اینتل
 | |
 ستاد مرکزی اینتل در کالیفرنیا | |
| نوع | سهامی عام |
|---|---|
| ISIN | US4581401001  |
| صنعت | سخت‌افزار رایانه صنعت نیمه‌رسانا |
| بنیان‌گذاری | ۱۹۶۸ |
| بنیان‌گذاران | گوردون مور رابرت نویس |
| دفتر مرکزی | سانتا کلارا، کالیفرنیا، ایالات متحده |
افراد کلیدی | برایان کرانیچ (مدیرعامل) اندی برایانت (رئیس هیئت‌مدیره) |
| محصولات | واحد پردازش مرکزی (CPU) تلفن همراه ریزپردازنده مادربورد چیپست کارت شبکه مودم درایو حالت جامد (SSD) |
| درآمد |  ۶۳٫۰۵ میلیارد دلار آمریکا (۲۰۲۲) |
| −۲٬۲۱۴٬۰۰۰٬۰۰۰ دلار آمریکا (۲۰۲۵) | |
| ۸٫۰۲ میلیارد دلار آمریکا (۲۰۲۲) | |
| دارایی کل |  ۱۸۲٫۱ میلیارد دلار آمریکا (۲۰۲۲) |
| سهام کل | ۱۰۳٫۳ میلیارد دلار آمریکا (۲۰۲۲) |
شمار کارکنان | ۱۲۴۸۰۰ نفر (۲۰۲۳) |
| وبگاه | www.Intel.com |
اینتل کورپوریشن (به انگلیسی: Intel Corporation) یک شرکت فناوری چندملیتی آمریکایی است، که در زمینه طراحی، توسعهٔ فناوری و تولید انواع سخت‌افزار رایانه، با تمرکز بر مادربورد، کارت شبکه، چیپست، بلوتوث و حافظه فلش، همچنین انواع ریزپردازنده، نیم‌رسانا، مدار مجتمع، واحد پردازش گرافیکی و سامانه نهفته فعالیت می‌نماید.
شرکت اینتل در سال ۱۹۶۸ توسط رابرت نویس و گوردون مور راه‌اندازی شد. این کورپوریشن مبدع فناوری ریزپردازنده‌های اکس۸۶ می‌باشد. اینتل در دهه ۱۹۷۰ میلادی، یکی از قوی‌ترین تراشه‌ها یعنی اینتل ۸۰۸۶ را به بازار فروش قطعات رایانه‌ای، عرضه کرد، که شرکت آی‌بی‌ام از این پردازنده برای محصول رایانه شخصی خود استفاده نمود.
در دهه‌های نخست، مهم‌ترین رقیب اینتل، شرکت ای‌ام‌دی بود، که از سال ۲۰۰۰ با تسلط اینتل بر بازار پردازنده‌ها، هر سال این شرکت سهم بالاتری را به خود اختصاص داد و در سال ۲۰۱۳ تقریباً ۷۵٪ درصد از رایانه‌های خانگی، از پردازنده‌های اینتل استفاده می‌کنند که این سلطه بر ای‌ام‌دی با ظهور پردازنده‌های رایزن ازبین رفت. در سال ۲۰۱۳ مؤسسه اینتر برند، اینتل را به‌عنوان هفتمین برند ارزشمند جهان معرفی نمود.[۱]
دفتر مرکزی این شرکت در شهر سانتا کلارا در دره سیلیکون واقع در کالیفرنیا قرار دارد و سهام آن در بازار بورس نزدک معامله می‌شود. شرکت اینتل جزئی از میانگین صنعتی داو جونز و شاخص نزدک-۱۰۰ به‌شمار می‌آید.
