Edukira joan

Seychalles

Wikipedia, Entziklopedia askea
Seychalles
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua Puy-de-Dôme
Izen ofizialaSeychalles
Posta kodea63190
Geografia
Koordenatuak45°48′20″N 3°20′19″E / 45.8056°N 3.3386°E / 45.8056; 3.3386
Mapa
Azalera9,21 km²
Altitudea314 m, 461 m eta 331 m
MugakideakBeauregard-l'Évêque, Bouzel, Lempty, Lezoux eta Moissat
Demografia
Biztanleria785 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 380 (%47,5) (%52,5) 420 alt_right
Dentsitatea85 bizt/km²
seychalles63.e-monsite.com

Seychalles (frantsesez eta ofizialki: Seychalles) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Puy-de-Dôme departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 785 biztanle zituen 9,2 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Beauregard-l'Évêque, Bouzel, Lempty, Lezoux eta Moissat.

Mapa
Seychalles eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
SeychallesSeychalles
Població amb 320 habitants (2000)Lempty (2,5 km)
Població amb 974 habitants (2000)Moissat (3,6 km)
Població amb 687 habitants (2000)Bouzel (3,6 km)
Població amb 5508 habitants (2000)Lezoux (3,9 km)
Població amb 216 habitants (2000)Vassel (4,9 km)
Població amb 696 habitants (2000)Ravel (5,3 km)
Població amb 2876 habitants (2000)Vertaizon (5,6 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Hego-mendebaldeko arroko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko ipar-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 800-1200 mm artekoa, urte osoan ondo banatuta)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,4 °C-koa da, 16,5 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 695 mm-koa da, urtarrilean 8,7 euri-egun eta uztailean 7,1 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Fayet-le-Château udalerrian dago, 14 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,2 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 889,9 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39,5 °C-koa da, 2026ko uztailaren 10an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -20 °C-koa da, 1987ko urtarrilaren 12an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 11,7 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (20,4 °C) eta hotzena urtarrila (3,8 °C). Urteko prezipitazioa 687 mm-koa da; hilabeterik euritsuena maiatza da (78 mm) eta lehorrena otsaila (29 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,30 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,7 °C) baino 1,7 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2015, 2018, 2020, 2022 eta 2023. Urterik beroena 2022 izan zen (13,1 °C) eta hotzena 1963 (9,5 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Seychalles)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 3.8 4.5 7.7 10.6 14.7 18.3 20.4 20.1 15.8 12.1 7.4 4.6 11.7
Pilatutako prezipitazioa (mm) 38 29 35 59 78 75 74 73 66 62 60 40 687
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,7 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,9+0,2+1,2+1,2+1,4+1,6+1,0+1,5−0,1+0,6+0,9+1,2
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,7 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea30040050060070080090010001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 420 gizon, 380 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
1.19
 
85-89
 
5.26
1.19
 
80-84
 
0.00
3.57
 
75-79
 
2.63
1.19
 
70-74
 
2.63
1.19
 
65-69
 
3.95
2.38
 
60-64
 
3.95
7.14
 
55-59
 
5.26
9.52
 
50-54
 
7.89
5.95
 
45-49
 
6.58
11.90
 
40-44
 
15.79
9.52
 
35-39
 
7.89
4.76
 
30-34
 
6.58
3.57
 
25-29
 
2.63
5.95
 
20-24
 
2.63
9.52
 
15-19
 
2.63
13.10
 
10-14
 
11.84
3.57
 
5-9
 
7.89
4.76
 
0-4
 
3.95
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Seychalles udalerrian 764 biztanle zeuden eta 309 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,47 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena seme-alabekin bizi ziren bikoteak ziren (% 43,0). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 24,6 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

764biztanle
309elkarbizitza-unitate
2,47lagun elkarbizitza-unitateko
228familia
Udalerria
% 43
% 28
% 25
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 228 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (133). Guraso bakarreko 10 familietatik 10etan ama zen guraso bakarra. 90 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 60k seme-alaba bakarra zuten etxean, 69k bi, eta 10k hiru edo gehiago.[10]

