2005
Útlit
| Árþúsund: | 3. árþúsundið |
|---|---|
| Aldir: | |
| Áratugir: | |
| Ár: |
Árið 2005 (MMV í rómverskum tölum) var 5. ár 21. aldar og almennt ár sem byrjaði á laugardegi í gregoríska tímatalinu. Það hefur verið kallað:
Atburðir
[breyta | breyta frumkóða]Janúar
[breyta | breyta frumkóða]- 1. janúar - Ný líra var tekin upp sem gjaldmiðill í Tyrklandi en verðmæti einnar slíkrar samsvarar 1.000.000 af þeim gömlu.
- 5. janúar - Hópur vísindamanna í Palomar-stjörnuathugunarstöðinni uppgötvaði dvergreikistjörnuna Eris.
- 9. janúar - Mahmoud Abbas var kosinn forseti sjálfstjórnarsvæða Palestínumanna.
- 12. janúar - Könnunarfarinu Deep Impact var skotið á loft frá Canaveral-höfða.
- 13. janúar - Myndir af Harry Bretaprins klæddum í nasistabúning á grímuballi voru fordæmdar.
- 14. janúar - Geimfarið Huygens lenti á stærsta tungli Satúrnusar, Títan.
- 16. janúar - Adriana Iliescu varð elsta kona heims til þess að fæða barn, 66 ára gömul.
- 21. janúar - Heilsíðuauglýsing birtist í The New York Times þar sem hópur Íslendinga bað Íraka afsökunar á því að Ísland skyldi vera á lista yfir hinar svokölluðu „viljugu þjóðir“.
- 23. janúar - Viktor Júsjenkó tók við embætti sem þriðji forseti Úkraínu.
- 25. janúar - 250 létust í troðningi við hofið Mandhradevi á Indlandi.
- 30. janúar - Fyrstu frjálsu þingkosningarnar frá 1958 voru haldnar í Írak.
Febrúar
[breyta | breyta frumkóða]
- 6. febrúar - Bandaríska sjónvarpsþáttaröðin American Dad! hóf göngu sína.
- 7. febrúar - Ellen MacArthur setti met í einmenningssiglingu umhverfis jörðina þegar hún fór yfir markið við Ushant eftir 71 dags, 14 tíma, 18 mínútna og 33 sekúndna siglingu.
- 8. febrúar - Ísrael og Palestína samþykktu vopnahlé.
- 8. febrúar - Kortaþjónustan Google Maps fór í loftið.
- 9. febrúar - 40 manns særðust í sprengjuárás Frelsissamtaka Baska á ráðstefnuhöll í Madríd.
- 10. febrúar - Karl Bretaprins tilkynnti trúlofun sína og Camillu Parker Bowles.
- 10. febrúar - Norður-Kórea tilkynnti að landið byggi yfir kjarnavopnum.
- 14. febrúar - Forsætisráðherra Líbanon, Rafik Hariri lét lífið ásamt 15 öðrum í sjálfsmorðssprengjuárás í Beirút.
- 14. febrúar - YouTube, vefur þar sem notendur geta deilt myndskeiðum, fór í loftið.
- 16. febrúar - Kýótóbókunin tók gildi eftir undirskrift Rússlands, án stuðnings Bandaríkjanna og Ástralíu.
- 22. febrúar - Rúmlega 500 manns létu lífið og yfir 1000 slösuðust í jarðskjálfa í suðurhluta Írans. Skjálftinn mældist 6,4 á Richterkvarða.
- 26. febrúar - Hosni Mubarak, forseti Egyptalands, fór fram á að egypska þingið breytti stjórnarskránni til að leyfa fleiri en einn frambjóðanda í forsetakosningum.
Mars
[breyta | breyta frumkóða]
- 1. mars - Tabaré Vázquez tók við embætti forseta Úrúgvæ.
- 3. mars - Milljónamæringurinn Steve Fossett setti met í einmenningsflugi án áningar umhverfis jörðina.
- 4. mars - Háskólinn í Reykjavík og Tækniháskóli Íslands sameinuðust undir merkjum þess fyrrnefnda.
- 10. mars - FL Group var stofnað utan um fjárfestingarhluta Icelandair Group.
- 11. mars - Nintendo DS-leikjatölvan var gefin út í Evrópu.
- 14. mars - Lög voru sett í Kína sem heimila valdbeitingu ef Tævan aðskilur sig formlega frá Kína.
