Edukira joan

Lorient

Wikipedia, Entziklopedia askea
Lorient
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Bretainia
DepartamenduaMorbihan
BarrutiLorienteko barrutia
AlkateaFabrice Loher (en) Itzuli
Izen ofizialaLorient
Posta kodea56100
Geografia
Koordenatuak47°44′45″N 3°21′59″W / 47.7458°N 3.3664°W / 47.7458; -3.3664
Mapa
Azalera17,48 km²
Altitudea0 m, 46 m eta 17 m
MugakideakQuéven, Caudan, Lanester, Larmor-Plage eta Ploemeur
Demografia
Biztanleria58.329 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 30.461 (%52,3) (%47,7) 27.744 alt_right
Dentsitatea3.337 bizt/km²
Informazio gehigarria
Sorrera1666ko ekaina
Hiri senidetuakVentspils, Ludwigshafen, České Budějovice, Galway, Vigo eta Wirral (en) Itzuli
lorient.bzh, lorient.bzh… eta demat.lorient.bzh

Lorient (bretainieraz An Oriant) Bretainiako hegoaldeko kostaldean dagoen hiria eta portua da. Mor-Bihan departamenduko eta Bro Gwened lurralde historikoko hiri handiena da, ez ordea hiriburua. Azken erroldaren arabera 58.329 biztanle zituen 17,48 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Scorff eta Blavet ibaien bokalean dago, Lorienteko arradan. Parean Groix uhartea dauka, bere izaera geologiko bereziarengatik 1982an Mineralen Natur Erreserba izendatu zutena.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Quéven, Caudan, Lanester, Larmor-Plage eta Ploemeur.

Mapa
Lorient eta ondoko udalerrien arteko muga administratiboak.

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko garbia du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csb motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda epel eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoa du, eta Bretainiako klima-sailkapenaren arabera « Littoral doux » zonan dago[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2a zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12 °C-koa da, 11,2 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 896 mm-koa da, urtarrilean 1,4 euri-egun eta uztailean 6,7 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Quéven udalerrian dago, 5,5 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,2 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 943,3 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 37,6 °C-koa da, 2022ko uztailaren 18an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -13,1 °C-koa da, 1963ko urtarrilaren 20an lortua[oh 1][5].

Historia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Monumento megalitikoek erakusten dute eremua K.a. 3000 urtearen inguruan populatu zela. Quimper eta Vannes lotzen zituen erromatarren errepidearen aztarnak ere badaude.

1666. urtean sortu zen hiria, merkataritzako portu bat egiteko Indietako Konpainiari lurrak eskaini zizkiotenean. Lorienteko portua XVIII. mendean garatu zen, batez ere esklabuen trafikoari esker. 1720 eta 1790 artean 156 itsasontzik 43.000 esklabu eraman zituztela estimatzen da. Garai hortan hiria haziz joan zen eta kale berriak eraiki ziren etxe zaharrak bota eta harrizko berriak altxatuz. 1744an harresiek inguratu zutenhiria eta 1769an Erregearen Itsas Armadarako egoitza izateko portu handia eraiki zuen.

XIX mendean esklabu jarduerak bukatu ziren eta jarduera ekonomiko berriak sortu ziren, arrantza, ontzigintza eta sardina kontserba lantegiak ireki ziren.

Bigarren Mundu Gerran zehar bonbardaketa ikaragarriak nozitu zituen Lorient hiriak.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 36.982 biztanleetatik 26.629 aktibo ziren (% 72,0), horietako 22.888 lanean (% 61,9) eta 3.741 langabezian (aktiboen % 14,0).

36.98215-64 urteko biztanle
% 72,0aktibo
% 61,9lanean
% 14,0langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 46,2
25-54 urte% 86,9
55-64 urte% 56,7
Gizonak% 74,1
Emakumeak% 69,8

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 24,6
BEPC, brebeta% 25,4
CAP-BEP% 18,7
Batxilergoa% 14,8
Goi-mailako +2% 11,7
Goi-mailako +3/4% 8,5
Goi-mailako +5% 7,2

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 14,0). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

10.353 ez-aktibotik 4.134 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 39,9), 1.934 erretiraturik zeuden (% 18,7) eta 4.285 bestelako ez-aktibo ziren (% 41,4).

Ez-aktiboak

% 40
% 19
% 41
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 2]

% 19
% 26
% 26
% 22
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 37.083 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 22.888 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 3]

37.083enplegu udalerrian
% 87,5soldatapeko
% 12,5ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 23.810 eurokoa zen, eta biztanleen % 22 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

23.810 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 26.250 €
% 22,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 11,3

Ekonomia jarduera nagusiak industria (janari industria, ontzigintza, industria mekanikoa, ehungintza), arrantza eta turismoa dira. Aireportua ere badauka.

Kaia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bizkaiko golkoan kokaturik, arrantza portu garrantzitsua dauka, Frantziako nagusietakoa Boulogne-sur-Mer eta Concarneau/Konk-Kernekoekin batera. Itsaspekoen base alemaniarra izan zen Bigarren Mundu Gerra garaian.

Kultura

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1971 urtetik aurrera Lorienteko Interzeltiar Jaialdia ospatzen da. Zeltiar Herrialdeen bilgunea da, bertan hainbat herrialde eta eskualdeetako kultura, musika eta ohiturak topa daitezkelarik. Abuztuko lehenbiziko egunetan ospatzen da eta hamar egunetako iraupenarekin ezaugarri hauetako munduko jaialdirik handiena da.

