Edukira joan

Étampes

Étampes
Étampes
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Île-de-France
DepartamenduaEssonne
AlkateaBernard Laplace (en) Itzuli
Izen ofizialaÉtampes
Jatorrizko izenaÉtampes
Posta kodea91150
Geografia
Koordenatuak48°26′06″N 2°09′44″E / 48.435°N 2.1622°E / 48.435; 2.1622
Mapa
Azalera40,92 km²
Altitudea66 m, 156 m eta 133 m
MugakideakBrières-les-Scellés, Guillerval, Saclas, Boissy-la-Rivière, Boissy-le-Sec, Boutervilliers, Chalo-Saint-Mars, La Forêt-Sainte-Croix, Morigny-Champigny, Ormoy-la-Rivière eta Saint-Hilaire
Demografia
Biztanleria26.857 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 12.965 (%48,3) (%45,2) 12.127 alt_right
Dentsitatea656 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakBorna
mairie-etampes.fr

Étampes Frantziako udalerria da, Essonne departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. Azken erroldaren arabera 26.857 biztanle zituen 40,9 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Brières-les-Scellés, Guillerval, Saclas, Boissy-la-Rivière, Boissy-le-Sec, Boutervilliers, Chalo-Saint-Mars, La Forêt-Sainte-Croix, Morigny-Champigny, Ormoy-la-Rivière eta Saint-Hilaire.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Étampes
Població amb 1746 habitants (2000)Ormoy (3,8 km)
Població amb 345 habitants (2000)Saint-Hilaire (6,4 km)
Població amb 6219 habitants (2000)Étréchy (6,6 km)
Població amb 629 habitants (2000)Boissy-le-Sec (7,1 km)


CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Parisko arroaren hego-mendebaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak, batez ere udaberrian (120-150 mm); negu hotza (3,5 °C))[2].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,2 °C-koa da, 15,5 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 662 mm-koa da, urtarrilean 10,7 euri-egun eta uztailean 7,6 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Dourdan udalerrian dago, 16,1 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,4 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 654,2 mm-koa delarik[3]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,6 °C-koa da, 2019ko uztailaren 25an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -16,2 °C-koa da, 2010ko urtarrilaren 8an lortua[oh 1][3].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[4]

BiztanleriaUrtea6000900012.00015.00018.00021.00024.00027.0001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 13.191 gizon, 13.401 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.05
 
95+
 
0.53
0.46
 
90-94
 
0.99
1.04
 
85-89
 
1.74
1.35
 
80-84
 
2.16
1.89
 
75-79
 
2.56
2.67
 
70-74
 
3.79
4.73
 
65-69
 
3.84
4.51
 
60-64
 
4.86
6.26
 
55-59
 
5.36
6.27
 
50-54
 
6.36
7.77
 
45-49
 
6.75
6.82
 
40-44
 
6.11
6.88
 
35-39
 
6.82
6.72
 
30-34
 
6.19
6.19
 
25-29
 
7.04
6.88
 
20-24
 
6.35
7.19
 
15-19
 
7.34
7.82
 
10-14
 
6.74
7.93
 
5-9
 
7.66
6.58
 
0-4
 
6.83
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[5].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Étampes udalerrian 26.183 biztanle zeuden eta 11.302 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,32 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 41,2), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[7]

26.183biztanle
11.302elkarbizitza-unitate
2,32lagun elkarbizitza-unitateko
6.560familia
Udalerria
% 27
% 18
% 13
% 41
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 6.560 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (3.026). Guraso bakarreko 1.533 familietatik 1.249etan ama zen guraso bakarra. 2.495 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 1.545k seme-alaba bakarra zuten etxean, 1.293k bi, eta 1.228k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 3.026 bikoteetatik 424tan (% 14,0) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[7]

2.002
3.026
1.533
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean2.495
Seme-alaba bat1.545
Bi seme-alaba1.293
Hiru seme-alaba819
Lau edo gehiago409

15 urte edo gehiago zituzten 21.157 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 6,9 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 45,8. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 64,1). 80 urte edo gehiagoko 1.108 biztanleetatik 933 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 175 kolektibitateren batean.[7]

Bakarrik bizi da
15-24% 7
25-39% 20
40-54% 18
55-64% 28
65-79% 33
80 +% 46
Bikotean bizi da
15-24% 12
25-39% 58
40-54% 64
55-64% 59
65-79% 56
80 +% 35

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 37,1 ezkonduta zegoen, eta beste % 14,7 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 11,0 izatezko bikotean eta % 3,7 PACS bidez lotuta). % 36,4 ezkongabeak ziren, % 5,4 alargunak eta % 6,5 dibortziatuak.[7]

Ezkonduta% 37,1
Ezkongabea% 36,4
Izatezko bikotean% 11,0
Dibortziatuta% 6,5
Alarguna% 5,4
PACS bidez lotuta% 3,7

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: enplegatuak (% 21,7), erretiratuak (% 21,6), eskulangileak (% 20,2), erdi-mailako lanbideak (% 16,4). Talde nagusia (enplegatuak, % 21,7) Essonne departamenduko batez bestekoaren (% 17,0) gainetik dago. 25 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,2).[7]

