Edukira joan

Pomarez

Wikipedia, Entziklopedia askea
Pomarez
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Landak
BarrutiAkizeko barrutia
Kantonamenducanton of Amou
Izen ofizialaPomarez
Posta kodea40360
Geografia
Koordenatuak43°37′47″N 0°49′45″W / 43.6297°N 0.8292°W / 43.6297; -0.8292
Mapa
Azalera30,57 km²
Altitudea20 m, 72 m eta 49 m
MugakideakCastelnau-Chalosse, Castel-Sarrazin, Clermont, Donzacq, Estibeaux, Mouscardès, Ozourt eta Tilh
Demografia
Biztanleria1.642 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 885 (%55,1) (%44,9) 720 alt_right
Dentsitatea54 bizt/km²
pomarez.net eta pomarez.fr

Pomarez (frantsesez eta ofizialki: Pomarez) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Landak departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.642 biztanle zituen 30,6 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Castelnau-Chalosse, Castel-Sarrazin, Clermont, Donzacq, Estibeaux, Mouscardès, Ozourt eta Tilh.

Mapa
Pomarez eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
PomarezPomarez
Població amb 438 habitants (2000)Donzacq (3,5 km)
Població amb 254 habitants (2000)Bastennes (4,3 km)
Població amb 181 habitants (2000)Ozourt (5,2 km)
Població amb 302 habitants (2000)Arsague (6,0 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoa du, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,6 °C-koa da, 14,5 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1206 mm-koa da, urtarrilean 12,2 euri-egun eta uztailean 7,7 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Orthez udalerrian dago, 15,5 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 14,1 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1211,5 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,3 °C-koa da, 2026ko ekainaren 23an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -10,7 °C-koa da, 2012ko otsailaren 12an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 13,6 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena abuztua da (20,9 °C) eta hotzena urtarrila (6,9 °C). Urteko prezipitazioa 1313 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (178 mm) eta lehorrena uztaila (67 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,27 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (12,8 °C) baino 1,5 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenetatik lau 2000tik aurrerakoak dira (2020, 2022, 2023 eta 2025). Urterik beroena 2022 izan zen (15,0 °C) eta hotzena 1972 (11,9 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Pomarez)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 6.9 7.5 10.4 12.4 15.9 18.9 20.7 20.9 18.1 14.5 9.9 7.4 13.6
Pilatutako prezipitazioa (mm) 130 105 96 116 104 83 67 73 103 126 178 134 1313
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,8 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,7+0,1+1,4+1,2+1,4+1,3+0,6+1,3+0,2+0,7+0,8+0,9
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,8 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea1200140016001800200022001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 720 gizon, 885 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
1.92
1.81
 
90-94
 
4.63
3.06
 
85-89
 
4.63
3.75
 
80-84
 
3.05
2.50
 
75-79
 
2.60
8.47
 
70-74
 
5.20
11.11
 
65-69
 
7.91
5.83
 
60-64
 
5.31
4.72
 
55-59
 
10.06
7.36
 
50-54
 
4.29
4.03
 
45-49
 
4.52
9.58
 
40-44
 
5.08
3.47
 
35-39
 
4.86
8.06
 
30-34
 
6.21
3.89
 
25-29
 
4.18
0.69
 
20-24
 
2.71
6.25
 
15-19
 
5.65
6.39
 
10-14
 
8.02
6.25
 
5-9
 
4.07
2.78
 
0-4
 
5.08
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Pomarez udalerrian 1.563 biztanle zeuden eta 725 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,16 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 34,3), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

1.563biztanle
725elkarbizitza-unitate
2,16lagun elkarbizitza-unitateko
467familia
Udalerria
% 21
% 32
% 11
% 34
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 467 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (233). Guraso bakarreko 79 familietatik 64etan ama zen guraso bakarra. 277 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 49k seme-alaba bakarra zuten etxean, 105k bi, eta 35k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 155 bikoteetatik 30tan (% 19,4) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[10]

233
155
79
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean277
Seme-alaba bat49
Bi seme-alaba105
Hiru seme-alaba25
Lau edo gehiago10

