Jules Verne

Jules Verne
Verne dalam potret studio Atelier Nadar, antara 1875 dengan 1895
Lahir	Jules Gabriel Verne (1828-02-08)8 Februari 1828 Nantes, Perancis
Meninggal dunia	24 Mac 1905(1905-03-24) (umur 77) Amiens, Perancis
Tempat pengebumian	Tanah Perkuburan La Madeleine, Amiens
Pekerjaan	Novelis, penulis drama dan penyair
Bahasa	Bahasa Perancis
Warganegara	Perancis
Tempoh	1850–1905
Genre	Novel pengembaraan, cereka sains, drama
Karya terkenal	Cinq semaines en ballon Voyage au centre de la Terre De la Terre à la Lune Vingt mille lieues sous les mers Le Tour du monde en quatre-vingts jours L'Île mystérieuse
Anugerah	Prix Montyon (1872); Officier de la Légion d'honneur (1892)
Pasangan	Honorine de Viane (k. 1857)
Anak	Michel Verne; dua anak tiri
Tandatangan

Jules Gabriel Verne (8 Februari 1828 – 24 Mac 1905) ialah seorang novelis, penulis drama dan penyair Perancis. Kerjasamanya dengan penerbit Pierre-Jules Hetzel melahirkan Voyages extraordinaires, satu rangkaian karya pengembaraan yang menggabungkan geografi, perjalanan, pengetahuan saintifik abad ke-19 dan teknologi kontemporari dengan unsur imaginatif. Antara karyanya yang paling terkenal ialah Voyage au centre de la Terre (1864), De la Terre à la Lune (1865), Vingt mille lieues sous les mers (1869), Le Tour du monde en quatre-vingts jours (1872) dan L'Île mystérieuse (1874).

Kejayaan Cinq semaines en ballon, yang diterbitkan oleh Hetzel pada penghujung 1862 dan lazimnya disenaraikan di bawah tahun 1863, menjadi titik perubahan dalam kerjaya Verne. Melalui novel-novel berikutnya, beliau menggunakan bahan daripada buku, majalah, penerbitan popular mengenai sains serta perbincangan dengan orang yang mempunyai pengetahuan khusus. Teknologi dalam karyanya kebanyakannya bukan ciptaan yang diramalkan dari ketiadaan, sebaliknya perkembangan imaginatif daripada pengetahuan, mesin dan perbahasan saintifik pada zamannya.

Verne sering dikaitkan dengan perkembangan awal cereka sains moden dan secara meluas dianggap sebagai salah seorang pengarang penting dalam sejarah genre itu. Walau bagaimanapun, pengelasan karya-karyanya sebagai cereka sains dalam pengertian moden masih menjadi bahan perbincangan dalam kajian kesusasteraan kerana karya tersebut turut berakar pada tradisi novel pengembaraan, roman saintifik dan kesusasteraan geografi abad ke-19. Pada bahagian akhir hidupnya, Verne menetap di Amiens, tempat beliau turut menjadi ahli majlis perbandaran dari 1888 hingga 1904 dan terlibat khususnya dalam hal pendidikan dan kebudayaan bandar.

Kehidupan

Kanak-kanak dan pendidikan

Jules Gabriel Verne dilahirkan pada 8 Februari 1828 di Île Feydeau, sebuah bekas pulau di Sungai Loire di pusat Nantes. Beliau ialah anak Pierre Verne, seorang pengamal undang-undang, dan Sophie Allotte de la Fuÿe. Nantes pada masa kanak-kanaknya merupakan bandar pelabuhan yang penting, dan dunia pelayaran serta kapal yang mengelilinginya kemudian menjadi antara unsur yang kerap muncul dalam imaginasi sasteranya.

Ayahnya berharap Verne akan mengikuti kerjaya undang-undang. Pada 1847, beliau dihantar ke Paris untuk meneruskan pengajian dalam bidang tersebut. Walaupun belajar undang-undang, minatnya semakin beralih kepada teater, puisi dan kesusasteraan. Peralihan ini akhirnya membawa kepada pertentangan dengan rancangan ayahnya supaya beliau menyertai bidang perundangan keluarga.

