Airbus
 | |
 Kilang pengeluaran Lagardère di Blagnac, Perancis | |
| Nama dahulu |
|
|---|---|
| Jenis/bentuk sah | Awam |
| Didagangkan sebagai | |
| ISIN | NL0000235190 |
| Industri | |
| Pendahulu | Aérospatiale, CASA, DASA, Matra |
| Ditubuhkan | 18 Disember 1970 |
| Pengasas | Felix Kracht Franz Josef Strauß Henri Ziegler Roger Béteille  |
| Ibu pejabat | |
| Kawasan perkhidmatan | Seluruh dunia |
| Tokoh penting | |
| Keluaran | |
| Hasil | ▲ €73.42 billion[1] (2025) |
| Pendapatan kendalian | ▲ €6.08 billion[1] (2025) |
| Pendapatan bersih | ▲ €4.96 billion[1] (2025) |
| Jumlah aset | ▲ €134.94 billion[1] (2025) |
| Jumlah ekuiti | ▲ €26.18 billion[1] (2025) |
| Pemilik | |
| Bilangan kakitangan | 156,921[5] (2024) |
| Syarikat induk | EADS |
| Pembahagian | |
| Anak syarikat | |
| Tapak web | www       |
| Catatan kaki/rujukan | |
| Kewangan setakat 31 Disember 2024[kemas kini]. Rujukan:[6][7][8] | |
sunting · sunting di Wikidata | |
Airbus SE (/ˈɛərbʌs/ AIR-buss; Perancis: [ɛʁbys] ⓘ; Jerman: [ˈɛːɐ̯bʊs] ⓘ; Sepanyol: [ˈejɾβus]) ialah sebuah syarikat aeroangkasa Eropah[9]. Walaupun perniagaan utama syarikat ialah reka bentuk dan pembuatan pesawat komersial, ia juga mengendalikan bahagian berasingan untuk Defence and Space dan Helicopter. Airbus telah lama menjadi pengeluar helikopter terkemuka dunia dan, pada tahun 2019, muncul sebagai pengeluar pesawat terbesar di dunia. [10][11]
Airbus berasal dari Airbus Industrie GIE, sebuah konsortium syarikat aeroangkasa Eropah yang ditubuhkan pada 1970 untuk menghasilkan pesawat berbadan lebar untuk bersaing dengan syarikat penerbangan buatan Amerika. Pada tahun 2000, firma induk konsortium itu—Aérospatiale-Matra dari Perancis, DASA dari Jerman, dan CASA dari Sepanyol—bergabung untuk membentuk European Aeronautic Defence and Space Company (EADS), yang kemudiannya memperoleh pemilikan penuh Airbus Industrie. EADS dijenamakan semula sebagai Airbus SE pada 2015. Mencerminkan asal usul multinasionalnya, syarikat itu mengendalikan pejabat dan kilang pemasangan di Perancis, Jerman, Sepanyol dan United Kingdom, bersama-sama dengan tambahan yang lebih baru di Kanada, Malaysia, Amerika Syarikat, Maghribi dan India.[12][13]
Ibu pejabat Airbus didaftarkan secara sah di Leiden, Belanda, manakala pengurusan harian dijalankan dari pejabat utama syarikat di Blagnac, Perancis.[14] SE dalam namanya menandakan Societas Europaea, sebuah syarikat awam di bawah undang-undang korporat Kesatuan Eropah.[15] Airbus diketuai oleh Ketua Pegawai Eksekutif Guillaume Faury dan termasuk dalam indeks pasaran saham EURO STOXX 50.[16] Sejak penubuhannya pada tahun 2000, saham syarikat itu telah disenaraikan di Paris, Frankfurt, dan empat bursa saham Sepanyol, termasuk Bolsa de Madrid.
Produk
[sunting | sunting sumber]Awam
[sunting | sunting sumber].jpg)
Barisan produk Airbus bermula dengan A300 pada tahun 1972, iaitu pesawat badan lebar, dua enjin jet pertama di dunia. Jualan pada peringkat awal adalah perlahan, yang membawa kepada gesaan untuk menamatkan program Airbus.[17] Walau bagaimanapun, pesawat ini mendapat manfaat yang besar daripada pengenalan peraturann ETOPS 90 pada tahun 1976, yang membenarkan pesawat dua enjin jet beroperasi sehingga 90 minit—peningkatan daripada 60 minit—jauh dari lapangan terbang terdekat. Di bawah peraturan baharu ini, A300 berupaya beroperasi di atas Lautan Atlantik Utara, Teluk Benggala, dan Lautan Hindi,[18] :{{{1}}} menjadikannya alternatif yang lebih cekap berbanding pesawat tiga enjin jet dan empat enjin yang ditawarkan oleh pesaing, sekali gus membawa kepada minat baharu syarikat penerbangan dan peningkatan mendadak dalam jualan.[19][20]
.jpg)
Airbus kemudiannya membangunkan A310 untuk memenuhi permintaan terhadap versi A300 yang berbadan lebih pendek tetapi berjarak jangkauan lebih jauh. Pesawat ini juga memperkenalkan kabin kaca (glass cockpit), yang menghapuskan keperluan untuk seorang jurutera penerbangan, serta reka bentuk semula bahagian belakang fiuslaj yang menggunakan ruang dengan lebih cekap, sekali gus mewujudkan kapasiti tambahan. A310 dikilangkan dari tahun 1981 hingga 1998. Perubahan reka bentuk ini kemudiannya diserapkan ke dalam A300, yang menghasilkan model A300-600.