- 14. mars - Sedrusbyltingin: Um milljón manns komu saman í Beirút í stærstu mótmælum í sögu Líbanon vegna morðsins á Rafik Hariri forsætisráðherra.
- 18. mars - Hjómsveitin Jakobínarína sigraði í Músíktilraunum með miklum meirihluta atkvæða, bæði dómnefndar og áhorfenda.
- 23. mars - Jóakim, prins af Danmörku og Alexandra Manley sóttu formlega um skilnað.
- 24. mars - Túlípanabyltingin í Kirgistan náði hámarki þegar forseta landsins, Askar Akayev, var komið frá völdum.
- 27. mars - Bandaríska sjónvarpsþáttaröðin Grey's Anatomy hóf göngu sína á ABC.
Apríl
[breyta | breyta frumkóða]
- 2. apríl - Jóhannes Páll páfi 2. dó og milljónir manna flykktust til Vatíkansins til að votta hinum látna virðingu sína.
- 3. apríl - Vélhjólaklúbbur Skagafjarðar var stofnaður.
- 9. apríl - Tugþúsundir mótmæltu hersetu Bandaríkjanna í Írak í Bagdad.
- 15. apríl - Síðasti bílaframleiðandinn í breskri eigu, MG Rover, varð gjaldþrota.
- 18. apríl - Hugbúnaðarrisinn Adobe Systems tilkynnti kaup sín á Macromedia.
- 19. apríl - Þýski kardinálinn Joseph Alois Ratzinger var kjörinn páfi kaþólsku kirkjunnar og tók sér nafnið Benedikt 16..
- 23. apríl - Fyrsta myndskeiðið var sett inn á YouTube.
- 25. apríl - Búlgaría og Rúmenía skrifuðu undir samning um inngöngu í ESB.
- 25. apríl - 107 létust og 562 slösuðust þegar lest fór út af sporinu í Amagasaki í Japan.
- 26. apríl - Sýrlendingar yfirgáfu Líbanon eftir að hafa haft hernaðarlega viðveru þar í 29 ár.
- 27. apríl - Airbus A380, stærsta farþegaþota í heimi til þessa, fór í sitt fyrsta reynsluflug frá Toulouse í Frakklandi.
- 29. apríl - Kvikmyndin The Hitchhiker's Guide to the Galaxy var frumsýnd í Bretlandi og Bandaríkjunum.
Maí
[breyta | breyta frumkóða]
- 1. maí - Netsamfélagið Istorrent var stofnað á Íslandi.
- 6. maí - Blaðið kom fyrst út á Íslandi.
- 12. maí - Leikjatölvan Xbox 360 var kynnt opinberlega.
- 13. maí - Kvikmyndin Fullorðið fólk var frumsýnd í Danmörku.
- 13. maí - Blóðbaðið í Andijan: Hermenn drápu hátt í 700 mótmælendur í austurhluta Úsbekistans.
- 15. maí - Bandaríska kvikmyndin Star Wars III: Revenge of the Sith var frumsýnd.
- 15. maí - Farþegaferja á ánni Bura Gauranga í Bangladess sökk í stormi. 200 fórust.
- 17. maí - Konur fengu aftur kosningarétt í Kúveit.
- 21. maí - Hæsti rússíbani heims, Kingda Ka, var opnaður í skemmtigarðinum Six Flags Great Adventure í New Jersey.
- 21. maí - Grikkland sigraði Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva í fyrsta sinn í Kíev með laginu „My Number One“. Framlag Íslands var lagið „If I Had Your Love“.
Júní
[breyta | breyta frumkóða]- 1. júní - Hollendingar felldu stjórnarskrá Evrópusambandsins.
- 5. júní - Sviss samþykkti að ganga í Schengensamstarfið og að leyfa fasta sambúð samkynhneigðra.
- 24. júní - Íslenska sjónvarpsstöðin Sirkus hóf útsendingar.
- 26. júní - Forseti Íslands, Ólafur Ragnar Grímsson, endurvígði minnisvarða um landnám Íslendinga í Spanish Fork.
- 28. júní - Þrír hermenn úr sérsveit Bandaríkjaflota, 16 bandarískir sérsveitarmenn og óþekktur fjöldi Talíbana létust í misheppnaðri hernaðaraðgerð, Red Wings-aðgerðinni, í Kunarhéraði í Afganistan.
- 30. júní - Spánn löggilti hjónabönd samkynhneigðra.
Júlí
[breyta | breyta frumkóða]