Paris dan penulisan awal

Di Paris, Verne memasuki lingkungan sastera dan teater serta berkenalan dengan Alexandre Dumas. Hubungan itu membantu membuka jalan kepada pementasan komedi satu babak Verne, Les Pailles rompues, pada 1850. Karya tersebut ialah tulisan Verne sendiri; Dumas memainkan peranan dalam lingkungan teater yang membolehkan karya awalnya mendapat pentas.

Pada awal 1850-an, Verne turut menulis untuk majalah Musée des familles. Antara karya cereka awalnya ialah cerita yang kemudian dikenali sebagai "Un drame au Mexique" dan "Un drame dans les airs". Hubungannya dengan penerbit dan editor majalah membolehkannya menggabungkan penceritaan pengembaraan dengan bahan geografi, sejarah dan pengetahuan semasa, satu pendekatan yang kemudian berkembang dengan lebih sistematik dalam novel-novelnya.

Perkahwinan, perjalanan dan pertemuan dengan Hetzel

Verne berkahwin dengan Honorine de Viane pada 1857. Honorine mempunyai dua orang anak perempuan daripada perkahwinan terdahulu, manakala anak lelaki pasangan itu, Michel Verne, dilahirkan pada 1861. Dalam tempoh ini Verne juga bekerja di bursa saham Paris bagi menyara keluarganya sambil terus menulis.

Perjalanan sebenar menjadi satu lagi sumber bahan penulisannya. Bersama pemuzik Aristide Hignard, beliau mengembara ke Scotland pada 1859 dan ke Scandinavia pada 1861. Verne kemudiannya melakukan perjalanan laut lain dan memiliki beberapa kapal yang dinamakan Saint-Michel. Pengalaman perjalanan, pembacaan mengenai tempat yang belum pernah dikunjunginya dan sumber geografi kontemporari sama-sama menjadi bahan penting dalam pembentukan latar karya-karyanya.

Pertemuan Verne dengan penerbit Pierre-Jules Hetzel pada 1862 menentukan arah kerjayanya. Hetzel menerbitkan Cinq semaines en ballon pada 24 Disember 1862; karya itu lazimnya ditempatkan di bawah tahun 1863 dalam bibliografi Verne. Kejayaannya mendorong hubungan penerbitan jangka panjang antara kedua-duanya. Hetzel bukan sekadar mengurus penerbitan. Penyelidikan terhadap manuskrip dan surat-menyurat menunjukkan bahawa hubungannya dengan Verne melibatkan cadangan, pembetulan dan rundingan editorial yang kadangkala memberi kesan besar terhadap bentuk akhir sesebuah karya.

Kejayaan dan Voyages extraordinaires

Halaman muka edisi Hetzel 1867 yang mengenal pasti beberapa karya awal Verne sebagai sebahagian daripada Voyages extraordinaires. Ilustrasi oleh Édouard Riou.

Selepas Cinq semaines en ballon, Verne menghasilkan beberapa karya yang mengukuhkan reputasinya, termasuk Voyage au centre de la Terre, De la Terre à la Lune, Les Enfants du capitaine Grant dan Vingt mille lieues sous les mers. Hetzel menghubungkan karya-karya ini dengan program penerbitannya yang menggabungkan pendidikan dengan hiburan untuk pembaca keluarga dan golongan muda.

Nama kolektif Voyages extraordinaires mula muncul sebagai tajuk siri pada edisi Voyages et aventures du capitaine Hatteras pada 1866. Rekod tajuk konvensional Bibliothèque nationale de France merangkumi 62 novel dan 18 cerita pendek atau novela dalam siri itu, dengan tarikh keseluruhan 1863 hingga 1919. Angka tersebut turut memasukkan karya yang terbit selepas kematian Verne, sebahagiannya dalam bentuk yang telah disunting atau diubah oleh Michel Verne.

Sebahagian karya Verne terlebih dahulu disiarkan secara bersiri sebelum diterbitkan sebagai buku. Edisi Hetzel berformat besar pula terkenal dengan ilustrasi dan kulit berhias yang menjadi sebahagian penting daripada identiti visual Voyages extraordinaires.