تاریخچه
[ویرایش | اشتراک‌گذاری]
شرکت اینتل را گوردون مور (ارائه‌کننده قانون مور و مهندس شیمی‌فیزیک) و رابرت نویس (فیزیکدان و مخترع مدارهای مجتمع) به همراه آرتور راک و مکس پاوسکی در 18 جولای 1968 در شهر مانتین ویو تأسیس نمودند. مور و نویس هر دو در شرکت فرچایلد سمیکانداکتر که سازندهٔ نیمه‌رساناها بود کار می‌کردند. سپس در سال‌های بعد اندرو گروو نیز به آن‌ها ملحق شد. نخست نام شرکت مور_نویس گذاشته شد که سپس نام آن را از ابتدای مجتمع الکترونیک (به انگلیسی: Integrated Electronics or "Intel" for short) گرفته و به اینتل تغییر دادند.[۲][۳][۳][۴][۵][۶]
در طول دهه ۱۹۹۰، شرکت اینتل سرمایه‌گذاری بسیاری در طراحی جدید ریزپردازنده‌ها کرد که باعث رشد سریع صنعت رایانه و تأمین‌کننده اصلی ریزپردازنده‌های رایانه‌های شخصی شد.
اینتل تاکنون یازده شرکت بزرگ و کوچک عرصهٔ فناوری را خریده که بزرگترین آن خرید شرکت مک‌آفی در ۱۹ اوت ۲۰۱۰ و به قیمت ۷٫۶ میلیارد دلار می‌باشد.[۷]
تاریخچه اولیه اینتل
[ویرایش | اشتراک‌گذاری]شرکت اینتل در زمان تأسیس خود به دلیل توانایی اش در ساخت مدارهای منطقی مبتنی بر نیمه رساناها شناخته می شد. هدف اصلی بنیان گذاران، ورود به بازار حافظه های نیم‌رسانا بود؛ بازاری که بسیاری پیش بینی می کردند به زودی جایگزین حافظه های هسته مغناطیسی شوند.[۸]
اولین محصول اینتل در سال ۱۹۶۹، حافظه SRAM مدل 3101 با ظرفیت ۶۴ بیت بود که تقریباً دو برابر سریع تر از محصولات مشابه موجود در آن زمان عمل می کرد. در همان سال، اینتل حافظه فقط خواندنی (ROM) مدل 3301 با ظرفیت ۱۰۲۴ بیت و همچنین نخستین تراشه SRAM تجاری مبتنی بر فناوری MOS با ظرفیت ۲۵۶ بیت را نیز معرفی کرد.[۹]
اگرچه تراشه 1101 از نظر فنی پیشرفت مهمی محسوب می شد، اما ساختار پیچیده آن باعث می شد برای استفاده در رایانه های بزرگ (Mainframe) بسیار کند و گران باشد. این مشکل با معرفی حافظه DRAM مدل 1103 در سال ۱۹۷۰ برطرف شد. این محصول به سرعت به پرفروش ترین تراشه حافظه جهان تبدیل شد و تا سال ۱۹۷۲ در بسیاری از کاربردها جایگزین حافظه های هسته مغناطیسی شد.[۱۰]
در طول دهه ۱۹۷۰، اینتل با توسعه فناوری های تولید و گسترش سبد محصولات خود، رشد چشمگیری را تجربه کرد؛ هرچند که بخش عمده درآمد شرکت همچنان از بازار حافظه ها تأمین می شد.
تولد نخستین ریزپردازنده جهان
[ویرایش | اشتراک‌گذاری]در سال ۱۹۷۱، اینتل نخستین ریزپردازنده تجاری جهان، یعنی پردازنده اینتل 4004 را معرفی کرد.[۱۱]
این محصول انقلابی بزرگ در صنعت الکترونیک بود، زیرا برای نخستین بار واحد پردازش مرکزی (CPU) یک کامپیوتر را در قالب یک تراشه کوچک جای داد. نتیجه این نوآوری آن بود که دستگاه های کوچک نیز می توانستند محاسباتی را انجام دهند که پیش از آن فقط از عهده رایانه های عظیم برمی آمد.[۱۲]
همین دستاورد، پایه گذار ظهور نسل جدیدی از کامپیوترها شد؛ ابتدا «مینی کامپیوترها» و سپس «رایانه های شخصی». اینتل در ادامه، در سال ۱۹۷۳ یکی از نخستین میکروکامپیوتر های جهان را نیز تولید کرد.[۱۳]
گسترش جهانی
[ویرایش | اشتراک‌گذاری]اینتل در سال ۱۹۷۲ نخستین کارخانه تولیدی خارج از آمریکا را در مالزی راه اندازی کرد. پس از آن، مراکز مونتاژ و تولید نیمه هادی در سنگاپور و اورشلیم تأسیس شدند و در دهه ۱۹۹۰ نیز مراکز تحقیق و توسعه و تولید در چین، هند و کاستاریکا به مجموعه اینتل اضافه شدند.[۱۴]
تا اوایل دهه ۱۹۸۰، بازار حافظه های DRAM ستون اصلی کسب وکار اینتل بود. اما رقابت شدید شرکت های ژاپنی سودآوری این بازار را به شدت کاهش داد. در همین زمان، موفقیت رایانه شخصی آی‌بی‌ام (IBM) که از پردازنده های اینتل استفاده می کرد، باعث شد «گوردون مور» تصمیم مهمی بگیرد: تمرکز شرکت از حافظه ها به سمت ریزپردازنده ها تغییر کند.[۱۵]
این تصمیم یکی از مهم ترین نقاط عطف تاریخ اینتل محسوب می شود.
