460 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 234 doan lagata.[12]
Etxebizitza multzoa
Etxe mota
Jabetza egoera
Eraikuntza garaiari dagokionez, 2006-2020 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (2.065).[12]
Eraikuntza garaia
Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (2.949). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (4.010 etxebizitzatan). 6.334 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 4.179 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 3.319tan bi edo gehiago.[12]
Gela kopurua
Berogailu mota
Aparkalekua eta ibilgailuak
Taula osoa: etxebizitzak, 2023 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Enplegua
2023 urtean 15-64 urteko 8.756 biztanleetatik 6.622 aktibo ziren (% 75,6), horietako 5.752 lanean (% 65,7) eta 871 langabezian (aktiboen % 13,2).
Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).
Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera
Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 13,2). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.
2.133 ez-aktibotik 579 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 27,1), 872 erretiraturik zeuden (% 40,9) eta 682 bestelako ez-aktibo ziren (% 32,0).
Ez-aktiboak
Lanbide-kategoria[oh 4]
Udalerrian 5.529 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 5.752 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]
Diru sarrerak
2023 urtean, diru-sarreren mediana 26.960 eurokoa zen, eta biztanleen % 10 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).
Departamenduarekiko konparaketa xehea |
|---|
|
Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua) Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua) Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua) INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga). Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 55,3, ez-soldatapekoen errenta % 5,5, langabezia-sariak % 2,6. |
Administrazioa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Ondorengo taulan Biscarrosseko alkateak ageri dikra, 1983 urtetik aurrera.
| Agintaldia | Izena | Alderdia |
|---|---|---|
| 1983-1989 | Roger Ducom | RPR |
| 1989-2001 | Pierre Junca | UDF |
| 2001-2014 | Alain Dudon | UMP |
Hiri senidetuak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ Estazioko erregistroak 1965ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
- ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,9 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
- ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
- ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
- ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ Lur entziklopedietatik hartua.
- 1 2 Étymologie du nom « Biscarrosse ». Ville de Biscarrosse (kontsulta data: 2010-7-14).
- 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501 doi:..
- ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116 doi:..
- ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
- ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
- 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Biscarrosse », fiche climatologique. .
- 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
- ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
- ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
- 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
- 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Udalaren webgune ofiziala
- Biscarrosse - turismo webgunea