Pada 1872, Académie française menganugerahkan Prix Montyon kepada kumpulan karya Verne yang merangkumi Cinq semaines en ballon, Voyage au centre de la Terre, Vingt mille lieues sous les mers, De la Terre à la Lune dan Autour de la Lune.

Kehidupan di Amiens dan kegiatan awam

Menara Maison de Jules Verne di Amiens. Verne tinggal di rumah ini dari 1882 hingga 1900.

Verne dan keluarganya berpindah ke Amiens pada 1871 untuk tinggal berhampiran keluarga isterinya. Pada 1873 beliau membeli sebuah rumah di 44 boulevard Longueville. Dari 1882 hingga 1900, keluarga Verne menyewa sebuah rumah berturret di rue Charles-Dubois yang kini dikenali sebagai Maison de Jules Verne. Selepas 1900, beliau kembali ke rumahnya di boulevard Longueville.

Kehidupan Verne di Amiens bukan terhad kepada kegiatan kesusasteraan. Pada 1888 beliau menjadi ahli majlis perbandaran dalam senarai yang diketuai Frédéric Petit dan terus berkhidmat sehingga 1904. Dalam majlis itu beliau memberi perhatian khusus kepada jawatankuasa pendidikan, kebudayaan, muzium, teater dan perancangan bandar. Beliau turut menyokong projek pembinaan sarkas perbandaran berkekalan dan menyampaikan ucapan sempena perasmiannya pada Jun 1889.

Pada 1892, Verne dinaikkan kepada pangkat Officier dalam Légion d'honneur, atas cadangan Kementerian Pengajaran Awam Perancis. Penghormatan itu juga berkait dengan penglibatannya dalam pendidikan dan kehidupan awam Amiens.

Tahun-tahun akhir dan kematian

Kesihatan Verne semakin merosot pada tahun-tahun terakhir hidupnya. Beliau meninggal dunia di rumahnya di 44 boulevard Longueville, Amiens, pada 24 Mac 1905 ketika berusia 77 tahun selepas mengalami krisis berkaitan diabetes. Upacara pengebumiannya diadakan empat hari kemudian dan jenazahnya dikebumikan di Tanah Perkuburan La Madeleine.

Makamnya kemudiannya dilengkapi arca Albert Roze yang bertajuk Vers l'immortalité et l'éternelle jeunesse, disiapkan pada 1907. Arca itu menggambarkan Verne seolah-olah bangkit daripada makamnya dan menjadi salah satu bentuk peringatan awam yang paling dikenali berkaitan dengan penulis tersebut di Amiens.

Karya dan kaedah penulisan

Voyages extraordinaires

Voyages extraordinaires merupakan teras utama karya Verne dan bukannya sebuah siri yang dirancang sepenuhnya sejak awal dalam bentuk akhirnya. Projek itu berkembang daripada kerjasama Verne dengan Hetzel dan kemudiannya memperoleh identiti kolektif yang jelas. BnF mencatatkan bahawa sebutan Voyages extraordinaires pertama kali muncul pada 1866, walaupun Cinq semaines en ballon dan karya terdahulu yang berkaitan kemudiannya dimasukkan ke dalam siri tersebut.

Siri itu membawa watak-wataknya ke pelbagai bahagian dunia serta ke ruang yang pada ketika itu sukar atau mustahil dicapai, termasuk pedalaman Afrika, kutub, dasar laut, bahagian dalam bumi dan ruang angkasa. Kaedah ini membolehkan perjalanan pengembaraan berfungsi serentak sebagai kerangka penceritaan dan wahana untuk menyampaikan pengetahuan geografi serta saintifik kepada pembaca.

Walaupun banyak karya mempunyai kaitan watak atau dunia fiksyen, Voyages extraordinaires tidak membentuk satu naratif tunggal yang berterusan. Kesatuannya terutama terletak pada konsep penerbitan, penggunaan perjalanan sebagai rangka dan usaha menggambarkan dunia yang diketahui serta kemungkinan-kemungkinan yang dibuka oleh ilmu pengetahuan abad ke-19.

Sains, geografi dan teknologi

Ned Land, Profesor Aronnax dan Conseil memerhatikan sotong gergasi dari ruang utama Nautilus dalam ilustrasi edisi Hetzel 1870 bagi Vingt mille lieues sous les mers, oleh Alphonse de Neuville dan Édouard Riou.