15 urte edo gehiago zituzten 1.375 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 6,3 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 30,3. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 25-39 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 76,7). 80 urte edo gehiagoko 178 biztanleetatik 115 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 63 kolektibitateren batean.[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 6
25-39% 9
40-54% 11
55-64% 20
65-79% 26
80 +% 30
Bikotean bizi da
15-24% 15
25-39% 77
40-54% 75
55-64% 73
65-79% 64
80 +% 24

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 41,4 ezkonduta zegoen, eta beste % 18,3 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 11,0 izatezko bikotean eta % 7,3 PACS bidez lotuta). % 21,4 ezkongabeak ziren, % 10,9 alargunak eta % 8,0 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 41,4
Ezkongabea% 21,4
Izatezko bikotean% 11,0
Alarguna% 10,9
Dibortziatuta% 8,0
PACS bidez lotuta% 7,3

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 41,9), eskulangileak (% 17,0), enplegatuak (% 16,1), erdi-mailako lanbideak (% 16,1). Talde nagusia (erretiratuak, % 41,9) Landak departamenduko batez bestekoaren (% 37,0) gainetik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,7).[10]

Udalerria
% 16
% 16
% 17
% 42
Landak
% 15
% 16
% 14
% 37
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 820 etxebizitza zeuden. Horietatik 725 egoitza nagusi ziren, 32 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 63 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (679), eta apartamentuak gutxi ziren (138). Egoitza nagusietatik 490 beren jabearen bizilekuak ziren, 225 alokairuan zeuden, 9 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 10 doan lagata.[11]

820etxebizitza
725egoitza nagusi
679etxe
138apartamentu

Etxebizitza multzoa

725
Egoitza nagusia (725)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (32)Hutsik (63)

Etxe mota

679
138
Etxea (679)Apartamentua (138)

Jabetza egoera

490
225
Jabeak (490)Alokairuan (225)HLM (9)Doan lagata (10)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (155).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik127
1919-194556
1946-1970132
1971-1990155
1991-2005100
2006-2020114

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (412). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (419 etxebizitzatan). 588 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 318 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 365tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela6
2 gela37
3 gela93
4 gela177
5 gela edo gehiago412

Berogailu mota

419
213
Fuel-olioa (54)Elektrizitatea (419)Gas botila (39)Bestelakoak (213)

Aparkalekua eta ibilgailuak

588aparkalekua
318ibilgailu 1
365ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 857 biztanleetatik 660 aktibo ziren (% 77,0), horietako 614 lanean (% 71,6) eta 45 langabezian (aktiboen % 6,8).

85715-64 urteko biztanle
% 77,0aktibo
% 71,6lanean
% 6,8langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 52,0
25-54 urte% 92,7
55-64 urte% 55,8
Gizonak% 79,9
Emakumeak% 74,4

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 17,6
BEPC, brebeta% 4,0
CAP-BEP% 7,7
Batxilergoa% 9,3
Goi-mailako +2% 1,0
Goi-mailako +3/4% 3,1
Goi-mailako +5% 5,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 6,8). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

198 ez-aktibotik 53 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 26,8), 79 erretiraturik zeuden (% 39,9) eta 66 bestelako ez-aktibo ziren (% 33,3).

Ez-aktiboak

% 27
% 40
% 33
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 8
% 26
% 31
% 28
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 649 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 614 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

649enplegu udalerrian
% 78,9soldatapeko
% 21,1ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.700 eurokoa zen.

24.700 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 25.650 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 117 komertzioetatik, 5 erauzte enpresak ziren, 7 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 16 eraikuntza enpresak ziren, 21 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 6 garraio enpresak ziren, 6 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 9 finantziazio enpresak ziren, 5 higiezinen enpresak ziren, 13 zerbitzu enpresak ziren, 16 administrazio publikoko enpresak ziren eta 8 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 33 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 3 banku bulegoak, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 4 margolariak, 4 zurginak, 2 iturginak, 3 argiketariak, 3 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 5 jatetxeak, 2 higiezinen agentziak, 1 tintoreria eta 1 apaindegia.[13]

2009an zeuden 10 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 2 brikolaje denda handika, 4 okindegiak, 1 harategi zen, 1 elektrotresna denda zen eta 1 lore-denda zen.[14]

2000. urtean Pomarez udalerrian 78 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.680 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an botika 1 eta anbulantzia 1 bat zegoen.

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1994ko urriaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 4,3 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Orthez », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM mensuelle. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Pomarez&oldid=11343864"(e)tik eskuratuta