2007
| Historio > yarcento |
| Yarcenti: |
| 20ma21ma22ma
|
| Yardeki: 2000a • 2010a • 2020a • 2030a • 2040a |
| Yari: 2001 • 2002 • 2003 • 2004 • 2005 |
La yaro 2007 (MMVII per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye lundio segun Gregoriala kalendario. Ol esis la 7ma yaro di la triesma yarmilo, la 7ma yaro di la 21ma yarcento, e la 8ma yaro di la yari 2000a.
Klimato ed ambiento
[redaktar | redaktar fonto]Yaro 2007 esis la 5ma maxim varma de la historio. Januaro afektesis da El-Ninyo, e la lasta monati dil yaro afektesis da La-Ninya. Varm-ondi eventis de mayo til julio en Europa, ed en Nord-Amerika en agosto. Severa kolda ondo frapis Usa en aprilo. En Australia eventis severa sikeso che baseno Murray-Darling. En Bolivia, Kosta-Rika, Mexikia, Nikaragua, Tailando ed Uruguay eventis severa inundadi[1]. Ca yaro, glacio en Arktiko liquidigis dek-ople l'averajo yarala.
En nordal Atlantiko eventis 15 tropikala sturmi, inkluzite 6 uragani: Dean, Felix, Humberto, Karen e Noel. Uragani Dean e Felix atingis kategorio 5 en la skalo di uragani. Unesmafoye du uragani kategorio 5 eventis dum la sama sezono. Che Pacifiko eventis 25 tropikala sturmi, inkluzite 15 tifoni. La maxim forta tifoni esis Sepat, Man-yi, Wipha e Krosa.
Eventi
[redaktar | redaktar fonto]- 1ma di januaro - Rumania e Bulgaria membreskas Europana Uniono. Irlandana linguo anke divenas oficala en EU.
- 1ma di januaro - Slovenia divenas la 13ma membro di Europana Uniono qua adoptas Euro kom monetaro.
- 22ma di januaro - Du automobilo-bombi explozas che merkato Bab Al-Sharqi en Baghdad, Irak, e produktas plu kam 130 morti.[2]
- 11ma di februaro - Prezidantal elekto en Turkmenistan konfirmas Gurbanguly Berdimuhamedow kom prezidanto di la lando.
- 1ma di marto - Tornadi frapas la sudo di Usa e produktas adminime 20 morti.
- 27ma di marto - Chefministri di Rusia Mihail Fradkov e Latvia Aigars Kalvitis fine signatas kontrato pri la frontieri inter la du landi.
- 16ma di aprilo - Masakro di Virginia-Tech: Sud-Koreana studianto Seung-Hui Cho pafas che Universitato di Virginia, Usa, e mortigas 32 personi. Pose ilu suocidas.
- 16ma di aprilo - Prezidanto Laurent Gbagbo de Ivora Rivo deklaras ke interna milito finis.
- 18ma di aprilo - Ataki per bombi en Baghdad produktas 198 morti e 251 vunditi.
- 4ma di mayo - Forta tornado frapas Greensburg, Kansas e produktas 11 morti.[3]
- 6ma di mayo - En Francia, Nicolas Sarkozy vinkas Ségolène Royal en konkurso por la prezidanteso.
- 19ma di mayo - En Rumania, Traian Băsescu eskapas de akuzo-proceso e divenas itere prezidanto di la lando.
- 15ma di junio - En Italia du treni kolizionas proxim Macomer, Sardinia.[4] La koliziono produktas 3 morti e plusa 8 homi vundita.[5]
- 29ma di junio - Atenti en London e Glasgow en junio 2007, automobil-bombi deskovresis e desmuntesis en Westend, London
- 30ma di junio - Atenti en London e Glasgow en junio 2007, automobilo plena de explozivi envehas l'internaciona aeroportuo di Glasgow
- 17ma di julio - Aviono Airbus A320 de Brazilian aerala kompanio TAM trairas la forkuranto di Congonhas aeroportuo en Sao Paulo sen haltar, e kolizionas kun edifico. To produktas la morto di 187 personi ennave, e plusa 12 homi en sulo.[6]
- 19ma di julio - Cassini-Huygens deskovras la 60ma naturala satelito di Saturno.
- 14ma di agosto - Multopla suocidant-ataki per bombi en Irak produktas 572 morti.
- 15ma di agosto - Ter-tremo kun forteso 8 che skalo di Richter frapas Peru e produktas 512 morti e plu kam 1,500 vunditi.
- 22ma di septembro - La Supra Korto di Chili extradas la ex-prezidanto di Peru Alberto Fujimori, pro akuzi pri korupto e violaco di homala yuri.[7][8]
- 27ma di septembro - Dawn, kosmoprobilo por explorar du asteroidi, lansesas.
- 2ma di oktobro - En Pyongyang eventas la duesma renkontro di chefi di stati de Nord-Korea e Sud-Korea.[9]
- 19 til 25ma di oktobro - Eventas en Paris, Francia, Internaciona renkontro por celebrar la centesma aniversario di la kreado di Ido.[10]
- 7ma di novembro - En Finlando, Tuusula, 18 yar-evanta studianto Pekka-Eric Auvinen mortigas en skolo ok homi.
- 16ma di novembro - Ciklono Sidr efektigas granda destruktado en Bangladesh e produktas plu kam 10 mil morti.
- 25ma di novembro - Prezidanto di Gruzia, Mikheil Saakashvili, renuncas.
- 29ma di novembro - Ter-tremo kun forteso 7.4 che skalo di Richter frapas Martinik.
- 27ma di decembro - En Pakistan, atako per bombo e pafado en Rawalpindi mortigas Benazir Bhutto ed adminime 20 altra personi.[11][12]
Sporto
[redaktar | redaktar fonto]- de la 13ma til la 29ma di julio - La 15ma Tot-Amerika Ludi eventas en Rio de Janeiro, Brazilia, kun la partopreno di 5 662 atleti de 42 nacioni[13].
Naski
[redaktar | redaktar fonto]
- 22ma di januaro - Pau Cubarsí, Hispana futbalisto
- 2ma di aprilo - Brenda Fruhvirtová, Cheka tenisistino
- 29ma di aprilo - Mirra Andreyeva, Rusa tenisistino
- 20ma di junio - Renáta Jamrichová, Slovaka tenisistino
- 13ma di julio - Lamine Yamal, Hispana futbalisto
- 30ma di agosto - Momiji Nishiya, Japoniana planko-sketisto
- 31ma di decembro - Bara Sapoko Ndiaye, Senegalana futbalisto
Morti
[redaktar | redaktar fonto]
- 4ma di januaro - Marais Viljoen, prezidanto di Sudafrika (n. 1915)
- 12ma di januaro - Stephen Gilbert, Britaniana piktisto e skultisto (n. 1910)
- 19ma di januaro - Denny Doherty, Kanadana kantisto (The Mamas & the Papas) (n. 1940)
- 28ma di januaro - Karel Svoboda, Cheka kompozisto (n. 1938)
- 30ma di januaro - Sidney Sheldon, Usana skriptisto (n. 1917)
- 7ma di februaro - Alan MacDiarmid, Nova-zelandana kemiisto, Nobel-laureato (n. 1927)