Sains dalam karya Verne berfungsi sebagai sumber maklumat dan sebagai alat penceritaan. Beliau sendiri bukan seorang ahli sains yang terlatih. Dalam bidang astronomi, misalnya, kajian oleh ahli astronomi Jacques Crovisier menunjukkan bahawa pengetahuannya banyak diperoleh daripada penerbitan popular kontemporari serta perbincangan dengan kenalan yang mempunyai kepakaran. Oleh itu, karya-karyanya mengandungi pengetahuan yang tepat bagi zamannya bersama-sama kesilapan, kekangan dan andaian yang mencerminkan tahap pengetahuan abad ke-19.

Verne juga mengemas kini teks apabila perkembangan ilmu memerlukannya. Edisi kedua Voyage au centre de la Terre pada 1867, misalnya, diperluas dengan bahan yang mencerminkan perkembangan dalam paleontologi. Pendekatan ini memperlihatkan bahawa unsur saintifik dalam karya Verne bukan sekadar hiasan, tetapi sebahagian daripada usaha menempatkan pengembaraan fiksyen dalam lingkungan pengetahuan yang dapat dikenali oleh pembaca sezamannya.

Gambaran popular mengenai Verne sebagai pencipta yang "meramalkan" hampir semua teknologi masa hadapan perlu dibezakan daripada sejarah teknologi sebenar. Musée Jules Verne menekankan bahawa keaslian Verne bukan terutama terletak pada penciptaan mesin yang tidak pernah dibayangkan sebelumnya. Sebaliknya, beliau mengambil gagasan dan perkembangan teknikal yang sudah wujud atau sedang dibincangkan, lalu memberikannya fungsi luar biasa dalam dunia fiksyen. Kapal selam, belon, senjata, alat komunikasi dan mesin terbang dalam karya-karyanya biasanya berkembang daripada kemungkinan teknikal yang dapat dikenal pasti pada zamannya.

Geografi mempunyai kedudukan yang sama penting. Kajian terhadap Les Enfants du capitaine Grant, misalnya, mentafsirkan Voyages extraordinaires sebagai "novel geografi" yang menghubungkan pengetahuan dunia nyata dengan ruang imaginatif. Perjalanan watak membolehkan Verne menyusun penerangan tentang wilayah, iklim, bangsa, sejarah penerokaan dan fenomena alam dalam struktur sebuah cerita pengembaraan.

Teknik penceritaan dan tema

Karya Verne sering menggabungkan rentak novel pengembaraan dengan bahagian penerangan yang lebih bersifat ensiklopedik. Watak yang mempunyai kepakaran seperti profesor, jurutera, doktor atau ahli geografi menyediakan alasan naratif untuk menerangkan sesuatu fenomena kepada watak lain dan, pada masa yang sama, kepada pembaca. Teknik ini membantu menyatukan tujuan pendidikan program Hetzel dengan keperluan sebuah cerita popular.

Kajian moden menekankan bahawa penulisan Verne tidak terbatas kepada keyakinan terhadap kemajuan teknologi. Karya-karyanya turut mengandungi ketegangan antara pengetahuan dengan misteri, penguasaan manusia dengan kuasa alam, serta faedah teknologi dengan kemungkinan penyalahgunaannya. Mesin dapat menjadi alat pembebasan dan penerokaan, tetapi juga alat pengasingan, konflik atau kuasa. Ambivalens ini jelas dalam tokoh seperti Kapten Nemo dan dalam penggambaran teknologi dalam beberapa novel kemudiannya.

Hubungan Verne dengan kemodenan juga menjadi salah satu bidang utama kajian sastera terhadap karyanya. Para pengkaji telah meneliti unsur realisme, utopia, pengasingan, pengulangan, teknik naratif dan batas antara pengetahuan saintifik dengan imaginasi dalam teks-teksnya. Penilaian sedemikian telah mengembangkan pembacaan Verne jauh melebihi gambaran lama bahawa beliau sekadar pengarang pengembaraan untuk pembaca muda.

