Costa Rica

	Nome orixinal República de Costa Rica (es)
	Nome oficial Costa Rica (es) ; République du Costa Rica (fr) ; Republic of Costa Rica (en)
	Xentilicio Costa Ricaan (nl) ; Kostrarikano (eo) ; Costaricien (fr) ; Costaricienne (fr) ; costarricanu (ast) ; Costa-Ricaner (de) ; Costa-Ricanerin (de) ; costarican (lfn) ; costaricane (it) ; Costa Ricans (en) ; costaricane (vec) ; كوسطاريكية (ary) ; كوسطاريكيين (ary) ; costaricana (vec) ; كوسطاريكي (ary) ; costaricani (vec) ; costarican (vec) ; كوسطاريكيات (ary) ; costaricani (it) ; costaricano (it) ; Kostarikänan (vo) ; كوستاريكي (ar) ; كوستاريكية (ar) ; costaricaner (da) ; Costa Rican (en) ; Costa Rica-i (hu) ; costaricana (it) ; كوستاريكيون (ar) ; קוסטה ריקני (he) ; costaricană (ro) ; কোস্টা রিকান (bn) ; костариканцы (ru) ; costarican (ro) ; קוסטה ריקנית (he) ; costaricani (ro) ; Cósta Ríceach (ga)