عصر طلایی رایانه های شخصی
[ویرایش | اشتراک‌گذاری]در اواخر دهه ۱۹۸۰، اینتل به تأمین کننده اصلی پردازنده برای IBM و بسیاری از سازندگان رایانه های شخصی تبدیل شده بود.
ترکیب مشهور «Wintel» (پردازنده های Intel و سیستم عامل Windows مایکروسافت) صنعت رایانه های شخصی را متحول کرد و اینتل را به سودآورترین تأمین کننده سخت افزار این حوزه تبدیل نمود.[۱۶]
در سال ۱۹۹۱ نیز کمپین بازاریابی مشهور «Intel Inside» آغاز شد. این کمپین به اندازه ای موفق بود که تا پایان دهه ۱۹۹۰ نام پردازنده های Pentium به یکی از شناخته شده ترین برندهای فناوری در جهان تبدیل شد.
مقر اصلی اینتل
[ویرایش | اشتراک‌گذاری]دفتر اصلی و محل استقرار اینتل در کالیفرنیا است اما دارای بیش از ۱۰۰ دپارتمان در سراسر جهان با سه مرکز مونتاژ و آزمایش در چین، مالزی و ویتنام و ۶ خط تولید در ایالات آریزونا، اورگن، نیومکزیکو آمریکا، کشورهای ایرلند، اسرائیل و دیگر کشورها است. از نظر جغرافیایی بیشترین مشتریان در چین و هنگ‌کنگ قرار دارند و حدود ۳۰ درصد از فروش اینتل را به خود اختصاص داده‌است. پس از آن مشتریان این شرکت سنگاپور و ایالات متحده هستند که بیش از ۲۰٪ را شامل می‌شود.[۱۷]
رقبا
[ویرایش | اشتراک‌گذاری]ای‌ام‌دی (به انگلیسی: AMD، مخفف Advanced Micro Devices) سازنده گونه‌های پردازنده در سال ۱۹۶۹ به وجود آمد. ای‌ام‌دی رقیب اصلی شرکت اینتل محسوب می‌شود.
جستارهای وابسته
[ویرایش | اشتراک‌گذاری]پانویس
[ویرایش | اشتراک‌گذاری]- ↑ "Brandz Ranking 2011 PDF". Millward Brown Optimor. 2011. Archived from the original on 28 ژوئن 2011. Retrieved October 27, 2011.
- ↑ David B. Green (July 24, 2013). "This day in Jewish history / Intel co-founder and self-described Luddite is born". Haaretz. Archived from the original on 15 اكتبر 2015. Retrieved 5 September 2013.
{{cite news}}: تاریخ وارد شده در|archive-date= - 1 2 "Intel Online Museum: Corporate Timeline (Archived version)". Intel Museum. Intel. Archived from the original on 2013-01-03. Retrieved July 23, 2011.
- ↑ "Silicon Genesis: Arthur Rock". Stanford University. Archived from the original on 6 ژوئن 2012. Retrieved July 23, 2011.
- ↑ Intel Corporation. Encyclopædia Britannica. Retrieved November 26, 2008.
- ↑ Valich, Theo (September 19, 2007). "Secret of Intel name revealed". The Inquirer. Retrieved September 19, 2007.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:خدمت بایگانی منسوخ (رده) - ↑ "Announcement | McAfee, Inc". Mcafee.com. 2011-02-28. Retrieved 2013-06-14.