Teater dan penulisan lain

Teater mendahului kejayaan Verne sebagai novelis dan kekal sebagai salah satu bidang kegiatannya. Les Pailles rompues pada 1850 merupakan antara karya pentas awalnya. Beliau juga menghasilkan lirik, komedi dan karya teater lain, manakala kejayaan beberapa novelnya kemudian membawa kepada adaptasi pentas berskala besar.

Adaptasi teater membantu memperluas penonton Verne sebelum kemunculan industri filem. Le Tour du monde en quatre-vingts jours, khususnya, berkembang bukan sahaja sebagai novel tetapi juga sebagai karya budaya popular yang disesuaikan kepada persembahan dan pelbagai bentuk bahan komersial ketika pengarangnya masih hidup.

Karya anumerta

Kematian Verne pada 1905 tidak serta-merta menamatkan penerbitan karya atas namanya. Beberapa manuskrip belum diterbitkan berada dalam simpanannya dan pengurusan karya tersebut kemudiannya melibatkan anaknya, Michel Verne. Kajian terhadap manuskrip menunjukkan bahawa Michel bukan sekadar menyediakan semua teks untuk dicetak; beliau menulis atau mengubah sebahagian penting daripada penerbitan anumerta yang pada asalnya dikeluarkan atas nama bapanya.

Keadaan ini menyebabkan edisi anumerta perlu dibezakan daripada manuskrip yang ditinggalkan Verne. Dalam beberapa kes, penyelidikan dan penerbitan manuskrip asal pada abad ke-20 membolehkan pengkaji membandingkan teks Verne dengan versi yang telah diubah selepas kematiannya.

Kes lain ialah Paris au XXe siècle, sebuah manuskrip awal yang ditolak oleh Hetzel dan tidak diterbitkan semasa hayat Verne. Penerbitannya pada 1994 mencetuskan perhatian baharu terhadap gambaran Verne mengenai kemodenan dan membantu memperluas penilaian akademik terhadapnya di luar karya pengembaraan yang paling terkenal.

Penerimaan dan warisan

Kedudukan sastera

Kejayaan popular Verne tidak semestinya seiring dengan kedudukannya dalam sejarah kesusasteraan Perancis. Untuk tempoh yang panjang, pengelasan karya-karyanya sebagai bacaan pengembaraan atau kesusasteraan untuk golongan muda menyumbang kepada kedudukan yang agak terpisah daripada kanun sastera arus perdana. Penyelidikan sejak abad ke-20, termasuk kajian terhadap manuskrip, struktur naratif dan konteks intelektualnya, telah membawa kepada penilaian semula yang ketara terhadap karya Verne sebagai kesusasteraan.

Pengiktirafan semasa hayatnya juga tidak terhad kepada kejayaan jualan. Selain Prix Montyon daripada Académie française pada 1872, Verne menikmati kedudukan sebagai salah seorang pengarang utama rumah penerbitan Hetzel dan karya-karyanya diterbitkan dalam pelbagai bentuk, daripada penerbitan bersiri hingga edisi besar bergambar.

Hubungan dengan cereka sains

Verne sering disebut bersama pengarang lain dalam sejarah awal cereka sains, tetapi penggunaan label tersebut memerlukan konteks. Istilah dan konvensi genre cereka sains moden berkembang selepas sebahagian besar karya Verne diterbitkan. Arthur B. Evans membezakan bentuk "cereka saintifik" Verne daripada struktur yang kemudian menjadi lazim dalam cereka sains, manakala kajian lain terus membahaskan hubungannya dengan scientific romance dan genre pengembaraan.

Oleh sebab itu, Verne lebih tepat dihuraikan sebagai salah seorang tokoh pembentuk sejarah genre tersebut daripada diberi gelaran mutlak sebagai "bapa" tunggal cereka sains. Sumbangannya terletak pada cara beliau menjadikan sains, teknologi, penjelajahan dan kemungkinan teknikal sebagai komponen utama sebuah naratif popular yang tersebar luas kepada pembaca antarabangsa.