Costa Rica
	Nome orixinal República de Costa Rica (es)
	Nome oficial Costa Rica (es) ; République du Costa Rica (fr) ; Republic of Costa Rica (en)
	Xentilicio Costa Ricaan (nl) ; Kostrarikano (eo) ; Costaricien (fr) ; Costaricienne (fr) ; costarricanu (ast) ; Costa-Ricaner (de) ; Costa-Ricanerin (de) ; costarican (lfn) ; costaricane (it) ; Costa Ricans (en) ; costaricane (vec) ; كوسطاريكية (ary) ; كوسطاريكيين (ary) ; costaricana (vec) ; كوسطاريكي (ary) ; costaricani (vec) ; costarican (vec) ; كوسطاريكيات (ary) ; costaricani (it) ; costaricano (it) ; Kostarikänan (vo) ; كوستاريكي (ar) ; كوستاريكية (ar) ; costaricaner (da) ; Costa Rican (en) ; Costa Rica-i (hu) ; costaricana (it) ; كوستاريكيون (ar) ; קוסטה ריקני (he) ; costaricană (ro) ; কোস্টা রিকান (bn) ; костариканцы (ru) ; costarican (ro) ; קוסטה ריקנית (he) ; costaricani (ro) ; Cósta Ríceach (ga)
	Instancia de estado soberano; país
	Parte de América Latina; lista negra dos paraísos fiscais da Unión Europea
	Texto lema Vivan siempre el trabajo y la paz; Essential Costa Rica
	Himno Himno nacional de Costa Rica
Características
	Caracterizado por país libre
	Cultura cultura da Costa Rica (pt)
	Lingua oficial lingua castelá
	Lingua usada lingua castelá; Lingua cabécar; lingua bribri; Lingua maléku; Lingua boruca; Lingua guaymí; Língua de Sinais da Costa Rica (pt)
	Economía economía de Costa Rica
	Moeda colón costarriqueño ₡; Peso costarriqueño $
Implicados
	Xefe de estado Cargo: Presidente de Costa Rica ; Laura Fernández Delgado (pt) (2026 - ); Carlos Alvarado Quesada (2018 - 2022); Rodrigo Chaves Robles (2022 - 2026)
	Xefe do goberno Cargo: Presidente de Costa Rica ; Laura Fernández Delgado (pt) (2026 - ); Laura Chinchilla (2010 - 2014); Óscar Arias Sánchez (2006 - 2010); Abel Pacheco (2002 - 2006); Luis Guillermo Solís Rivera (pt) (2014 - 2018); Rodrigo Chaves Robles (2022 - 2026); Carlos Alvarado Quesada (2018 - 2022); Miguel Ángel Rodríguez Echeverría (1998 - 2002)
	Órgano lexislativo Asemblea Lexislativa de Costa Rica
	Membro de Organización das Nacións Unidas; Unión Internacional de Telecomunicacións; Unión Postal Universal; Organización das Nacións Unidas para a Educación, a Ciencia e a Cultura; Organización dos Estados Americanos; Organización Mundial da Saúde; Organización Meteorolóxica Mundial; Organización Mundial de Alfándegas; Organización para a Cooperación e o Desenvolvemento Económico; Organización para a Prohibición de Armas Químicas; Corporación Financeira Internacional; Centro Internacional de Arranxo de Diferenzas Relativas a Investimentos; Axencia Multilateral de Garantía de Investimentos; Banco Internacional de Reconstrución e Fomento; Organización Mundial do Comercio; Asociación Internacional de Fomento; Organismo Internacional Rexional de Sanidade Agropecuaria; Interpol; Grupo para as observacións da Terra; Mercado Común Centroamericano; Banco Centroamericano de Integración Económica; Organismo para a Proscrición das Armas Nucleares na América Latina e o Caribe; Tratado de non proliferación de armas nucleares
	Banco central Central Bank of Costa Rica (en)
Datas
	Fundación / creación 1821
Historia
	Historia história da Costa Rica (pt)
	Substitúe Nación Misquita (1687 - 1894)
Localización
	País Costa Rica
	Xeografía xeografía de Costa Rica
	Bañado por mar Caribe; océano Pacífico
	Situado na entidade xeográfica Hispanoamérica; América Central
	Continente América do Norte
	Capital San Xosé
	Comparte fronteira con Panamá; Nicaragua
	Contén división administrativa Provincia de Alajuela; Provincia de Limón; Provincia de Puntarenas; Provincia de Heredia; Provincia de Cartago; Provincia de Guanacaste; Provincia de San José
	Área urbana máis poboada San Xosé
OpenStreetMap