Kirolak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

FC Lorient (Football Club Lorient-Bretagne Sud) Lehen mailan jokatzen du. Liga bat (1995) eta kopa bat (2002) irabazi ditu.

Ondasun nabarmenak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Herri eta hiri senidetuak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

BiztanleriaUrtea10.00020.00030.00040.00050.00060.00070.0001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 27.744 gizon, 30.461 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.11
 
95+
 
0.71
0.73
 
90-94
 
1.79
1.79
 
85-89
 
3.40
2.65
 
80-84
 
3.96
3.23
 
75-79
 
5.09
4.65
 
70-74
 
6.20
4.75
 
65-69
 
5.99
5.68
 
60-64
 
6.54
6.10
 
55-59
 
5.82
6.44
 
50-54
 
6.37
6.38
 
45-49
 
5.43
5.06
 
40-44
 
4.69
6.17
 
35-39
 
5.43
6.74
 
30-34
 
5.91
7.88
 
25-29
 
6.65
8.87
 
20-24
 
7.27
7.74
 
15-19
 
5.77
5.15
 
10-14
 
4.75
4.95
 
5-9
 
4.21
4.93
 
0-4
 
4.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[6].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Lorient udalerrian 57.503 biztanle zeuden eta 32.590 elkarbizitza unitate[oh 4], hau da, 1,76 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 56,0), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[8]

57.503biztanle
32.590elkarbizitza-unitate
1,76lagun elkarbizitza-unitateko
13.614familia
Udalerria
% 13
% 19
% 9
% 56
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 13.614 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (6.210). Guraso bakarreko 3.060 familietatik 2.500etan ama zen guraso bakarra. 7.085 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 3.130k seme-alaba bakarra zuten etxean, 2.231k bi, eta 1.168k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 4.344 bikoteetatik 499tan (% 11,5) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[8]

6.210
4.344
3.060
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean7.085
Seme-alaba bat3.130
Bi seme-alaba2.231
Hiru seme-alaba848
Lau edo gehiago320

15 urte edo gehiago zituzten 50.293 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 29,2 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 55,3. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 25-39 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 54,0). 80 urte edo gehiagoko 4.333 biztanleetatik 4.044 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 289 kolektibitateren batean.[8]

Bakarrik bizi da
15-24% 29
25-39% 29
40-54% 31
55-64% 42
65-79% 46
80 +% 55
Bikotean bizi da
15-24% 15
25-39% 54
40-54% 52
55-64% 50
65-79% 50
80 +% 35

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 28,8 ezkonduta zegoen, eta beste % 16,6 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,6 izatezko bikotean eta % 6,0 PACS bidez lotuta). % 37,2 ezkongabeak ziren, % 7,6 alargunak eta % 9,8 dibortziatuak.[8]

Ezkongabea% 37,2
Ezkonduta% 28,8
Izatezko bikotean% 10,6
Dibortziatuta% 9,8
Alarguna% 7,6
PACS bidez lotuta% 6,0

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 31,5), enplegatuak (% 14,5), eskulangileak (% 14,3), erdi-mailako lanbideak (% 14,2). Talde nagusia (erretiratuak, % 31,5) Morbihan departamenduko batez bestekoaren (% 38,5) azpitik dago. 7 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona.[8]

Udalerria
% 10
% 14
% 15
% 14
% 32
% 11
Morbihan
% 9
% 14
% 14
% 15
% 39
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 36.845 etxebizitza zeuden. Horietatik 32.719 egoitza nagusi ziren, 1.403 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 2.723 hutsik zeuden. Apartamentuak ziren nagusi (27.138), etxeak baino gehiago (9.277). Egoitza nagusietatik 13.979 beren jabearen bizilekuak ziren, 18.321 alokairuan zeuden, 7.202 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 418 doan lagata.[9]

36.845etxebizitza
32.719egoitza nagusi
9.277etxe
27.138apartamentu

Etxebizitza multzoa

32.719
Egoitza nagusia (32.719)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (1.403)Hutsik (2.723)

Etxe mota

9.277
27.138
Etxea (9.277)Apartamentua (27.138)

Jabetza egoera

13.979
18.321
7.202
Jabeak (13.979)Alokairuan (18.321)HLM (7.202)Doan lagata (418)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1946-1970 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (14.573).[9]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik733
1919-19452.065
1946-197014.573
1971-19908.981
1991-20053.522
2006-20202.682

Egoitza nagusien artean gehienek 3 gela zituzten (9.055). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (21.181 etxebizitzatan). 15.452 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 17.922 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 6.303tan bi edo gehiago.[9]

Gela kopurua

1 gela2.674
2 gela6.323
3 gela9.055
4 gela7.128
5 gela edo gehiago7.540

Berogailu mota

21.181
9.337
Gas sarea (21.181)Fuel-olioa (783)Elektrizitatea (9.337)Gas botila (116)Bestelakoak (1.303)

Aparkalekua eta ibilgailuak

15.452aparkalekua
17.922ibilgailu 1
6.303ibilgailu 2+

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1952ko urtarrilaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  3. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.
  4. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Lorient-Lann Bihoue », fiche climatologique. .
  6. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  7. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  8. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  9. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Lorient&oldid=11312007"(e)tik eskuratuta