Adaptasi dan warisan budaya

Karya Verne mula berpindah ke media lain sejak hayatnya melalui teater dan kemudian menjadi bahan penting bagi filem, televisyen, komik dan bentuk budaya popular lain. Maison de Jules Verne di Amiens mencatatkan bahawa lebih 200 filem berdasarkan 35 novel dan cerita Verne dihasilkan antara 1901 dengan 2006, dengan Vingt mille lieues sous les mers, Le Tour du monde en quatre-vingts jours dan Michel Strogoff antara karya yang paling kerap disesuaikan dalam tempoh tersebut.

Warisan institusinya dipelihara terutama di dua bandar yang berkait rapat dengan kehidupannya. Muzium Jules Verne di Nantes menumpukan perhatian kepada kehidupan, manuskrip dan dunia imaginasi pengarang itu, manakala Maison de Jules Verne di Amiens memelihara kediaman tempat beliau tinggal dari 1882 hingga 1900 serta koleksi berkaitan kerjaya dan penerbitannya.

Karya terpilih

Tarikh di bawah mengikuti bibliografi Musée Jules Verne dan rekod karya Bibliothèque nationale de France. Tarikh sesebuah karya boleh berbeza daripada tahun edisi berjilid tertentu apabila teks terlebih dahulu diterbitkan secara bersiri.

Karya Jules Verne terpilih

Tahun	Judul asal	Terjemahan bahasa Melayu	Bentuk	Catatan
1850	Les Pailles rompues	Jerami yang Patah	Drama	Antara karya pentas terawal Verne yang dipersembahkan.
1851	"Un drame au Mexique"	"Sebuah Drama di Mexico"	Cerita pendek	Pada asalnya diterbitkan dengan judul "Les Premiers Navires de la marine mexicaine" ("Kapal-kapal Pertama Tentera Laut Mexico").
1863	Cinq semaines en ballon	Lima Minggu dalam Belon	Novel	Karya yang memulakan kejayaan besar Verne bersama Hetzel; BnF mencatatkan penerbitannya pada 24 Disember 1862.
1864	Voyage au centre de la Terre	Perjalanan ke Pusat Bumi	Novel	Edisi kedua pada 1867 diperluas dengan bahan saintifik baharu, termasuk berkaitan paleontologi.
1865	De la Terre à la Lune	Dari Bumi ke Bulan	Novel	Pengembaraan mengenai percubaan menghantar peluru berpenghuni dari Bumi ke Bulan.
1869	Vingt mille lieues sous les mers	Dua Puluh Ribu Liga di Bawah Laut	Novel	BnF menetapkan 1869 sebagai tarikh karya dan edisi pertamanya.
1872	Le Tour du monde en quatre-vingts jours	Mengelilingi Dunia dalam Lapan Puluh Hari	Novel	Antara karya Verne yang paling banyak diadaptasi ke media lain.
1874	L'Île mystérieuse	Pulau Misteri	Novel	Disiarkan secara bersiri dari 1874 hingga 1875 sebelum edisi berjilid lengkap diterbitkan pada 1875.
1886	Robur-le-Conquérant	Robur Sang Penakluk	Novel	Novel berkaitan penerbangan yang memperkenalkan Robur dan pesawat Albatros.
1897	Le Sphinx des glaces	Sfinks Ais	Novel	Karya lewat Verne yang berkaitan secara intertekstual dengan The Narrative of Arthur Gordon Pym of Nantucket oleh Edgar Allan Poe.

Bibliografi

• Butcher, William (2006). Jules Verne: The Definitive Biography. New York: Thunder's Mouth Press.
• Butcher, William (2015). Jules Verne inédit: Les manuscrits déchiffrés. Lyon: ENS Éditions.
• Evans, Arthur B. (1988). Jules Verne Rediscovered: Didacticism and the Scientific Novel. New York: Greenwood Press.
• Lottmann, Herbert R. (1996). Jules Verne: An Exploratory Biography. New York: St. Martin's Press.
• Smyth, Edmund J., penyunting (2000). Jules Verne: Narratives of Modernity. Liverpool University Press. doi:10.5949/liverpool/9780853236948.001.0001.

Pautan luar

• Musée Jules Verne, Nantes Métropole
• Maison de Jules Verne, Amiens Métropole
• Karya Jules Verne di Projek Gutenberg
• Karya oleh atau tentang Jules Verne di Internet Archive