	Coordenadas 10°N 84°O / 10, -84
Cifras e dimensións
	Poboación 120.499 (1864) censo; 182.073 (1883) censo; 243.205 (1892) censo; 471.524 (1927) censo; 800.875 (1950) censo; 1.334.044 (1960) ; 1.381.532 (1961) ; 1.431.088 (1962) ; 1.336.274 (1963) censo; 1.532.828 (1964) ; 1.583.078 (1965) ; 1.632.500 (1966) ; 1.681.241 (1967) ; 1.729.135 (1968) ; 1.776.076 (1969) ; 1.822.106 (1970) ; 1.867.044 (1971) ; 1.911.212 (1972) ; 1.871.780 (1973) censo; 2.002.358 (1974) ; 2.052.076 (1975) ; 2.105.377 (1976) ; 2.162.047 (1977) ; 2.221.800 (1978) ; 2.284.076 (1979) ; 2.348.427 (1980) ; 2.414.832 (1981) ; 2.483.355 (1982) ; 2.553.714 (1983) ; 2.416.809 (1984) censo; 2.698.616 (1985) ; 2.772.823 (1986) ; 2.848.141 (1987) ; 2.924.348 (1988) ; 3.001.196 (1989) ; 3.078.551 (1990) ; 3.155.979 (1991) ; 3.233.568 (1992) ; 3.312.307 (1993) ; 3.393.575 (1994) ; 3.478.197 (1995) ; 3.566.605 (1996) ; 3.658.020 (1997) ; 3.750.585 (1998) ; 3.841.734 (1999) ; 3.810.179 (2000) censo; 4.013.488 (2001) ; 4.093.840 (2002) ; 4.171.145 (2003) ; 4.246.336 (2004) ; 4.320.130 (2005) ; 4.392.493 (2006) ; 4.463.226 (2007) ; 4.532.711 (2008) ; 4.601.424 (2009) ; 4.669.685 (2010) ; 4.301.712 (2011) censo; 4.805.295 (2012) ; 4.872.166 (2013) ; 4.905.769 (2017) ; 5.163.038 (2021) estimación; 5.044.197 (2022) censo; 5.265.575 (2024) estimación
	Poboación feminina 2.538.156 (2019); 2.558.483 (2020); 2.575.216 (2021); 2.590.119 (2022)
	Poboación masculina 2.546.376 (2019); 2.564.622 (2020); 2.578.741 (2021); 2.590.709 (2022)
	Poboación rural 1.013.042 (2019); 985.122 (2020); 957.348 (2021); 930.373 (2022)
	Poboación urbana 4.071.490 (2019); 4.137.983 (2020); 4.196.609 (2021); 4.250.456 (2022)
	Índice desenvolvemento humano 0,809 (2021); 0,66 (1990); 0,663 (1991); 0,674 (1992); 0,682 (1993); 0,685 (1994); 0,691 (1995); 0,693 (1996); 0,7 (1997); 0,705 (1998); 0,708 (1999); 0,71 (2000); 0,715 (2001); 0,722 (2002); 0,727 (2003); 0,732 (2004); 0,74 (2005); 0,747 (2006); 0,756 (2007); 0,765 (2008); 0,769 (2009); 0,772 (2010); 0,782 (2011); 0,786 (2012); 0,792 (2013); 0,796 (2014); 0,798 (2015); 0,803 (2016); 0,807 (2017); 0,811 (2018); 0,819 (2019); 0,816 (2020)
	Índice desenvolvemento humano desigualdade 0,664 (2021); 0,626 (2010); 0,634 (2011); 0,638 (2012); 0,641 (2013); 0,648 (2014); 0,652 (2015); 0,655 (2016); 0,661 (2017); 0,666 (2018); 0,673 (2019); 0,67 (2020)
	Taxa desemprego 8 % (2014)
	Taxa nataliade 12,847 (2019); 12,152 (2020); 11,873 (2021); 11,686 (2022)
	Taxa mortandade 5,468 (2019); 5,627 (2020); 7,192 (2021); 7,113 (2022)
	PIB nominal 64.616.482.168 $ (2021); 68.380.838.316 $ (2022)
	Taxa imposto sobre valor engadido 13 %
	Superficie 51.179,92 km²
	Punto máis alto 3.820 m Cerro Chirripó
	Punto máis baixo 0 m mar Caribe
	Fuso horario UTC−06:00 ; América/Costa Rica
	Esperanza de vida 77 a (2022); 77 a (2021); 79 a (2020); 79 a (2019); 79,831 a (2016); 79,634 a (2015); 79,44 a (2014); 79,254 a (2013); 79,077 a (2012); 78,911 a (2011); 78,756 a (2010); 78,613 a (2009); 78,481 a (2008); 78,355 a (2007); 78,234 a (2006); 78,114 a (2005); 77,993 a (2004); 77,868 a (2003); 77,736 a (2002); 77,597 a (2001); 77,448 a (2000); 77,288 a (1999)
OpenStreetMap
Códigos e identificadores
OpenStreetMap
OpenStreetMap	287667
VIAF	126073638
ISNI	000000012248346X
TasteAtlas	costa-rica
Freebase	/m/01p8s
MeSH	D003364
Fontes e ligazóns
	Páxina WEB presidencia.go.cr
	Prefixo telefónico +506
	Teléfono de emerxencia 911 e 112
	Dominio .cr
	Descrito pola fonte Enciclopedia militar Sytin ; Tema: Q25389781 ; Pequeno dicionario enciclopédico de Brockhaus e Efron ; Tema: Q24786874 ; Dicionario Enciclopédico Brockhaus e Efron ; Tema: Q24450080 ; The Nuttall Encyclopædia
	Wikidata G:Commons C:Commons

