Edukira joan

Peyrusse

Peyrusse
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
DepartamenduaCantal
BarrutiSaint-Floureko barrutia
Kantonamenducanton of Allanche
Izen ofizialaPeyrusse
Posta kodea15170
Geografia
Koordenatuak45°12′08″N 3°01′43″E / 45.2022°N 3.0286°E / 45.2022; 3.0286
Mapa
Azalera29,26 km²
Altitudea629 m, 1.204 m eta 1.051 m
MugakideakAllanche, Bonnac, Charmensac, Ferrières-Saint-Mary, Joursac, Molèdes, Molompize eta Sainte-Anastasie
Demografia
Biztanleria140 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 70 (%48,3) (%51,7) 75 alt_right
Dentsitatea5 bizt/km²

Peyrusse (frantsesez eta ofizialki: Peyrusse) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Cantal departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 140 biztanle zituen 29,3 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Allanche, Bonnac, Charmensac, Ferrières-Saint-Mary, Joursac, Molèdes, Molompize eta Sainte-Anastasie.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
PeyrussePeyrusse
Població amb 97 habitants (2000)Charmensac (4,9 km)
Població amb 27 habitants (2000)Valjouze (5,1 km)
Població amb 101 habitants (2000)Molèdes (6,8 km)
Població amb 155 habitants (2000)Joursac (7,0 km)
Població amb 68 habitants (2000)Vèze (7,7 km)
Població amb 925 habitants (2000)Allanche (7,9 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak mendiko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko ipar-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 800-1200 mm artekoa, urte osoan ondo banatuta)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 8,4 °C-koa da, 8,3 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 937 mm-koa da, urtarrilean 10,9 euri-egun eta uztailean 7,1 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Coltines udalerrian dago, 14,5 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 7,8 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 734,2 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 35,9 °C-koa da, 2019ko ekainaren 27an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -21,9 °C-koa da, 2005ko martxoaren 1an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 7,2 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (15,5 °C) eta hotzena otsaila (0,1 °C). Urteko prezipitazioa 1254 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (131 mm) eta lehorrena uztaila (86 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,30 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (6,5 °C) baino 1,7 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2020, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (9,3 °C) eta hotzena 1980 (5,6 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Peyrusse)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 0.1 0.1 3.0 5.7 9.7 13.5 15.5 15.2 11.2 8.0 3.6 1.1 7.2
Pilatutako prezipitazioa (mm) 105 91 89 109 113 93 86 90 107 114 131 126 1254
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (6,5 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,3−0,2+1,2+1,4+1,6+1,7+0,9+1,2−0,6−0,1+0,4+0,4
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: −5 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (6,5 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

2007an Peyrusse udalerrian erroldatutako biztanleak 175 ziren. Familiak 64 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 28 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea0300600900120015001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 75 gizon, 70 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
6.67
 
85-89
 
7.14
0.00
 
80-84
 
7.14
6.67
 
75-79
 
7.14
6.67
 
70-74
 
7.14
6.67
 
65-69
 
0.00
13.33
 
60-64
 
21.43
6.67
 
55-59
 
14.29
0.00
 
50-54
 
0.00
0.00
 
45-49
 
0.00
13.33
 
40-44
 
7.14
20.00
 
35-39
 
0.00
0.00
 
30-34
 
0.00
6.67
 
25-29
 
7.14
0.00
 
20-24
 
7.14
0.00
 
15-19
 
7.14
6.67
 
10-14
 
7.14
0.00
 
5-9
 
0.00
6.67
 
0-4
 
0.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Peyrusse udalerrian 140 biztanle zeuden eta 68 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,06 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 24 kide bakarrekoak ziren, 24 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 14 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[10]

140biztanle
68elkarbizitza-unitate
2,06lagun elkarbizitza-unitateko
43familia
14Bikotea seme-alabekin
24Bikotea seme-alabarik gabe etxean
5Guraso bakarrekoak
24Kide bakarrekoa
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 43 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (24). 29 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

24
14
5
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

2023 erroldaren arabera, udalerrian 135 etxebizitza zeuden. Horietatik 71 egoitza nagusi ziren, 51 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 13 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (133), eta apartamentuak gutxi ziren (3). Egoitza nagusietatik 60 beren jabearen bizilekuak ziren, 9 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 3 doan lagata.[11]

135etxebizitza
71egoitza nagusi
133etxe
3apartamentu

Etxebizitza multzoa

71
51
13
Egoitza nagusia (71)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (51)Hutsik (13)

Etxe mota

133
Etxea (133)Apartamentua (3)

Jabetza egoera

60
9
Jabeak (60)Alokairuan (9)Doan lagata (3)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik45
1919-19458
1946-19706
1971-19909
1991-20050
2006-20204

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (46). 45 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 47 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 33 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 25tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela5
3 gela6
4 gela15
5 gela edo gehiago46

Berogailu mota

17
8
45
Gas sarea (1)Fuel-olioa (17)Elektrizitatea (8)Gas botila (1)Bestelakoak (45)

Aparkalekua eta ibilgailuak

47aparkalekua
33ibilgailu 1
25ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 76 biztanleetatik 56 aktibo ziren (% 73,7), horietako 53 lanean (% 69,7) eta 3 langabezian (aktiboen % 5,4).

7615-64 urteko biztanle
% 73,7aktibo
% 69,7lanean
% 5,4langabezia-tasa

21 ez-aktibotik 5 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 23,8), 8 erretiraturik zeuden (% 38,1) eta 8 bestelako ez-aktibo ziren (% 38,1).

Ez-aktiboak

% 24
% 38
% 38
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 44 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 53 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

44enplegu udalerrian
% 18,2soldatapeko
% 81,8ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 22.960 eurokoa zen.

22.960 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.820 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.[12]

2000. urtean Peyrusse udalerrian 31 nekazaritza-ustiategi zeuden.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1994ko irailaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 2,8 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Coltines », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]