_'House_colors'_F-WWBA_-_MSN_001_(10276181983)_crop.jpg)
Memanfaat kejayaannya dengan A300, Airbus membangunkan pesawat berbadan sempit A320 yang dilancarkan pada tahun 1987, yang menjadi dan kekal sebagai kejayaan komersial yang besar. A320 merupakan pesawat jet komersial pertama yang menggunakan sistem kawalan terbang-ikut-dawai (fly-by-wire) digital. Semua model Airbus yang dibangunkan sejak itu telah mengguna pakai sistem kabin yang serupa dengan A320, membolehkan kru penerbangan beralih antara jenis pesawat dengan lebih mudah. Kejayaan A320 mendorong Airbus memperkenalkan versi yang dipanjangkan, A321, pada tahun 1993, diikuti oleh versi yang lebih pendek A319 pada tahun 1995 dan versi yang lebih pendek lagi A318 pada tahun 2002. Pada tahun 2016, Airbus mereka semula keluarga pesawat berbadan sempit ini di bawah program yang dipanggil A320neo (new engine option / pilihan enjin baharu).
Airbus juga memulakan usaha untuk membangunkan pesawat badan lebar baharu yang diterbitkan daripada keratan rentas A300, tetapi dengan jarak jangkauan dan kapasiti tempat duduk yang lebih besar serta mengintegrasikan teknologi yang dibangunkan daripada program A320. Usaha ini membawa kepada pengenalan pesawat empat enjin A340 pada tahun 1991 dan pesawat dua enjin jet A330 pada tahun 1992. Pada masa itu, Airbus mahu menawarkan pesawat jet empat enjin untuk membolehkan penerbangan merentasi Lautan Pasifik. Walau bagaimanapun, semasa pembangunan pesawat tersebut, peraturan ETOPS baharu telah melanjutkan operasi pesawat dua enjin jet kepada 120 minit pada tahun 1986 dan 180 minit pada tahun 1989. Walaupun perubahan ini menjejaskan jualan A340, ia memberi manfaat yang sangat besar kepada A330. Pengeluaran A340 berakhir pada tahun 2011, manakala A330 telah direka semula sebagai A330neo (new engine option) pada tahun 2018.
Pada tahun 2005, Airbus memperkenalkan pesawat penumpang terbesar di dunia: A380 ialah pesawat empat enjin dengan dua dek tempat duduk penumpang sepanjang fiuslaj. Bertujuan untuk mencabar penguasaan Boeing 747 dalam pasaran jarak jauh, A380 akhirnya menjadi usaha yang merugikan bagi Airbus disebabkan oleh kos pembangunan yang tinggi dan jualan yang terhad akibat kos operasi yang tinggi, dan pengeluarannya berakhir pada Disember 2021.
A350, sebuah pesawat badan lebar dengan dua enjin jet, telah diperkenalkan pada tahun 2015. A350 merupakan pesawat Airbus pertama yang sebahagian besarnya dihasilkan daripada polimer bertetulang gentian karbon. Ia lebih panjang dan lebih lebar berbanding fiuslaj yang digunakan pada A300, A310, A330, dan A340.
Jet badan sempit kedua telah ditambahkan ke dalam senarai produk pada tahun 2018 apabila Airbus memperoleh kawalan ke atas program CSeries Bombardier, dan menjenamakannya semula sebagai A220. Jet ini menawarkan susunan tempat duduk lima sebaris berbanding enam sebaris pada A320.
Pada Disember 2024, dilaporkan bahawa jumlah penghantaran pesawat Airbus dalam tahun tersebut telah mencapai 643 unit, dengan 84 pesawat dihantar pada bulan November 2024 sahaja.[21] Susulan itu, pada Januari 2025, dilaporkan bahawa Airbus telah berjaya menghantar 766 pesawat kepada pelanggannya daripada 878 pesanan sepanjang tahun 2024, mencatatkan peningkatan sebanyak 4% berbanding tahun sebelumnya.[22] Pada Oktober 2025, A320 telah mengatasi Boeing 737 sebagai pesawat komersial paling laris di dunia.[23]