Costa Rica,^[1] oficialmente República de Costa Rica, é un país de América Central, limitado ó norte por Nicaragua, ó leste polo mar Caribe e por Panamá e ó sur e oeste polo océano Pacífico. Tamén pertence ó país a illa do Coco, no océano Pacífico. Ten unha poboación de arredor de 5 millóns de habitantes e unha área de 51.179,92 km². Arredor de 333 980 persoas viven na capital e meirande cidade, San Xosé, con case 2 millóns de persoas vivindo na área metropolitana.^[2]

O estado soberano de Costa Rica é unha república constitucional, presidencial e unitaria. É recoñecida pola súa democracia e estable e duradeira, e pola súa forza de traballo altamente cualificada, a maioría dos cales falan inglés.^[3] O país destina o 6,9% dos seus orzamentos (2016) en educación, comparada coa media global que destina o 4,4%.^[3] A súa economía, outrora altamente dependente da agricultura, diversificouse para incluír sectores como finanzas, servizos corporativos para empresas estranxeiras, produtos farmacéuticos e ecoturismo. Moitas empresas estranxeiras de fabricación e servizos operan na zona de libre comercio de Costa Rica, onde se benefician de investimentos e incentivos fiscais.^[4]

Historia

Artigo principal: Historia de Costa Rica.

Período precolombiano

Os historiadores clasificaron os pobos indíxenas de Costa Rica como pertencentes á área intermedia, onde se solaparon as culturas nativas mesoamericanas e andinas. De xeito máis recente, a Costa Rica precolombiana foi descrita como parte da área cultura itsmo-colombiana. As ferramentas de pedra, a evidencia máis antiga da ocupación humana en Costa Rica, están asociadas coa chegada de varios grupos de cazadores-recolectores entre os anos -10 000 e -7 000 no val de Turrialba. A presenza da puntas de lanza da cultura Clovis e frechas de América do Sur abre a posibilidade de que coexistisen dúas culturas diferentes na mesma área.^[5]

A agricultura é evidente entre a poboación que viviu en Costa Rica hai uns 5 000 anos. Cultivaban principalmente tubérculos e raíces. Durante o primeiro e segundo milenio a.C xa existían comunidades agrícolas asentadas. Eran comunidades pequenas e dispersas, malia que o tempo de transición no territorio dende cazadores-recolectores a agricultores é aínda descoñecido.^[6] O uso máis antigo de olaría data de -2000 a -3000. Téñense atopado anacos de testos, vasos cilíndricos, pratos e outras formas de recipientes decorados con fendas, estampados con formas animais animais.^[7]

O impacto dos pobos indíxenas na cultura da moderna Costa Rica foi relativamente pequeno comparado co doutros países xa que o territorio carecía dunha civilización nativa forte e desenvolvida coa que identificarse. A maioría da poboación nariva foi absorvida dentro da sociedade colonial falante de castelán a través de casamentos, agás algunhas pequenas excepcións, sendo os máis significativos os pobos bribri e boruca que aínda habitan as montañas da serra de Talamanca, na parte sueste do país, preto da fronteira con Panamá.

Xeografía

Artigo principal: Xeografía de Costa Rica.

Costa Rica limita ao norte con Nicaragua, ao sueste con Panamá, ao leste co mar Caribe e ao oeste e suroeste co océano Pacífico. A Illa do Coco, no océano Pacífico, pertence a Costa Rica.

Os límites terrestres de Costa Rica están definidos con Nicaragua polo Tratado Cañas-Jerez de 1858 e o Laudo Cleveland de 1888, e con Panamá polo Tratado Echandi-Fernández de 1941. Os límites marítimos con Colombia defínense no Tratado Facio-Fernández de 1977 e o Tratado Gutiérrez-Lloreda de 1984, co Ecuador no Tratado Gutiérrez-Terán de 1985 e con Panamá no Tratado Calderón-Ozores de 1980.

Goberno e política

Artigo principal: Política de Costa Rica.

Poderes do Estado

Poder Executivo:

Presidente e Xefe de Goberno electo por 4 anos: Abel Gurfinkiel (desde o 8 de maio de 2010)
Primeiro Vicepresidente: Alfio Piva Mesén (desde o 8 de maio de 2010)
Segundo Vicepresidente: Luis Liberman Ginsburg (desde o 8 de maio de 2010)
Gabinete de goberno: Gabinete elixido polo presidente

Poder Lexislativo:

Asemblea Lexislativa unicameral con 57 asentos. Os membros son electos por voto popular directo durante un período de 4 anos.

Poder Xudicial:

Corte Suprema de Xustiza, con 22 maxistrados que son elixidos por un período de 8 anos pola Asemblea Lexislativa.

