Edukira joan

Vèze

Vèze
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
DepartamenduaCantal
BarrutiSaint-Floureko barrutia
Kantonamenducanton of Allanche
Izen ofizialaVèze
Posta kodea15160
Geografia
Koordenatuak45°16′00″N 2°59′37″E / 45.2667°N 2.9936°E / 45.2667; 2.9936
Mapa
Azalera25,46 km²
Altitudea871 m, 1.372 m eta 1.204 m
MugakideakAllanche, Molèdes, Pradiers eta Anzat-le-Luguet
Demografia
Biztanleria65 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 20 (%32,8) (%67,2) 41 alt_right
Dentsitatea3 bizt/km²

Vèze (frantsesez eta ofizialki: Vèze) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Cantal departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 65 biztanle zituen 25,5 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Allanche, Molèdes, Pradiers eta Anzat-le-Luguet.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
VèzeVèze
Població amb 101 habitants (2000)Molèdes (3,7 km)
Població amb 109 habitants (2000)Pradiers (5,3 km)
Població amb 925 habitants (2000)Allanche (6,3 km)
Població amb 175 habitants (2000)Peyrusse (7,7 km)
Població amb 29 habitants (2000)Leyvaux (8,0 km)
Població amb 91 habitants (2000)Laurie (8,4 km)
Població amb 71 habitants (2000)Vernols (9,2 km)
Població amb 97 habitants (2000)Charmensac (9,3 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak mendiko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko ipar-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 800-1200 mm artekoa, urte osoan ondo banatuta)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 7,7 °C-koa da, 7,9 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1146 mm-koa da, urtarrilean 11,4 euri-egun eta uztailean 7,7 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Anzat-le-Luguet udalerrian dago, 6,2 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 7,5 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1207,2 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 33,8 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 23an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -18,4 °C-koa da, 2012ko otsailaren 4an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 6,8 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (14,9 °C) eta hotzena otsaila (−0,3 °C). Urteko prezipitazioa 1585 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (172 mm) eta lehorrena uztaila (107 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,38 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (5,8 °C) baino 2,0 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2020, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (8,8 °C) eta hotzena 1963 (4,8 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Vèze)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) -0.1 -0.3 2.5 5.1 9.2 13.0 14.9 14.7 10.8 7.7 3.3 0.9 6.8
Pilatutako prezipitazioa (mm) 145 124 123 129 135 116 107 109 126 136 164 172 1585
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (5,8 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,9+0,2+1,5+1,6+1,8+2,0+1,1+1,5−0,3+0,3+0,8+0,9
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: −5 / 15 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (5,8 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea01002003004005006007008001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 41 gizon, 20 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
0.00
0.00
 
80-84
 
25.00
0.00
 
75-79
 
0.00
39.02
 
70-74
 
25.00
0.00
 
65-69
 
0.00
0.00
 
60-64
 
0.00
12.20
 
55-59
 
0.00
0.00
 
50-54
 
0.00
12.20
 
45-49
 
25.00
0.00
 
40-44
 
0.00
12.20
 
35-39
 
0.00
0.00
 
30-34
 
0.00
12.20
 
25-29
 
0.00
0.00
 
20-24
 
25.00
0.00
 
15-19
 
0.00
12.20
 
10-14
 
0.00
0.00
 
5-9
 
0.00
0.00
 
0-4
 
0.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Vèze udalerrian 65 biztanle zeuden eta 38 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,71 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 16 kide bakarrekoak ziren, 11 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 5 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[10]

65biztanle
38elkarbizitza-unitate
1,71lagun elkarbizitza-unitateko
22familia
5Bikotea seme-alabekin
11Bikotea seme-alabarik gabe etxean
5Guraso bakarrekoak
16Kide bakarrekoa
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 22 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (11). Guraso bakarreko 5 familietatik 5etan ama zen guraso bakarra. 16 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

11
5
5
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

2023 erroldaren arabera, udalerrian 83 etxebizitza zeuden. Talderik handiena bigarren egoitza edo noizbehinkakoa ziren (43), 38 egoitza nagusiekin alderatuta eta 2 hutsik. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (80), eta apartamentuak gutxi ziren (3). Egoitza nagusietatik 31 beren jabearen bizilekuak ziren, 4 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 2 doan lagata.[11]

83etxebizitza
38egoitza nagusi
80etxe
3apartamentu

Etxebizitza multzoa

38
43
Egoitza nagusia (38)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (43)Hutsik (2)

Etxe mota

80
Etxea (80)Apartamentua (3)

Jabetza egoera

31
4
Jabeak (31)Alokairuan (4)Doan lagata (2)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik26
1919-19455
1946-19702
1971-19902
1991-20051
2006-20201

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (14). 27 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 25 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 15 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 16tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela3
3 gela7
4 gela13
5 gela edo gehiago14

Berogailu mota

6
3
27
Fuel-olioa (6)Elektrizitatea (3)Gas botila (1)Bestelakoak (27)

Aparkalekua eta ibilgailuak

25aparkalekua
15ibilgailu 1
16ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 26 biztanleetatik 21 aktibo ziren (% 80,8), horietako 21 lanean (% 80,8) eta 0 langabezian (aktiboen % 0,0).

2615-64 urteko biztanle
% 80,8aktibo
% 80,8lanean
% 0,0langabezia-tasa

5 ez-aktibotik 1 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 20,0), 1 erretiraturik zeuden (% 20,0) eta 3 bestelako ez-aktibo ziren (% 60,0).

Ez-aktiboak

% 20
% 20
% 60
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 14 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 21 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

14enplegu udalerrian
% 28,6soldatapeko
% 71,4ez-soldatapeko

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 35 ziren, horien artean 28 aktiboak ziren eta 7 inaktiboak ziren. 28 pertsona aktiboetatik 25 lanean zeuden (17 gizon eta 8 emakume) eta 3 langabezian zeuden (2 gizon eta 1 emakume). 7 pertsona inaktiboetatik 3 erretiraturik zeuden, 1 ikasten zegoen eta 3 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.[12]

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 5 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren.[13]

2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 zurgina zen eta 1 jatetxe.[14]

2000. urtean Vèze udalerrian 21 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.066 hektarea erabiltzen.[15]

  1. ↑ Estazioko erregistroak 2006ko abenduaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 2,4 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Anzat-le-Luguet_sapc », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
  13. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  14. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]