85
133
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean90
Seme-alaba bat60
Bi seme-alaba69
Hiru seme-alaba10
Lau edo gehiago0

15 urte edo gehiago zituzten 618 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 5,1 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 48,1. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 81,5).[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 5
25-39% 6
40-54% 8
55-64% 17
65-79% 24
80 +% 48
Bikotean bizi da
15-24% 13
25-39% 81
40-54% 81
55-64% 73
65-79% 75
80 +% 52

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 41,3 ezkonduta zegoen, eta beste % 27,5 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 13,8 izatezko bikotean eta % 13,8 PACS bidez lotuta). % 21,4 ezkongabeak ziren, % 4,9 alargunak eta % 5,0 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 41,3
Ezkongabea% 21,4
Izatezko bikotean% 13,8
PACS bidez lotuta% 13,8
Dibortziatuta% 5,0
Alarguna% 4,9

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 21,4), eskulangileak (% 21,0), enplegatuak (% 19,4), goi-mailako langileak (% 11,3). Talde nagusia (erretiratuak, % 21,4) Puy-de-Dôme departamenduko batez bestekoaren (% 31,8) azpitik dago. 10 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 3,2).[10]

Udalerria
% 11
% 11
% 11
% 19
% 21
% 21
Puy-de-Dôme
% 11
% 15
% 15
% 13
% 32
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 347 etxebizitza zeuden. Horietatik 309 egoitza nagusi ziren, 4 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 34 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (342), eta apartamentuak gutxi ziren (5). Egoitza nagusietatik 260 beren jabearen bizilekuak ziren, 45 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 4 doan lagata.[11]

347etxebizitza
309egoitza nagusi
342etxe
5apartamentu

Etxebizitza multzoa

309
34
Egoitza nagusia (309)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (4)Hutsik (34)

Etxe mota

342
Etxea (342)Apartamentua (5)

Jabetza egoera

260
45
Jabeak (260)Alokairuan (45)Doan lagata (4)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 2006-2020 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (100).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik35
1919-194524
1946-197031
1971-199048
1991-200568
2006-2020100

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (171). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (158 etxebizitzatan). 260 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 101 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 188tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela7
3 gela32
4 gela98
5 gela edo gehiago171

Berogailu mota

53
158
89
Fuel-olioa (53)Elektrizitatea (158)Gas botila (9)Bestelakoak (89)

Aparkalekua eta ibilgailuak

260aparkalekua
101ibilgailu 1
188ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 511 biztanleetatik 429 aktibo ziren (% 84,0), horietako 403 lanean (% 78,9) eta 26 langabezian (aktiboen % 6,1).

51115-64 urteko biztanle
% 84,0aktibo
% 78,9lanean
% 6,1langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 45,6
25-54 urte% 97,1
55-64 urte% 64,6
Gizonak% 84,5
Emakumeak% 83,3

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 26,2
BEPC, brebeta% 0,0
CAP-BEP% 3,8
Batxilergoa% 4,4
Goi-mailako +2% 2,6
Goi-mailako +3/4% 5,0
Goi-mailako +5% 6,7

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 6,1). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

82 ez-aktibotik 36 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 43,9), 24 erretiraturik zeuden (% 29,3) eta 22 bestelako ez-aktibo ziren (% 26,8).

Ez-aktiboak

% 44
% 29
% 27
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 13
% 10
% 24
% 28
% 24
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 68 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 403 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

68enplegu udalerrian
% 63,2soldatapeko
% 36,8ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 27.370 eurokoa zen.

27.370 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 26.040 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 14 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 6 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren eta 1 zerbitzu enpresa zen.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 iturgina zen, 1 argiketaria eta 2 jatetxeak.[13]

2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.[14]

2000. urtean Seychalles udalerrian 28 nekazaritza-ustiategi zeuden, 732 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1981ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 2,2 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Fayet-le-Château », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Seychalles&oldid=11340861"(e)tik eskuratuta