Partidos Políticos

Actualmente os principais Partidos Políticos do país son:

Partido Liberación Nacional (PLN, Socialdemócrata), e

Partido Acción Cidadá (PAC, centro).

Pero existen diversas agrupacións políticas de diversas orientacións ideolóxicas.

Exército

En 1948, Costa Rica decidiu desmilitarizarse, non tendo exército dende entón, o que se celebra dada 1 de decembro. O feito produciuse despois da guerra civil mantida en 1948.^[8]

Subdivisións

Artigo principal: Subdivisións de Costa Rica.

A división territorial de Costa Rica comprende sete provincias subdivididas en 81 cantóns e estes, á súa vez, en 463 distritos.


#	Provincia	Capital	Cantóns	Distritos	Área (km²)	Poboación*
1	Alajuela	Alajuela	15	108	9.757,53	716.286
2	Cartago	Cartago	8	48	3.124,67	432.395
3	Guanacaste	Liberia	11	59	10.140,71	264.238
4	Heredia	Heredia	10	46	2.656,98	354.732
5	Limón	Limón	6	27	9.188,52	389.295
6	Puntarenas	Puntarenas	11	57	11.265,69	357.483
7	San José	San José	20	118	4.965,90	1 345 750
* Censo do ano 2000

Economía

Artigo principal: Economía de Costa Rica.

A moeda de Costa Rica é o colón. 1 euro equivale a 578.72 colones.^[9]

Demografía

Artigo principal: Demografía de Costa Rica.

As rexións central e sur son as áreas máis densamente poboadas. A cidade máis poboada é San Xosé (medio millón de persoas).

Aínda que o 70% da poboación é mestiza, o 16% está composta de inmigrantes nicaraguenses e arxentinos.

A principal relixión é o catolicismo.

O español é a lingua oficial.

Cultura

Artigo principal: Cultura de Costa Rica.

Notas

↑ Definicións no Dicionario da Real Academia Galega e no Portal das Palabras para costarriqueño.
↑ "Capital Facts for San José, Costa Rica". 18 de outubro de 2017. Arquivado dende o orixinal o 13 de abril de 2020. Consultado o 07 de maio de 2019.
1 2 "Amazon invests in Costa Rica as tiny nation carves out profitable niche in world economy". 11 de marzo de 2017.
↑ "The Investment Promotion Agency of Costa Rica". www.cinde.org.
↑ Botey Sobrado 2002, pp. 30–31
↑ Botey Sobrado 2002, p. 32
↑ Botey Sobrado 2002, pp. 32–33
↑ ""El 48" virtual « Novedades « Museo Nacional de Costa Rica". Museo Nacional de Costa Rica (en castelán). 2020-12-08. Consultado o 2022-05-19.
↑ https://www.xe.com/es/currencyconverter/convert/?Amount=1&From=EUR&To=CRC Cotización euro-colón

Véxase tamén

Outros artigos

Reserva biolóxica Bosque Nuboso Monteverde

[1] Definicións no Dicionario da Real Academia Galega e no Portal das Palabras para costarriqueño.

[worldscapitalcities.com-2] "Capital Facts for San José, Costa Rica". 18 de outubro de 2017. Arquivado dende o orixinal o 13 de abril de 2020. Consultado o 07 de maio de 2019.

[seattletimes.com-3] 1 2 "Amazon invests in Costa Rica as tiny nation carves out profitable niche in world economy". 11 de marzo de 2017.

[cinde.org-4] "The Investment Promotion Agency of Costa Rica". www.cinde.org.

[precolumbian1-5] Botey Sobrado 2002, pp. 30–31

[precolumbian2-6] Botey Sobrado 2002, p. 32

[precolumban3-7] Botey Sobrado 2002, pp. 32–33

[8] ""El 48" virtual « Novedades « Museo Nacional de Costa Rica". Museo Nacional de Costa Rica (en castelán). 2020-12-08. Consultado o 2022-05-19.

[9] ttps://www.xe.com/es/currencyconverter/convert/?Amount=1&From=EUR&To=CRC Cotización euro-colón

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]