Udalerria
% 10
% 16
% 22
% 20
% 22
Essonne
% 19
% 19
% 17
% 12
% 24
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 12.584 etxebizitza zeuden. Horietatik 11.240 egoitza nagusi ziren, 90 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 1.254 hutsik zeuden. Apartamentuak ziren nagusi (8.280), etxeak baino gehiago (4.108). Egoitza nagusietatik 4.922 beren jabearen bizilekuak ziren, 6.152 alokairuan zeuden, 2.093 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 166 doan lagata.[8]

12.584etxebizitza
11.240egoitza nagusi
4.108etxe
8.280apartamentu

Etxebizitza multzoa

11.240
1.254
Egoitza nagusia (11.240)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (90)Hutsik (1.254)

Etxe mota

4.108
8.280
Etxea (4.108)Apartamentua (8.280)

Jabetza egoera

4.922
6.152
2.093
Jabeak (4.922)Alokairuan (6.152)HLM (2.093)Doan lagata (166)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1946-1970 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (2.835).[8]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik1.673
1919-1945838
1946-19702.835
1971-19902.674
1991-2005993
2006-20202.037

Egoitza nagusien artean gehienek 3 gela zituzten (3.197). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (5.323 etxebizitzatan). 6.113 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 5.768 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 2.498tan bi edo gehiago.[8]

Gela kopurua

1 gela1.028
2 gela2.462
3 gela3.197
4 gela2.410
5 gela edo gehiago2.143

Berogailu mota

4.659
5.323
Gas sarea (4.659)Fuel-olioa (665)Elektrizitatea (5.323)Gas botila (65)Bestelakoak (528)

Aparkalekua eta ibilgailuak

6.113aparkalekua
5.768ibilgailu 1
2.498ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 17.357 biztanleetatik 12.898 aktibo ziren (% 74,3), horietako 11.202 lanean (% 64,5) eta 1.696 langabezian (aktiboen % 13,1).

17.35715-64 urteko biztanle
% 74,3aktibo
% 64,5lanean
% 13,1langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 41,9
25-54 urte% 87,4
55-64 urte% 67,5
Gizonak% 78,4
Emakumeak% 70,2

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 20,2
BEPC, brebeta% 17,8
CAP-BEP% 12,1
Batxilergoa% 13,2
Goi-mailako +2% 8,7
Goi-mailako +3/4% 13,0
Goi-mailako +5% 8,5

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 13,1). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

4.460 ez-aktibotik 2.041 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 45,8), 588 erretiraturik zeuden (% 13,2) eta 1.831 bestelako ez-aktibo ziren (% 41,1).

Ez-aktiboak

% 46
% 13
% 41
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 14
% 23
% 34
% 24
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 11.463 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 11.202 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

11.463enplegu udalerrian
% 89,6soldatapeko
% 10,4ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 22.760 eurokoa zen, eta biztanleen % 22 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

22.760 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 27.940 €
% 22,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 15,4

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 1.111 komertzioetatik, 14 erauzte enpresak ziren, 13 janari enpresak ziren, 5 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 4 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresak ziren, 35 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 120 eraikuntza enpresak ziren, 256 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 30 garraio enpresak ziren, 86 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 27 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 54 finantziazio enpresak ziren, 59 higiezinen enpresak ziren, 163 zerbitzu enpresak ziren, 165 administrazio publikoko enpresak ziren eta 80 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[9]

2009an zeuden norbanakoentzako 288 zerbitzu publikoetatik, 1 poliziaren kaserna zen, 2 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoak, 2 lan bilaketa bulegoak, 1 jendarmeria, 2 posta bulegoak, 15 banku bulegoak, 5 funerariak, 22 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 3 ibilgailuen alokairu bulegoak, 5 autoeskolak, 22 igeltseroak, 15 margolariak, 8 zurginak, 17 iturginak, 13 argiketariak, 22 eraikuntza enpresak, 26 ile apaindegiak, 6 albaitariak, 6 aldi baterako lan enpresak, 56 jatetxeak, 23 higiezinen agentziak, 4 tintoreriak eta 10 apaindegiak.[10]

2009an zeuden 100 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 5 supermerkatuak, 1 brikolaje denda handia zen, 9 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 13 okindegiak, 6 harategiak, 1 kongelatu-denda zen, 2 arraindegiak, 6 liburu dendak, 17 arropa dendak, 4 etxerako tresna dendak, 3 zapata-dendak, 8 elektrotresna dendak, 3 altzari dendak, 2 kirol-dendak, 2 drogeria, 3 lurrin-dendak, 6 bitxi-dendak eta 8 lore-dendak ziren.[11]

2000. urtean Étampes udalerrian 26 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.834 hektarea erabiltzen.[12]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an tratamendu laburretarako ospitale 1 , iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat, tratamendu luzeetarako ospitale 1 bat, 4 psikiatriko, urgentzia zentro 1 bat, amatasun-klinika 1 bat, 3 osasun-zentro, 8 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.

2009an 10 haur-eskola eta 9 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Étampes udalerrian 4 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe, 2 hezkuntza orokorreko lizeo eta lizeo teknologiko bat zegoen.Bigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 2.033 ikasle zeuden, Hezkuntza orokorreko lizeoetan ez zegoen 2.304 eta lizeo teknologikoetan 394.

Étampes udalerriak goi-mailako hezkuntza ez unibertsitarioko osasun-formakuntzako zentro bat zuen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1988ko ekainaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  3. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Dourdan », fiche climatologique. .
  4. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  5. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  6. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  7. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  8. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  9. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  10. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  11. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  12. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]