- ↑ «1969: Schottky-Barrier Diode Doubles the Speed of TTL Memory & Logic | The Silicon Engine | Computer History Museum». www.computerhistory.org. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۵-۳۰.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «3301.pdf». Google Docs. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۵-۳۰.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «"The Intel ۱۱۰۳: The MOS memory that defied cores". Electronics. pp. ۱۰۸–۱۱۳». Sideris, George. آوریل ۲۶, ۱۹۷۳.
{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Intel Timeline: A History of Innovation». Intel. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۵-۳۰.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Wayback Machine» (PDF). download.intel.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۵-۳۰.
{{cite web}}: یادکرد از عنوان عام استفاده کرده است (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Site en construction». www.old-computers.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۵-۳۰.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Wayback Machine» (PDF). www.intel.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۵-۳۰.
{{cite web}}: یادکرد از عنوان عام استفاده کرده است (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Tilley, Aaron. "The End Of Wintel: How The Most Powerful Alliance In Tech History Is Falling Apart". Forbes (in English). Retrieved 2026-05-30.
- ↑ Metz، Cade. «Wintel Is Going. But It's Not Dead Yet» (به انگلیسی آمریکا). Wired. شاپا ۱۰۵۹-۱۰۲۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۵-۳۰.
{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ روشاک (۲۰۲۱-۰۸-۳۱). «اینتل چگونه تولید کننده پردازنده شد؟ • روشاک». روشاک. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۷ سپتامبر ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۰-۰۱.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
منابع
[ویرایش | اشتراک‌گذاری]- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Intel». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۱ مه ۲۰۱۴.
پیوند به بیرون
[ویرایش | اشتراک‌گذاری]
.svg){kind=logo}
شرکت‌های شاخص داو جونز مرکب | ||
|---|---|---|
|  | |
- شرکت‌های شاخص نزدک-۱۰۰
- شرکت‌های فهرستشده در نزدک
- اینتل
- برندهای ایالات متحده آمریکا
- بنیانگذاریهای ۱۹۶۸ (میلادی) در ایالات متحده آمریکا
- بنیانگذاریهای ۱۹۶۸ (میلادی) در کالیفرنیا
- ریزپردازنده‌های اکس۸۶ اینتل
- ریزپردازنده‌های اینتل
- شرکتها در میانگین صنعتی داو جونز
- شرکت‌های آمریکایی بنیانگذاریشده در ۱۹۶۸ (میلادی)
- شرکت‌های بنیانگذاریشده در ۱۹۶۸ (میلادی)
- شرکت‌های پنانگ
- شرکت‌های تولیدکننده مادربورد
- شرکت‌های تولیدکننده نتبوک
- شرکت‌های تولیدی بنیانگذاریشده در ۱۹۶۸ (میلادی)
- شرکت‌های تولیدی کالیفرنیا
- شرکت‌های حافظه رایانه
- شرکت‌های خدمات نرم‌افزاری در خلیج سانفرانسیسکو
- شرکت‌های رایانه‌ای ایالات متحده آمریکا
- شرکت‌های رایانه‌ای بنیانگذاریشده در ۱۹۶۸ (میلادی)
- شرکت‌های سازنده تلفن همراه
- شرکت‌های سازنده نیمه‌رسانا
- شرکت‌های سانتا کلارا، کالیفرنیا
- شرکت‌های سخت‌افزار رایانه‌ای
- شرکت‌های سیلیکون ولی
- شرکت‌های عمومی ایالات متحده آمریکا
- شرکت‌های فناوری بنیانگذاریشده در ۱۹۶۸ (میلادی)
- شرکت‌های فناوری خلیج سانفرانسیسکو
- شرکت‌های مرتبط با لینوکس
- شرکت‌های نرم‌افزاری بنیانگذاریشده در ۱۹۶۸ (میلادی)
- شرکت‌های تولیدی منطقه خلیج سانفرانسیسکو
- شرکت‌های چندملیتی ایالات متحده آمریکا
- شرکت‌های نرم‌افزاری ایالات متحده آمریکا
- شرکت‌های فناوری ایالات متحده آمریکا
- شرکت‌های سامانههای رایانه
- اجزای پیشین میانگین صنعتی داو جونز
